Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 2401 resultater

Klokkargarden - kyrkjelydshuset i Leikanger

Tru og livssyn
Bolig / Residence Skulehus / School building
Publisert: 05.02.2002
Author: Hermund Kleppa
Kyrkjelydshuset Klokkargarden i Leikanger står ved riksvegen rett opp frå kyrkja. Huset vart opphavleg bygd som kombinert bustad og skulehus. Då det p...

Ygre

Samferdsle
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak L.Helleve
Ygre stasjon ligg litt bortgøymd til for vegfarande, like nedom vegen Vossevangen-Mjølfjell. Stasjonsbygningen på Ygre vart reist på Nesttun stasjon i...

Kvalheim bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 30.04.2009
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset på Kvalheim i Vågsøy kommune blei teke i bruk i 1947. "I det hele et prektig hus - en pryd for bygden," skreiv Fjordenes Tidende i stykket s...

Ringheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Garden Ringheim ved Lundarvatnet er mellom dei største på Voss. Han er delt i åtte bruk og fire gardsnummer: Store-Ringheim, Indre Ringheim, Nedre Rin...

Olav den heilage - Olavs-kjelde på Røysa

Sagn / Legend
Publisert: 07.05.2009
Author: Hermund Kleppa
Kong Olav Haraldsson fall i slaget på Stiklestad 29. juli 1030. Eitt år seinare vart kongen gjort til helgen og vart seinare kjend som Olav den heilag...

Kinsarvik kyrkje

Tru og livssyn
Peter Helland-Hansen
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Kyrkja i Kinsarvik har etter alt å dømma vore ei av dei fire fjordungskyrkjene i det gamle Hordafylket. Den steinkyrkja som står i dag, vart restaurer...

Folkestad bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 11.05.2009
Author: Hermund Kleppa
"eit av dei finaste (...) bedehusa i vide krinsar." Det skreiv Brynjulv Lunde i ein avisartikkel om Folkestad bedehus då huset runda 50 år i 1963. I 1...

Gammal meieribygning på Vassenden

Meieri / Diary
Publisert: 26.05.2009
Author: Hermund Kleppa
På Vassenden i Jølster står det eit lite hus som skil seg ut frå dei andre. Det ligg tett attmed vegen på den smale stripa mellom E39 og Jølstra. Det ...

Huse

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Huse ligg på ein vid terrasse i dalen ovanfor kyrkja og allmenningen i Kinsarvik. Huse er ein av dei største gardane i Kinsarvik. Mellomalderst...

Prestegard frå Leikanger på Norsk Folkemuseum

Bolig / Residence
Publisert: 29.05.2009
Author: Hermund Kleppa
I 1911 reiv dei den vel 150 år gamle prestegarden (prestebustaden) på Leikanger. Materialane blei sendt austover til Kristiania, første delen av vegen...

Staup

Næring og handverk
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve
SMEDANE PÅ STAUPGarden Staup ligg på ei hylle i lendet ovanfor Løno. Frå E 16 kan ein skimta husa mellom tregreinene. Garden er veglaus, og det gamle ...

Minnestein over redaktør Lorentz Nybø

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.06.2009
Author: Hermund Kleppa
Den 28. desember 1912 hadde Nordre Bergenhus Folkeblad ei lita notis der det stod: "Minnesmerke paa gravi til Lorentz Nybø. Voss maallag, Voss ungdoms...

Prestegardsnaustet

Sjøbu / Sea house
Publisert: 07.07.1999
Author: Ingvar Vikesland
Prestegardsnaustet er ein av dei eldste bygningane på Aurlandsvangen, eit stort, romsleg naust med plass til fleire båtar. Det ligg i eit nærast urørt...

Tvinne

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Etter innføringa av fast postgang i Noreg frå 1647 vart det utpeika postgardar der bonden hadde plikt å føra posten til neste postgard. Garden Tvinne ...

Mula - gard med samansett næringsgrunnlag

Gardsbruk / Farm
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Det er ikkje store bilturen frå Førde til Mula på sørsida av Førdefjorden. Men ein er komen langt frå forretningsbyen når ein står i sjøsprøyt nede i ...

Helleland

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Ågot Gammersvik
Den «gamle» skrivargarden på Helleland har vore både sorenskrivargard og offisersgard. Hovudbygningen, som vart freda i 1924, vart bygd i 1764 av kape...

Landabryggja - jektebryggje i Førde sentrum

Kai / Quay
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Hafstad på sørsida av Jølstra utfordra Sjøahola som handelsplass sist på 1700-talet. Men ”funnet” av ei eldre jektebryggje på Hafstad i 2007 kan tyde ...

Ullensvang kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Ullensvang kyrkje som ligg ved sida av prestegarden, i idylliske omgjevnader på neset like innanfor Lofthus, er nemnd første gong i skriftlege kjelder...

Brulandsfossen - ein arbeidshest for Førde

Foss / Waterfall
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Brulandsfossen i Jølstra er største fossen nær Førde sentrum og ein arbeidshest for Førdebygda. Frå jul 1914 leverte fossen elektrisk straum til Førde...

Jølstra, Anga og Halbrendselva

Elv / River
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Desse tre elvane prydar Førdebygda, men kva tyder namna? Til Halbrendselva høyrer og elva Hundsrasta, som ligg i den "bymarka" Førde har fått seg bak ...

Måge

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Sigrid H.H. Kaland
Kleber er eit steinslag vi finn mykje av i Hardanger. Det går store klebergangar i fjellet under Folgefonna. Desse gangane kjem ut i dagen både i Kros...

Oppheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Ole Didrik Lærum
I bakkehallet ovanfor Oppheim kyrkje ligg den gamle prestegarden på Oppheim. Ruslar du opp vegen frå kyrkja, kjem du opp i eit tun med spor etter mell...

Bruene i Førde

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Førdehistoria handlar om bruer. Langebrua er så å seie føresetnaden for at Førde kunne bli ein tettstad. Dagens sentrale Førde er bunde saman av sju b...

Bru

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke
Bruosen er ei av dei få elvehamnene i fylket. Som landingsplass for kyrkjefolket går denne staden og naustmiljøet inn i ein tradisjon attende til mell...

Holsen bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 13.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset i Holsen står tett attmed riksvegen på garden Fleten om lag ein kilometer utom kyrkja. Huset stod ferdig i 1908. Det var eit eldre skulehus,...

Tangarås

Språk og kunst
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Frå loftsglaset sitt i doktergarden på Tangarås hadde den unge Hans Ernst Kinck utsyn til fjorden og Maurangerfjella. Fjordbygdene på Vestlandet gjord...

Krossforma stein på Kyrkjebø

Tru og livssyn
Historisk monument / Historical monument
Publisert: 14.11.2008
Author: Hermund Kleppa
I våpenhuset på Kyrkjebø kyrkje har dei festa ein krossforma på den eine veggen. Steinen har ei spesiell historie. Saman med ein liknande stein stod h...

Nes

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Nes like innanfor Mundheim ligg på eit skogkledd nes ut i fjorden mellom Mundheimsvika og Bondesundet; ein gard med eit innbydande og velstelt ...

Dalegarden

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid
Dale-garden ligg fint til på brotet mot elva, under fjellet Beitelen. Men nokre steinkast lenger nord, på den vide sletta attanfor husa, har det lege ...

Drikkestein i Dalsdalen

Plass / Spot
Publisert: 18.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Dalsdalen går nordover frå Dale i Luster. I eldre tider var dalen spisskammeret til gardane nede ved sjøen. Her var gode slåttemarker og beite, og rik...

Minnestein om brøytestikka

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 18.11.2008
Author: Hermund Kleppa
På rasteplassen Svidalsneset attmed Jølstravatnet står det ein minnestein om "den første brøytestikka i Noreg". Det var vegoppsynsmann John G. Aase fr...

Straume - laksegiljer

Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Laks og aure har i uminnelege tider vore fanga med ulike reiskapar i fjorden og straumane her. Funn i steinalderbuplassen ved Skipshelleren fortel at ...

Drukningsulukke på Nordfjorden i 1876

Ulukke / Accident
Publisert: 20.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Søndag 29. oktober 1876 skjedde ei drukningsulukke i Nordfjord, midtfjords mellom Totland og Rugsund. Sju menneske omkom. Lokalhistorikaren Hans Eirik...

Stamnes

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid Ågot Gammersvik Øystein Jansen

Forlis på Stadhavet - snurpebåten "Brenning"

Ulukke / Accident
Publisert: 01.12.2008
Author: Hermund Kleppa
Om morgonen, torsdag 1. mars 1956, forliste sildesnurparen "Brenning" på Stadhavet. Båten høyrde heime i Røsvåg i Salten og var på veg heim etter at v...

Gullbrå

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Frå skriftlege kjelder veit vi at garden Gullbrå var i bruk tidleg på 1600-talet. Apostelkyrkja i Bergen åtte jord her som dei bygsla bort, men noko a...

Bergingsdåd utanfor Kråkenes i 1943

Ulukke / Accident
Publisert: 02.12.2008
Author: Hermund Kleppa
Dei siste krigsåra trappa allierte styrkar opp flyaktivitet frå Storbritannia mot norskekysten. Tyske krigsanlegg og skip i tysk kystfart var målet. F...

Bergingsdåd ved Silda i 1944

Ulukke / Accident
Publisert: 08.12.2008
Author: Hermund Kleppa
Dei siste krigsåra trappa allierte styrkar opp flyaktivitet frå Storbritannia mot norskekysten. Tyske krigsanlegg og skip i tysk kystfart var målet. F...

Bolstad

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Tettstaden på Bolstadøyri fekk si form kring midten av 1800-talet, men her har det frå gammalt av vore ein møtestad; tingstad og handelsstad. Gjestgje...

Samlingshuset i Brandsøy

Bedehus / Chapel
Publisert: 30.12.2008
Author: Hermund Kleppa
"Dette huset er reist av eldsjeler. Gå no flittigt i dette huset, og lat huset berre vera til Guds ære og syt for å halda huset vakkert og velstelt." ...

Speglbåt frå Svanøy på Norsk Sjøfartsmuseum

Båt / Boat
Publisert: 30.12.2008
Author: Hermund Kleppa
"Nu hvil deg min båt, du har det fortjent." - Det var i 1961 at ein staseleg speglbåt på Svanøy gjorde si siste ferd, til Norsk Sjøfartsmuseum på Bygd...

Evanger

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Evanger (av gamalnorsk áivangr, «vang», «voll» der ein kan lata hestane få gå på beite) er staden der elva frå Vangsvatnet, Vossavassdraget, munnar ut...

Kaptein Erling Borge - ein krigsseglar i heimeflåten

Person / Person
Publisert: 13.01.2009
Author: Hermund Kleppa
I 1980 avduka kong Olav V krigsseglarmonumentet på Norsk Sjøfartsmuseum på Bygdøy. Det er eit nasjonalt monument til heider for norske krigsseglarar p...

Vik

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Vik i Jondal må ha vore ein av dei tidleg busette gardane i Jondal; ein god og grøderik gard aust for elva. Gamle segner vil vita at det har bu...

Vangen kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Vangen kyrkje er ei langkyrkje i stein som står på Aurlandsvangen. Kyrkja, som er i tidleg gotisk stil, er truleg bygd i to omgangar på 1200-talet. Ky...

Torsnes

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Leif Galtung
Då biskop J. Neumann var på visitasferd i Hardanger i 1825, vitja han også Torsnes, setegarden til Galtungslekta. Då var dei i ferd med å riva den gam...

Flåm kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Flåm kyrkje er ei langkyrkje i tre frå 1670. Kyrkja, som har 160 sitjeplassar, er bygd av byggmeister Magne Essen. Kyrkja erstatta ei kyrkje som vart ...

Gravminne på Kinn - fyrbetjent på Ytterøyane

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
Kyrkjegarden på Kinn har eit gravminne knytta til fyret på Ytterøyane. Det er ei liggjande smijernsplate attmed kyrkjegardsmuren i vest. Gravminnet bl...

Altertavlemåleri frå 1911 i Norum kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkjekunst / Church art Måleri / Painting
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
I 1910 vart det bestemt at Norum kyrkje skulle få ny altertavle. Eit stort innramma måleri med motivet "Jesus velsignar læresveinane før himmelfarten"...

Svåsand

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Nede ved fjorden på Svåsand, like ved riksvegen, ligg ei lang naustrekkje; eitt av dei velhaldne eldre naustmiljøa langs Hardangerfjorden. Det er gard...

To drukningsulukker - Fresvik

Ulukke / Accident
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
Den har været Dødens Gjæst / den har seilt paa en Torden / Den er døbt i Rædsler vorden. Det er Henrik Wergeland som byrjar det vidgjetne diktet sitt ...

Undredal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Undredal kyrkje er ei stavkyrkje frå midten av 1100-talet. Kyrkja, som har 40 sitjeplassar, har sidan byrjinga av 1700-talet vore kledd med liggjande ...

Herand - Tveiti sag

Næring og handverk
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Sverre Haugen Amund Tveiten
Tveiti sag i Herand er truleg den siste vassdrivne oppgangssaga som har vore i ordinær drift heilt opp til vår tid. Det har stått oppgangssag her sid...

Storsetehilleren

Arkeologi
Publisert: 19.02.2013
Author: Knut Andreas Bergsvik
Sommaren 1913 var sognepresten i Masfjorden, Thorbjørn Frøhlich, på tur inn Matredalen og stoppa då ved Storsetehilleren, ei svær steinblokk med eit s...

Privat gravstad på Gravholmen i Holmøyane

Gravplass / Cementery
Publisert: 15.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Den private gravstaden Landholmen eller Gravholmen i Holmøyane er ein av tre private gravstader i Sogn og Fjordane. Ola Marius H. Holmøy fekk kongeleg...

Hummelfossen

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Alt i 1906 vart Matre og Haugsdalsvassdraget kjøpt opp av forretningsmannen Blaauw frå Bergen; den første «fossespekulanten» i Matreområdet. Han selde...

Finnlandsplaketten - eineståande premie i langrenn?

Plakett / Plaque
Publisert: 16.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I Haukedalen har dei ein langrenn-premie kan henda ingen andre har maken til: ein Finlands-plakett, - eit vandreskjold Haukedalens Idrottslag vann til...

Botnen

Landskap
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Fyksesundet og Botnagrenda gjev ei fin oppleving av landskap og kulturhistorie; eit geografisk avstengt lokalsamfunn med vid kulturkontakt til omverda...

Haukedalen forsamlingshus

Bedehus / Chapel
Publisert: 17.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I Haukedalen kallar dei bedehuset sitt Forsamlingshuset. Det signaliserer brei bruk, eit hus der folk kjem saman. Ordet samlingshus har óg vore brukt,...

Mollandseid

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
I Mollandsvågen, like ved elva som renn frå Mollandsvatnet og ut i fjorden, ligg to vassdrivne sirkelsager og ei kvern. Dette sag- og kvernbruket har ...

Florø sin diktar - Magnus Thingnæs

Person / Person
Publisert: 18.07.2008
Author: Randi Melvær
Magnus Thingnæs vart fødd i 1912 i Florø. Foreldra var Gustav Andreas Thingnæs, fødd i 1878 på Tingnes i Vevring og Nele Larina Madsdtr. Skorpa frå Fl...

Ragnar Vigdal - berar av religiøs songtradisjon

Musikk / Music Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 22.01.2002
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Ragnar Vigdal er mest kjend som folkesongar og som berar av det gamle lekfolket sin songtradisjon. Han representerer tradisjonen etter Hans Nielsen Ha...

Valestrandsfossen - garvarverksemd

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Anders Haaland
Valestrand vart eit sentrum for garvarverksemda i Osterøy; eitt av dei handverka som har utvikla seg til ein lokal industri med mange arbeidsplassar. ...

Minnestein over Peder A. Mundal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 20.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Langs kyrkjegardsgjerdet ved Hegge kyrkje i Austre Slidre står eit ti-tals gamle gravminne. Dei er tekne bort frå gravene dei stod på og sette til sid...

Hamre kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Hamre kyrkje har etter alt å dømma vore ei av dei fire fjordungskyrkjene i Hordafylke i mellomalderen. Hamre var hovudkyrkje for heile Nordhordland. B...

Minnestein over kompanisjef og kompani, 1807-1814

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 20.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I mars 1808 kom Noreg i krig med Sverige. Militære mannskap frå Vestlandet vart sende til grenseområda på Austlandet for å forsvara landet. Leirdalske...

Minnestein over Rasmus og Lise Stauri

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 21.07.2008
Author: Hermund Kleppa
25. juni 1932 hadde Fjordabladet på Nordfjordeid denne vesle notisen: "Dødsfall. Folkehøgskulestyrar Rasmus Stauri paa Hundorp i Gudbrandsdalen døydde...

Viksdalen bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 21.07.2008
Author: Magnus Følling Hermund Kleppa
Bedehuset i Viksdalen ligg i Vik, tett attmed riksveg 13, på austsida av elveosen. Kyrkja ligg på hi sida av elva. Det er eit etter måten stort hus, b...

Hosanger kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
1. juledag 1795, kl. 5 om morgonen, slo lynet ned i kyrkja i Hosanger. Etter tre timar var tømmerkyrkja frå 1600-talet, som hadde avløyst stavkyrkja f...

Notastein frå Kleberskaret

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
I Kleberskaret, i tidlegare felles utmark på gardane Sandnes og Sellevoll i Hyllestad, har det vorte hogge ut mykje notastein (søkkestein) til kystbyg...

Otterstad

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Otterstadgardane ligg i den inste enden av Mofjorden, på nordvestsida av elva. Rekkja med stavbygde naust som høyrer til garden, skal vera bygd litt e...

The Ladder - Laksetrappa i Osen

Laksetrapp / Salmon ladder
Publisert: 22.07.2008
Author: Charles Thomas-Stanford
Om "den som kan få to aks ut av eit korn, eller grasstrå til å gro der det før berre vaks eitt" fortener hyllest av folket, så er ikkje han som fylte ...

Nottveit

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I ei av dei grindbygde løene på Nottveit, på bruk 3, oppdagar vi at fleire av stavane har eit mellomalderleg preg, med store dimensjonar og forseggjor...

Minnesmerke om Havørn-ulukka i Hyllestad

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 22.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I sjutida om morgonen, tysdag 16. juni 1936, høyrde folk i Lifjorden flydur og eit forferdeleg brak frå fjellet Risnesnipa. Det var flyet "Havørn" som...

Stølsheimen

Publisert: 20.02.2013
Author: Dagfinn Moe Aud Karin Skagen Nils Georg Brekke
Det store fjellområdet mellom Modalen, vossebygdene og Sogn er eitt av dei finaste stølsområda på Vestlandet. I eldre tid har dette området vore kalla...

Hauglandsenteret - Om eldre arkivmateriale og eitt fotografi

Skule / School
Publisert: 28.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I 1980 testamentert advokat Christian Bekker garden Haugland til Sogn og Fjordane Røde kors. Ei mengd arkivmateriale og fotografi følgde òg med. Dei f...

Øystese - Kvam bygdemuseum

Museum, natur- og kulturvern
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
KVAM BYGDEMUSEUM...

Norheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Norheim, «garden ved det tronge sundet», er nemnd i mellomalderdiplom og skifte. Det er ein av dei store gardane i Hardanger som høyrde til mellom dei...

Hermetikkfabrikken på Grytøyra

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 23.01.2002
Author: Finn Borgen Førsund
Det starta med produksjon av krabbehermetikk, men etter kvart vart sardinproduksjonen viktigast. Etter omstruktureringa innanfor hermetikkindustrien v...

Sogn og Fjordane-Irland: Potts på Osen gard i Bygstad

Person / Person
Publisert: 07.10.2008
Author: Hermund Kleppa
På slutten av 1800-talet var irlendarar med namnet Potts i Bygstad og fiska laks. William Trumperant Potts var med då dei kring 1870 bygde laksetrappa...

Vikøy

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Gjennom Adolph Tidemands detaljerte nærbilete frå røykstover i Kvam har prestegarden i Vikøy, der han budde på sine målarferder gjennom Hardanger, fåt...

Vangdal

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid Nils Georg Brekke
Ved Salthamaren i Vangdalsberget skal det ein gong i tida ha vore brent salt, og djupe kollag i jorda syner at her har vore gjort opp eld mange gonger...

Feios bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 10.11.2008
Author: Hermund Kleppa
"Altfor mange bedehus står tomme på Vestlandet." Det var biskopen i Bjørgvin, Ole D. Hagesæter som sa frå om dette i nyttårsforedraget sitt 2007. Trul...

Berge

Næring og handverk
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Olav Tveiten
Nede ved fjorden, på garden Berge i Tørvikbygd, ligg Stekkavika – ei lun, austvend hamn, skjerma mot fjorden med nes og holmar, slik sjølve namnet for...

Sogn og Fjordane fylke - fylkesvåpenet

Fylke / County
Publisert: 12.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Den 23. september 1983 fekk Sogn og Fjordane fylkesvåpenet sitt. Det skjedde ved kongeleg resolusjon, og ordlyden er: På sølv grunn tre blå spissar mo...

Bergensbanen

Samferdsle
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak T.Helleve Atle Ove Martinussen
Alt i byrjinga av 1870-åra vart det sett fram krav om jernbanesamband mellom Bergen og Austlandet. Første strekninga frå Bergen til Voss stod ferdig i...

Frøystein

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Frøystein ved Ulvikfjorden vert i dagleg tale kalla Fryste. I 1614 vart namnet skrive Frøstemb – ei tydeleg fordansking – og forma Frøsten vart...

Tysklandsbrigadens Veteranforbund - Sogn og Fjordane

Foretak / Association
Publisert: 07.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I åra 1947-1953 var norske styrkar med i den allierte okkupasjonen av Tyskland. Norske soldatar skulle vera med på å tryggja og byggja freden. På 1980...

Losnariddarane - viktige brikker i rikssoga

Folk og samfunn
Øy / Island
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
På 1300- og 1400-talet var Losna sete og utgangspunkt for ei av dei rikaste og mektigaste ættene i landet. Økonomisk sans, politisk teft og total loja...

Hellisøy

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Hellisøy fyr vart første gongen tent i oktober 1855. Det karakteristiske raude støypejernstårnet med to kvite belte har ei høgd på 33 meter og ei lysh...

Vinappen

Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Vinappen ligg på eit lite høgdedrag heilt vest på øya. Her er det eit fantastisk panorama mot havet. Området var opphavleg beiteland for kyr, men dett...

Skogavarden - Noteringar og historie

Varde / Cairn
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Fin tur, 7 timar frå Marifjøra. Strålende ver, kafferast på høgste top." Det skreiv ein fjelltravar i ei lita notisbok sommaren 1935. Han var på Asbj...

På leit etter kunnskap om ei gardssag

Industri, energi og naturressursar
Gardsbruk / Farm
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Den fråflytte garden Rud i Leikanger ligg ein halv times gange opp frå ferjestaden på Hella. Det vart aldri bygd veg for traktor og bil til Rud. Dei m...

Isdal

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Isdal er eitt av dei få klyngjetuna som ligg att i Hordalandsbygdene, etter at dei store utskiftingane kring hundreårsskiftet løyste opp fellestunet o...

Krigsseglar frå Måløy busette seg på Island

Person / Person
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I mai 1940 flykta Alf Øverby (1921-2001) til Storbritannia om bord på skøyta "Havørn". Han vart seinare krigsseglar i fraktfarten mellom Storbritannia...

Seim

Arkeologi
Publisert: 18.02.2013
Author: Svein Indrelid Sigrid H.H. Kaland
Sæheim (Seim) ved Lygrefjorden er nemnd som ein av kongsgardane til Harald Hårfagre. Fleire av dei første rikskongane har halde til her, og garden var...

Krossteinen på Bell

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Det finst fleire krossforma steinar i Sogn og Fjordane. Dei er minne om då kristendomen vart innførd i Noreg, rundt rekna tida 950-1050. Ein funksjon ...

Med Kongsberg-knekk i Ormhaugbakken

Sportsanlegg / Sport installation
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
- Det var vel helst den stilen som blei kalla Kongsberg-knekk det gjekk på, fortalde Gunnar Jan Gjerland då han i 2008 var med og synte kvar haukedøle...

Bruknappen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
Gjestgjevarstaden i Bruknappen ligg nord i Radsundet, like sør for Festo, ved ein lun, idyllisk våg rett inn frå hovudleia. Både sognejekter og nordfj...

Steintreet - monument til minne om Martin Luther Storm

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Di meir han hadde studert Storm, di meir hadde han sett det vonlause i å avbilde han berre i som ein byste. I staden måtte minnesteinen også tale om ...

Lygra

Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Mons Kvamme
Lyngheilandskapet på ytre Lygra, Utluro og Lurekalven, er ein del av eit landskapsvernområde som skjøttast gjennom tradisjonell drift med utegangarsau...

Bilethoggaren Nils Bruland - to private arbeid

Person / Person
Publisert: 10.07.2008
Author: Hermund Kleppa
På den gamle kyrkjegarden i Rutledal står det ein "stein" som skil seg ut frå dei andre. Det er eit originalt kunstverk. På metallplata på fotstykket ...

Skjervet - vegarbeid

Samferdsle
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Knut Kjerland Johannes Gjerdåker
Vegen mellom Eide i Granvin og Voss er ein av dei eldste vegane som vert omtala i mellomalderen. I eit diplom frå 1343 frå Voss om fordeling av vegarb...

Amtmann og prest i nappetak om fattigprotokoll

Strid / Strife
Publisert: 10.07.2008
Author: Hermund Kleppa Berit Selseng
".. til eegenraadige (..) Amtmand Mons Teistes udødelige æreminde..", står det innført i protokollen for fattigkommisjonen i Leikanger år 1772. Det va...

Bjørnejakt i Sogn 1956

Jakt / Hunt
Publisert: 10.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Bjørnen skoten fredag. Det var ein stor og gamal hannbjørn." Dette var overskrifta på oppslaget i avisa Sogn og Fjordane 28. mai 1956. I fleire år ha...

Storegraven

Tru og livssyn
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Første gong kyrkja i Granvin er nemnd i kjeldene, er i 1306, men kyrkjestaden må vera langt eldre enn dette. Garden Storegraven ligg sentralt ved Gran...

Med knekkstil til 58 meter

Folk og samfunn
Idrettsarrangement / Sporting event Sport / Sport
Publisert: 11.07.2008
Author: Trude Risnes
Kring 1950 var honndølen Pål K. Seljeset ein av dei beste skihopparane i Nordfjord. I 1948 slo han til med eit hopp på 58 meter i Siklebakken. Utvikli...

Spjutøy

Samferdsle
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Gunn Nordal
Ved Spjutøy og Straumsosen går det tre innløp frå Lurefjorden til fjordbassenget innanfor. Heilt fram til slutten av 1800-talet kunne ikkje rutebåten ...

Bronsealder-røysane på Røysa

Historisk plass / Historical site
Publisert: 12.07.2008
Author: Wilhelm Kvalheim Hermund Kleppa
På garden Røysa på Vågsøyna ligg det to svære, fleire tusen år gamle gravrøysar. I 1948 skreiv lektor Wilhelm Kvalheim (1877-1949) ein artikkel om dei...

Vassel

Busetnad, bygd, by
Skule
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
Det vesle, kvitmåla skulehuset på Vassel er ein smålåten, men verdig representant for skulen i bygdesamfunnet – ein kunnskapsinstitusjon og ein folkeo...

Kong Sverre - Stadnamn og Fimreiteslaget I

Folk og samfunn
Historisk hending / Historical event Slag / Battle
Publisert: 13.07.2008
Author: Vilhelm Flugeim
Fredag 15. juni 1184 utkjempa kong Sverre og kong Magnus Erlingsson sjøslaget ved Fimreite. Over 2000 menn skal ha mista livet. I 1937 skreiv lærar Vi...

Kong Sverre - Stadnamn og Fimreiteslaget II

Slag / Battle
Publisert: 13.07.2008
Author: Per Arvid Ølmheim
Fredag 15. juni 1184 utkjempa kong Sverre og kong Magnus Erlingsson sjøslaget ved Fimreite. I 1937 skreiv lærar Vilhelm Flugeim eit stykke om gamle ba...

Kongstun

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I mellomalderen var bøndene pålagde skyssplikt. Bispane hadde krav på 18 hestar når dei reiste ikring på visitasferder, og kongen kunne krevja friskys...

Norsk rosemåla kiste i England

Kiste / Coffin
Publisert: 14.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Herskapshuset Preston Manor i Brighton høyrer med til musea i byen. Mr. og Mrs. Thomas-Stanford var dei siste som residerte der på 1930-talet. Eitt mø...

Øvre Folkedal

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Folkedal, som i dag ligg som ein liten «avstikkar» frå riksvegen, låg i mellomalderen sentralt i ein av dei viktigaste vegane mellom Hardanger og Voss...

Bautastein på Følling i Eldalsdalen

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 14.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane har eit halvt hundre bautasteinar arkeologane omtalar som fornminne, det vil seia at dei truleg er meir enn rundt rekna 1000 år gamle...

Sogn og Fjordane fylke - dei trykte fylkestingsforhandlingane

Rapport / Report
Publisert: 15.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Fylkeskommunen og fylkestinget vart oppretta ved formannskapslovene av 1837. I mange år kom fylkestinget saman ein gong i året. Møtebok og sakstilfang...

Biskopar i Bjørgvin bispedømme etter Reformasjonen - oversyn

Person / Person
Publisert: 06.06.2008
Author: Hermund Kleppa
Reformasjonen i Noreg - overgangen frå katolsk til evangelisk-luthersk kyrkje - skjedde ved kongevedtak på ein riksdag i København hausten 1536. Ved k...

Markeringsstein for Vakre vegars pris på Værlandet

Samferdsle
Monument / Monument
Publisert: 06.06.2008
Author: Hermund Kleppa
I 2003 vart øysamfunna Værlandet og Bulandet knytte saman med veg. To år seinare vart den nye vegen tildelt Vegdirektøren sin Vakre Vegars Pris. Prise...

Håøyna

Publisert: 14.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Birger Odland
Håøyna ligg midt i ei av hovudleiene inn til Bergen - med Håøysundet på sørsida, mot Meland, og Hagelsundet mot Lindåslandet. Namn som Nordfarskista o...

Kvernhus i Systaddalen

Mølle / Mill
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
2-300 m nordafor gardshusa i Systaddalen ligg eit nyleg restaurert kvernhusanlegg. Både kvernhus og føringsslok med demning er bygde i stein. Anlegget...

Holmeknappen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 14.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Ture Andersen
Kjem du sjøvegen frå Bergen og stemner inn Herdlefjorden, er den okergule sjøbua på Holmenknappen eit kjent landemerke på styrbord side når du nærmar ...

Garden Hylland

Gardsbruk / Farm
Publisert: 12.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Hylland ligg på vestsida av Nærøydalen kring 6 km frå Nærøyfjorden. Det er i dag to bruk på garden, eitt stort og eitt mindre, og på det størst...

Hordaland på kartet

Samferdsle
Publisert: 19.05.2009
Author: Christopher John Harris
Dei som ferdast langs kysten eller i fjellet i mellomalderen hadde kunnskapen om terrenget – det mentale kartet – i hovudet. Det er først på 1800-tale...

Garden Skjerpi

Gardsbruk / Farm
Publisert: 12.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Skjerpi ligg på austsida av Nærøydalen kring 4 km frå Nærøyfjorden. Det var berre eitt bruk på garden like fram til 1870-åra, men då vart garde...

Garden Ramsøy

Gardsbruk / Farm
Publisert: 12.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Ramsøy ligg ved sjøen, på austsida av Nærøyfjorden, lengst i sør. Det gamle gardstunet ligg ved ein berghammar, kring 200 meter opp frå sjøen. ...

Odland

Næring og handverk
Publisert: 15.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Edvin Odland Johs. Fosse Atle Ove Martinussen
Navarsmiene på Odland og Fosse var mellom dei som hadde størst produksjon av navarar i mellomkrigstida. Martinus Fosse bygde seg smie i 1877, og denne...

Garden Solbjørgo

Gardsbruk / Farm
Publisert: 24.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Solbjørgo ligg på vestsida av Nærøydalen, vest for gardane Hemri og Skjerpi, høgt oppi fjellsida kring 600 moh. Sjølve gardstunet ligg rett ova...

Garden Hemri

Gardsbruk / Farm
Publisert: 24.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Hemri ligg på vestsida av Nærøydalen kring 4 km frå Nærøyfjorden, men tunet og husa ligg på austsida av elva. Garden ligg fint til mellom fjell...

Holmen

Språk og kunst
Publisert: 15.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Holmen ligg nede ved fjorden, inst i Ulvikpollen. Opphavleg var dette ein liten husmannsplass eller strandsitjarstad under garden Håheim. Major Johan ...

Minnebilete i Haukedalen - Lærar Sigurd Nesse

Plakett / Plaque
Publisert: 25.06.2008
Author: Hermund Kleppa
Lærar og forfattar Sigurd Nesse kom i 1874 som nyutdanna lærar til Haukedalen. Han var der i tre år. Då han fire år seinare reiste frå bygda, hadde de...

Island - Torfæus-minnesmerket på Karmøy

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.06.2008
Author: Hermund Kleppa
I 1936 vart det reist minnesmerke over Tormod Torfæus (1636-1719), mannen som skreiv den fyrste noregssoga etter Snorre Sturlason si Heimskringla på 1...

Kolåseidet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Asbjørn Toft Gunnstein Kolstad
Den vesle gardfloren som ligg ved bøgarden på Kolåseidet, mura i forband med steingarden, set sitt merke på kulturlandskapet. I grensa mellom innmark ...

Boga

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I det småkuperte bakkelandskapet på Boga ligg det eit eldre fleirromshus på eit lite høgdedrag. Det ser eigentleg ut som tre hus bygde i kvarandre: el...

Island - Minnestein om skogplanting

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 28.06.2008
Author: Hermund Kleppa
I 1949 byrja eit samarbeid mellom Noreg og Island om skogreising. Skogplantarar frå Troms reiste til Island og planta skog og islandske skogplantarar ...

Øvre Tveiten

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I ei austhelling ovanfor Hallandsvatnet ligg tunet på Øvre Tveiten, to kilometer nord for Manger. Den steinbygde løa ligg med gavlen ut i det skrånand...

Hauglandsenteret - Familiegravstad i Holmedal

Publisert: 28.06.2008
Author: Hermund Kleppa
Tett attmed kyrkja i Holmedal, på nordsida, ligg det ei gravplate med fire namn. Innskrifta fortel oss at det er ein familiegravstad. Skriftteikna gje...

Fosnstraumen

Arkeologi
Publisert: 16.02.2013
Author: Svein Indrelid Anne Karin Hufthammar Knut Andreas Bergsvik
Ved det søre festet for brua mellom Radøy og Fosnøy fann arkeologane ein steinalderbuplass utanom det vanlege. Her var tjukke «kulturlag» med leivning...

Særeige gravminne i Lavik

Publisert: 28.06.2008
Author: Hermund Kleppa
I Lavik har dei eit gravminne som skil seg ut frå dei andre. Det er kanskje det eldste på kyrkjegarden og det ligg som dørhelle i kyrkjetrappa. Innskr...

Hopland

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Svein Indrelid
Gardshusa på bruk nr. 15 på Hopland er bygde i hop til ein lang samanhengande bygning, med stovehus, løe og flor liggjande på rekkje. Det har funnest ...

Til minne om Håkon Raunehaug

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 28.06.2008
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden på Tunga i Høyanger står det eit gravminne som skil seg ut frå dei andre. Det er reist av ungdommar til minne om ein kamerat. Håkon S....

Kong Olav i Sogn og Fjordane - Kronprinsparet sitt besøk i 1933

Besøk / Visit
Publisert: 02.07.2008
Author: Hermund Kleppa
HM kong Olav V var konge i åra 1957-1991. Som kronprins var han på tre offisielle besøk i Sogn og Fjordane: 1) i 1906 som treåring på kroningsreisa ti...

Kjelstraumen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
Reiser du sjøvegen nordover, er det fleire vegar å velja. Dei ulike leiene er omtala i soga, og gjennom mellomalderen aukar ferdsla og nordlandshandel...

Æresminne i Bergen - Oberstløytnant Oscar Lunde

Plakett / Plaque
Publisert: 02.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Oberstløytnant Oscar Lunde (1847-1926) vart betre kjend som pioner for turnsporten enn som militærmann. Bergens Turnforening heidra han med eit vakker...

Damn! - mislukka kjeksing i Gaula og Årøyelva

Person / Person
Publisert: 02.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Ikkje med sine "forfædres kraftige eder" - men med det engelske kraftordet "damn", sette han i, kjeksemannen (eller klepparen) som i 1901 mislukkast m...

Krossøy

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
Lengst nord i øyriket Rongevær, ved innseglinga til Fensfjorden, ligg Krossøy. Til garden høyrer øyane Krossøy, Husøy, Kårøy, Lyngkjerringa, Søre Kjer...

Kræmmerholmen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Kræmmerholmen er ein av dei gamle, privilegerte handelsstadene. Frå 1600-talet gjekk all handel på Vestlandet føre seg i Bergen, og bøndene måtte reis...

Osa

Landskap
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Espen Eide
I botnen av Osafjorden ligg eit kulturlandskap prega av store kontrastar; dei vide terrassane og elvedeltaet ved fjorden mot dei bratte liene i bakgru...

Lavikdalen bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 20.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset på Lavikdalen høyrer med til etterkrigs-bedehusa i fylket. Det høyrer og med til bedehus som ikkje er meir, som bedehus. Huset stod ferdig i...

Bødalssætra

Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Bødalssætra ligg like innunder Jostedalsbreen, opp og aust for garden Bødal i Loen. Bødalssætra vert i dag mykje nytta som utgangspunkt for turar på J...

Grunnlovsjubileum 2014 - Eidsvollsmenn Bergen-Lærdal i vengebåt

Jubileum / Anniversary
Publisert: 28.01.2011
Author: Hermund Kleppa
1814. Merkeår i Noreggsoga med mange avsnitt: Kielfreden, unionen med Danmark oppløyst, notabelmøtet på Eidsvoll, Riksforsamlinga på Eidsvoll, grunnlo...

Minnestein over Per Kleppe

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
På den tidlegare bygselplassen Lyngneset under Dvergsdalen i Jølster står det ei minnestøtte over Dannebrogsmannen Per Kleppe. Per vart dekorert med e...

Løland bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 31.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk: bedehuset i Skifjorden, på Sørbøvågen, på Ramsgrø og på Løland. Tanken om å byggja bedehus på Lølan...

Sørbøvåg bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 01.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk; bedehuset i Skifjorden, på Ramsgrø, på Løland og i Sørbøvåg. Sørbøvåg bedehus vart truleg teke i br...

Ferjestaden Hella

Plass / Spot
Publisert: 03.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1956 gjekk Olav Hellen for presten. Han rodde frå Hella til Dragsvik og gjekk derifrå ut til kyrkja. I oktober same året gjekk det ferje for ...

Grunnlovsjubileum 2014 - 17. mai-feiring i Førde 1869

Jubileum / Anniversary
Publisert: 03.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 har stor plass i Noregssoga. Stikkord er: Kielfreden, unionen med Danmark oppløyst, notabelmøtet på Eidsvoll, Riksforsamlinga på Eidsvoll, g...

Korleis såg han ut - Eivindvigens andens skaber?

Person / Person
Publisert: 05.02.2011
Author: Hermund Kleppa
I 2002 tok administrasjonen i Gulen kommune ned biletet av første ordføraren sin, sokneprest Niels Griis Alstrup Dahl. Det var ikkje deira Dahl. Det s...

Vikingperioden i Irlandssoga på frimerke

Frimerke / Stamp
Publisert: 08.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Det irske postverket har tre frimerke-utgåver med tilknytning til vikingperioden i landet si soge, den eine i høve 1000-årsmarkeringa for Dublin i 198...

Julehelsing på eit postkort

Postkort / Postcard
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Fylkesarkivet har fleire personarkiv. Eitt av dei inneheld brev og kort etter Anna Navelsaker. Ho var fødd i Hornindal i 1882 og døydde i 1953. Det er...

Bondevener i Selje og i Sogn og Fjordane

Foretak / Association
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Bondevenrørsla var ei politisk folkerørsle i store deler av landet i 1860-70-åra. Søren Jaabæk grunnla den fyrste bondevenforeininga i 1865 og gav ut ...

Skifjord bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk: bedehuset på Ramsgrø, på Løland, i Sørbøvåg og i Skifjorden. Skifjord bedehus vart bygt i 1914. Ger...

Eit eldre gravfelt og ei grav ved Frøya kyrkje

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 10.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Bremanger kommune har eit stykke kyrkjegard som er verd å ta vare på. Det ligg på sørsida av Frøya kyrkje og er ein del av kyrkjegarden rundt kyrkja. ...

Ei sjeldan grav - Fjokla Demjanova

Person / Person
Publisert: 10.02.2011
Author: Hermund Kleppa
”Noreg takkar deg Fjokla Demjanova, ærer deg og minnest deg ved å gje deg ein fredfull kvileplass i Noregs jord.” Med desse orda slutta tidlegare ordf...

Astrup-steinen

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
"NIKOLAI ASTRUP 1880-1928" Det står innhogge på Astrup-steinen i det gamle prestegardstunet på Ålhus. "Soleis skal óg han sjølv og livsverket hans for...

Grunnlovsjubileum 2014 - Vengebåten eidsvollmennene frå Bergen reiste med

Jubileum / Anniversary
Publisert: 14.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 har stor plass i Noregssoga. Stikkord er: Kielfreden, unionen med Danmark oppløyst, notabelmøtet på Eidsvoll, Riksforsamlinga på Eidsvoll, G...

Falsk mynt 1880 i Førde - einaste i heile landet

Mynt / Coin
Publisert: 15.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Søndag 19. september 1880 troppa to lensmenn opp i tunet på garden Åsen i Jølster. Dei skulle forhøyra den 18 år gamle Katrine Åsen. Dagen før hadde h...

Minnestøtte på Skei over tonekunstnaren Anders Viken

Folk og samfunn
Monument / Monument Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Jonsokaftan 1998 vart tonekunstnaren Anders Viken heidra med minnestein. Det var Jølster kommune som på denne måten ønskte å markera hundreårsminnet f...

Ryggsteinen og segna om Rykkstein-Sjur

Sagn / Legend
Publisert: 16.02.2011
Author: S. Tviberg
Ryggsteinen er namnet på ei samling små øyar, holmar og skjer i Askvoll kommune. Dei tre største øyane heiter Indrøy, Husøy og Ytrøy. I 1993 vart områ...

Grunnlovsjubileum 2014 - Om Christie-statuen i Bergen

Jubileum / Anniversary
Publisert: 17.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 har stor plass i Noregssoga. Stikkord er: Kielfreden, oppløysinga av unionen med Danmark, notabelmøtet på Eidsvoll, Eidsvollsforsamlinga, Gr...

Skredulukke i Stardalen (Heggheim)

Folk og samfunn
Skred / Avalanche
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Året 1868 var eit av dei verste snøskredåra på Vestlandet. Kring 150 menneske omkom. På garden Heggheim i Stardalen vart alle husa råka av raset. 17 m...

Fylkespolitikar på to minnesteinar - H. U. Sverdrup

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 12.04.2010
Author: Hermund Kleppa
I boka" Sogn og Fjordane fylkekommune gjennom 150 år" står presten Harald Ulrik Sverdrup (1813-1891) omtalt som "den fremste fylkespolitikaren i ei år...

Grønlands apostel - ektepar frå Sogn og Fjordane med i 1721

Person / Person
Publisert: 26.04.2010
Author: Hermund Kleppa
Hans Egede - Grønlands apostel - reiste frå Bergen i 1721. Ekspedisjonen bestod av tre skip. Det eine hadde namnet "Haabet". Med i følgjet var to pers...

Grønlands apostel - medarbeidar fødd i Leikanger

Person / Person
Publisert: 26.04.2010
Author: Hermund Kleppa
Hans Egede - Grønlands apostel - reiste til Grønland i 1721 og var der til 1736. Gjennom heile perioden hadde han medarbeidarar i kortare eller lengre...

"Clupea" – flytande sildeoljefabrikk i 1950-åra

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 11.05.2010
Author: Hermund Kleppa
Vintrane midt på 1900-talet kom storsilda inn til kysten i enorme mengder for å gyta. Tusenvis av farkostar var i sving. Men eitt stort problem melde ...

Daae-slekta

Folk og samfunn
Slekt / Family
Publisert: 05.03.2002
Author: Sverre Søgnen
Daae-slekta reknar sine anar frå Jonas Edvardsen (Jon Effuertsen) som var byborgar i Trondheim (d. 1683). Han hadde to barn som levde opp. Den eine fe...

Vettisvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 28.05.2010
Author: Hermund Kleppa
Den snautt fem kilometer lange Vettisvegen går frå garden Hjelle opp dalføret Utladalen til dei to gardsbruka på Vetti. Vegen vart bygd i åra 1973-197...

Liastova på Befring

Middelalderhus / Medieval house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Etter å ha blitt flytta i alle fall fire gonger, har den gamle Liastova på Befringsstøylen vorte nytta som hytte sidan 1936....

Loftet på Stølen

Busetnad, bygd, by
Middelalderhus / Medieval house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
På bruk nr. 2 på garden Stølen i Jølster står eit loft frå seinmellomalderen. Bygningsmessig ser ikkje huset ut som eit loft, men det hadde funksjon s...

Ole Elias Holck

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 06.03.2002
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Generalmajor Ole Elias Holck, fødd i 1774 i Leirvik i Sogn, vart alt i 15 årsalderen militær. Under Napoleonskrigane tenestegjorde han i Danmark, og h...

Breng seter

Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Like ved Lovatnet ligg Breng seter. I gammal tid var dette eigen gard, men vart seinare seter for garden Sæten. Her var det tradisjonell stølsdrift fr...

Hans Kvernevik - fela og folkemusikken

Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music Person / Person
Publisert: 05.08.2010
Author: Hermund Kleppa Hans Mathias Kvernevik (1907 - 1989)
"Fjordenes Tidende" (Måløy) hadde i julenummeret 1984 ein artikkel med overskrifta "Fela og folkemusikken har gitt meg mykje". Stykket er skrive av Ha...

Hervabua på Sognefjellet

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 09.08.2010
Author: Hermund Kleppa
Hervabua ligg ved Hervassdammen på Sognefjellet. Det er ei lita steinbu som går nesten i eitt med terrenget. Ho er eldgamal og vart sett opp som naudb...

Skålatårnet

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
På fjellet Skåla i Loen i Nordfjord vart det i 1891 sett opp eit stort steintårn som skulle hysa både tuberkuløse og turistar. Mannen bak tiltaket var...

Nordpoll Samlingsheim

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 06.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Selje kommune har tre bedehus, Nordstranda bedehus på Leikanger, Selje bedehus i Selje og Nordpoll Samlingsheim i Nordpoll. Samlingsheimen vart vigsla...

Gamle bygningsmiljøer på Lærdalsøyri - arkiv

Bygd / Village
Publisert: 06.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Lærdal har mange attraksjonar. Eitt av dei er Gamle Lærdalsøyri, eit særs godt bevart bygningsmiljø på ein typisk strandstad. I 1970 vart det oppretta...

Ungdomshuset Rimskjold på Vindhella

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 10.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Staden Vindhella er stoppestad for mange turistar. Her står eit hus med veghistorisk utstilling. Her er oppsett ein minnestein om første bilturisten i...

Selje bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 13.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Selje kommune har tre bedehus: Nordstranda bedehus på Ytre Stadlandet, Nordpoll Samlingsheim i Nordpoll og Selje bedehus i hovudbygda. Hausten 1959 se...

Christie-steinen i Måløy

Monument / Monument
Publisert: 18.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Kristen J. Sunde (1861-1952), forretningsmann og politikar, var interessert i historie. Folk tok gjerne kontakt med han når dei fann eller visste om n...

Garden Horten

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Åsmund Ohnstad
Horten ligg på austsida av Aurlandsfjorden, kring 560 moh., om lag ein kilometer nord for Nedbergo. Ein kan gå frå fjorden opp til garden frå nordsida...

Fretheim hotell i Flåm

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Flåm er ein av dei mest populære turiststadene i Sogn og Fjordane fylke. Ikkje minst på grunn av Flåmsbana, som slyngjer seg oppover Flåmsdalen til My...

Nærøyfjorden

Fjord / Fjord
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Ved Beitelen deler Aurlandsfjorden seg i to fjordarmar. Den austlege fjordarmen er breiast og vert rekna som eit framhald av Aurlandsfjorden, medan de...

Sogn og Fjordane fylke - det første ”Statens Hus”

Administrasjonsbygning / Administrative building
Publisert: 29.12.2009
Author: Hermund Kleppa
Våren 2005 flytte Fylkesmannen i Sogn og Fjordane i det nybygde Statens Hus på Hermansverk. I åra 1939-2007 heldt fylkesmannen til i kommunen sine tin...

Vikingvang Hotel i Gudvangen

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Åsmund Ohnstad
Historia til tettstaden Gudvangen tek til kring 1800. Då flytte gjestgjevaren i Arnehus i Dyrdal, Jens Knutsen Kappadal, inn til Gudvangen. Ferdsla på...

Baldisholteppet i Det Kvite Hus

Tekstil / Textile
Publisert: 13.01.2010
Author: Hermund Kleppa
Tysdag 8. juni 1926 tok fru president Calvin Coolidge imot ein delegasjon kvinner. Ærendet deira var å overlevere ei gåve: - ein kopi av det godt kjen...

Gamleskulen på Njøs i Leikanger

Folk og samfunn
Skulehus / School building
Publisert: 21.01.2010
Author: Randi Melvær
Dersom me går Njøsabakken opp frå riksvegen og innover flata på Nedre Njøs, kjem me til eit gult, eldre hus til venstre for vegen etter at vi har gått...

Sogn og Fjordane fylke - Årlege fylkesting i fleire dagar

Politikk / Politics
Publisert: 26.01.2010
Author: Hermund Kleppa
I meir enn hundre år var fylkestinget samansett av ordførarane i landkommunane. Fylkestinget samlast ordinært ein gong i året. Den årlege fylkestinggs...

Midttunet i Sandal

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Med eit dusin hus på sin opphavlege plass, er Midttunet eit særmerkt kulturminne. Men det har ikkje vore lett å få dette anlegget fullt ut tilgjengele...

Toftøyna

Berggrunn
Publisert: 05.08.2015
Author: Haakon Fossen
FALDINGAR: NATURENS KRUSEDULLAR...

Årdal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.11.2002
Author: Oddvar Natvik
Årdal kyrkje er ei langkyrkje i tre og ligg på Årdalstangen. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar, vart vigsla den 19. desember 1867 av prost Lauritz Andr...

Toftestallen

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 05.08.2015
Author: Herman G. Gade
Dei store kystbølgjene som slår mot øyane vest i havet, kan henta krafta si frå storm og kuling heilt ute i Nord- Atlanteren. Den vanlegaste arnestade...