Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 
Viser 200 av 371 resultater

Vilhelm Bjørknes frå Gulen - kunstmålar og forkynnar

Person / Person
Publisert: 19.11.2006
Author: Hermund Kleppa
«Bjørknes var ein allsidig utrusta mann. Han dreiv gardsbruk på Byrknes attåt landhandel. Som unngut slo han seg på målarkunsti og kom i kunstnarlære ...

Orgelharmonium i Ortnevik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church Musikkinstrument / Musical Instrument
Publisert: 23.11.2006
Author: Hermund Kleppa
Ortnevik kyrkje stod ferdig i 1925. Ho er spesiell på mange måtar, - ikkje minst når det gjeld orgel. Orglet anno 2006 er bygd opp av to gamle orgel, ...

Lars Norevik - arkitekt og bygdeutviklar

Person / Person
Publisert: 09.01.2007
Author: Anders Øvrebø
Lars Norevik (1892-1949) var bygdeutviklar i Ortnevik. Han gjekk i gang med båtbyggjeri, han bygde elektrisitetsverk, han heldt yrkesskule, og han tei...

Kraftutbygging for industristaden Høyanger

Industri, energi og naturressursar
Kraftstasjon / Power plant
Publisert: 19.03.2007
Author: Elin Storøstevik
I Høyanger er spora etter kraftutbygginga som la sjølve grunnlaget for industristaden framleis godt synleg. I lia oppom Høyanger verk og riksvegen str...

Kobbeskjul - gøymestader i strandkanten

Felle / Trap
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Mange stader langs kysten har det føregått kobbefangst frå land. Ei lun vik med skjer og nakkar nær stranda var eit godt utgangspunkt for kobbeskyttar...

Gardskvernar i Solund

Mølle / Mill
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Få tenkjer på korndyrking når dei møter Solund-naturen. Men det skal ikkje store bekken til før her er synlege spor etter kverndrift. Skiftedokument f...

Ospa - idyll med sterk krigshistorie

Krigsplass / War site
Publisert: 30.08.1999
Author: Hans H. Steinsund
Motortorpedobåten MTB 345 måtte i 1943 søke inn til Ospa i Solund grunna mangel på drivstoff. Den kom seg ikkje vidare, og vart oppdaga av tyske fly. ...

Sauekvea - utegangssauen sin frisørsalong

Plass / Spot
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Gråsteinsmurar attåt ein berghammar, grøne bøter ikring, nokre steinar maksla til sides på stranda så færingen kan flyte inntil: Sauekvea var ein vikt...

Østersdyrking i Solund

Fiske / Fishing Jordbruk / Farming
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Den sundrivne Solund-kysten har ein rikdom av pollar, bukter og vikar veleigna til østersdyrking. Frå gammalt voks østersen fritt i "ostrepøylene", me...

Båtreparatøren - nødvendig ledd i kystsamfunnet

Båt / Boat Reparasjon / Repair
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Når fiskaren hadde vore uheldig og dunka båten nedi så lensepumpa måtte gå i eitt, og fortvilinga ville ta overhand, svara båtreparatøren med største ...

Oldra - stort våpenlager i berghole

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Øya Oldra i Solund var under krigen lagerplass for store mengder våpen og krigsmateriell. Lageret vart avslørt ved eit brev tyskarane fekk fatt i. Bre...

Hesjedalsfossen

Publisert: 03.10.2016

Storsundet - viktig base for illegalt arbeid under krigen

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Storsundet i Solund vart under krigen ein viktig base og eit sentralt knutepunkt for illegalt arbeid i Sogn. Shetlandsruta nytta staden til lager av v...

Utvær fyr - vegvisaren lengst vest

Samferdsle
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Frå 1900 til 1920 vart det bygt 37 fyrstasjonar. Det er dimensjonar og kvalitet over Utvær fyr, den eine av dei. Det kom vel med, for påkjenningane va...

Skipsforlis og strandingar i Solund

Ulukke / Accident
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Skjergarden i Solund var brutal for seglskuter i sterkt pålandsvêr. Men også motorfarty tok feil, med tragisk utgang. Kring i øyriket ligg mange vrak,...

Sildevågar og notaberg

Vik / Inlet
Publisert: 29.03.2000
Author: Hans H. Steinsund
Naturen var raus med sildevågar og makrellvikar i Solund. Fjordarmar frå nord og sør var ideelle tilhaldsstader for åte i den lyse årstida. Dermed kun...

Dampskipskaia - økonomisk og sosial nyvinning

Kai / Quay
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Med dampskipskaiene fekk grendene nytt andlet. Etter mange års farefullt slit i bordingsbåtane kom endeleg dei første kaiene i Solund på plass i 1920-...

Dei første vegane i Solund

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Slank og smidig buktar riksveg 606 seg gjennom Solund-landskapet. Men det har kosta å bryte seg fram gjennom konglomeratet for å knyte saman kommunen ...

Med sulespringar på dansefoten

Musikk / Music
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Ein variant av springdansen er sulespringaren. Denne dansen, og feleslåttar oppteikna etter spelemenn i ytre Solund, gjer stor lukke anten sulingen Vi...

Husefjellet - vaktstasjon til fjells

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Frå vaktstasjonen på Husefjellet kunne tyskarane halde god kontroll med ferdsla gjennom leia Indre Steinsund. Dessutan hadde dei fri utsikt til Sognes...

Kvernhusvågen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 04.03.2016
Author: Nils Georg Brekke Kåre Ness

Dale kraftverk

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 11.03.2016
Author: Nils Georg Brekke
Bergenshalvøens Kommunale Kraftselskap (BKK) eksproprierte i 1923 store areal til kraftanlegg, og utbygginga av vasskrafta byrja like etter. Dale kraf...

Lavik

Tru og livssyn
Publisert: 11.03.2016
Author: Nils Georg Brekke Karl Egil Johansen
LEKMANNSHOVDINGANE FRÅ LAVIK ...

Tungodden - signalstasjon i kuleregn

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Det er mest ikkje til å tru at tyskarane kunne byggje signalstasjonen ytst på Oddenova. Så vart då og freistinga for dei allierte for stor til å la de...

Hana

Berggrunn
Publisert: 11.03.2016
Author: Øystein Jansen

Nordlandsfarar frå Solund

Transport / Transport
Publisert: 07.07.1999
Author: Alf Strand
I løpet av 30-års-perioden 1860-1890 flytta om lag 80 sulingar nordover til fiskevær i Namdalen og Nordland. Hovudårsaka til flyttinga var at vårsilda...

Hugøy - vaktstasjonen på Hugøyknolten

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Tilbakedregen på høgste knausen, nedbakt i lendet låg vaktstasjonen på Hugøy og vanskeleg å oppdage frå leiene vestapå. Di større grunn var det til å ...

Kristoffer Teige

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
I 2017 er det 130 år sidan kulturpersonlegdomen Kristoffer Teige (1887-1967) vart fødd, og 50 år sidan han fekk Kongens fortenestemedalje i sølv....

Rangele Lassedotter Varli - ei kvinnestemme frå Hyllestad

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum Kvinnestemmer.net
Rangele Lassedotter ( 1620-1707) frå Hyllestad må ha vore kring 80 år då ho i 1700 gjekk opp kyrkjegolvet i Hyllestad for å bli vigd for tredje gong. ...

«Stalin vert dyrka som ein gud i Sovjetsamveldet»

Folk og samfunn
Reise / Travel
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
I 1951 vitja ein norsk fagforeiningsdelegasjon Sovjetunionen. Ein av delegatane var fabrikkarbeidaren Bernhard Valsvik frå Høyanger. Etter turen kriti...

Klaus Sande

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Spelemann og kulturpersonlegdom (1888-1963) frå Nessane i Balestrand....

Anders Sagen

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Spelemannen Anders Sagen (1829-1922) er ei viktig kjelde for hardingfelespelet i Sogn, og musikken hans er framleis i bruk blant dagens utøvarar....

Blåsteinskaret på Borsholmen

Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Eit grønt blåsteinskar på ein liten holme i hamna på garden Borsholmen vitnar om travel sommarsesong på eit kystbruk i farne dagar....

Gil bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 07.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad har fem bedehus, i Skifjorden, på Sørbøvåg, Ramsgrø og Løland. Eit femte står på Gil, men det er ikkje lenger i bruk som bedehus....

Minnestein om engelske krigsgraver i Eivindvik

Folk og samfunn
Plakett / Plaque
Publisert: 16.07.2001
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden i Evindvik står ein liten, låg stein med tekstplate på. Han er sett til minne om 16 engelske marinesoldatar som omkom i desember 1917....

Ortnevik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Ortnevik kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Ortnevik, på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Kyrkja, som har 292 sitjeplassar, var...

Minnestein over Olav Sande

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
LÆRAR - OLAV SANDE - 1850-1927 - TONESKALD, SEGNSAMLAR - DIKTAR OG MÅLMANN. Dette er innskrifta på Olav Sande-støtta i gardstunet på Sande i Høyanger....

Minnestein over Andreas B. Vamraak

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Andreas B. Vamraak (1861-1936) var fødd på garden Vamråk i Høyanger. Han tok eksamen ved Stord lærarskule 1880 og var lærar til 1931, frå 1893 i heime...

Bjordal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Bjordal kyrkje er ei langkyrkje i tre som ligg i bygda Bjordal på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Kyrkja, som har 167 sitjeplassar, vart v...

Privat gravstad på Sørevikane

Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Ein av dei få private gravstadene i Sogn og Fjordane finn me på sørsida av Sognefjorden. Han ligg på garden Sørevik eller Søre Vikum i Høyanger kommun...

Minnestein over Eidsvoll-mannen Ole Elias Holck

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Minnesteinen over Eidsvoll-mannen Ole Elias Holck står på den gamle futegarden Alvera i Lavik der Holck budde heile sitt vaksne liv. Steinen vart reis...

Futebustaden Alvera

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Garden Alvera ligg ved Sognefjorden nokre kilometer innanfor Lavik. Her trur ein at nokre av dei fyrste som slo seg ned Sognefjorden skal ha busett se...

Lavik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Lavik kyrkje er ei åttekanta kyrkje i tre som ligg i bygda Lavik i Høyanger kommune. Kyrkja, som har 380 sitjeplassar, vart vigsla 10. desember 1865 a...

Ferjestaden Lavik

Samferdsle
Bygd / Village Ferje / Ferry Kai / Quay
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Hovudferjesambandet over den ytre delen av Sognefjorden har sidan det kom i gang i 1955 hatt Lavik som ferjestad på nordsida av Sognefjorden. Lavik ha...

Sjukeheimen i Lavik - tuberkulosesjukehus

Sjukehus / Hospital
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Tæring og spillsykje hadde vore ei sann plage for folk ved kysten i alle år, men frå 1850-talet gjekk spillsykja attende, medan tuberkulosen (tæring) ...

Vadheim som trafikknutepunkt

Samferdsle
Bygd / Village Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Tidlegare vart Vadheim rekna som ein av dei viktigaste stadane i fylket. Staden fungerte som eit knutepunkt for reisande frå Bergen som anten skulle n...

Ullebøvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Vaimslandet var før ei vanskeleg bygd å ta seg fram i. Fire strie elvar brusa gjennom tettaste bygda. Bruer var der ikkje, så kvar ein stad folk skull...

Vêrspåmannen i Røyrvik

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Magnus Skildheim, fødd 18.07.1932, kjem frå Luster og vart tidleg kjend for sine merkelege evner til å spå vêr og føre langt betre enn meteorologane. ...

Tronvik psykiatriske behandlingsheim

Folk og samfunn
Sjukehus / Hospital
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Sogn og Fjordane hadde i mange år lege langt etter dei fleste fylke når det gjaldt omsorga av psykisk helse. Dei sjukaste vart plassert på Neevengaard...

Kyrkjebø kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Kyrkjebø kyrkje er ei treskipa langkyrkje i tre som står i bygda Kyrkjebø i Høyanger kommune. Kyrkja, som har 500 sitjeplassar, vart vigsla 7. oktober...

Minnestein i Vadheim over falne i krigen 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 21.09.2001
Author: Hermund Kleppa
To ungdommar frå Vadheim sette livet til under krigen 1940-1945. Begge omkom i krigsforlis, den eine om bord på panserskipet Eidsvold i norsk farvatn,...

Parken i Høyanger

Park / Park
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Bustadområdet Parken i Høyanger vart oppført i industristaden sin barndom. Området har den engelske hagebyen som førebilete, og er i dag freda på grun...

Mastrevik

Publisert: 27.08.2018

Mjømna kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Mjømna kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på øya Mjømna, langt vest i Gulen kommune. Kyrkja, som har 310 sitjeplassar, vart vigsla 5. november 190...

Koleragravstader i Gulen

Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
På 1800-talet braut det ut to koleraepidemiar i Norge, i 1831 og 1848. Den fyrste nådde ikkje Vestlandet, men den andre herja stygt i Bergen og Sunnho...

Kremmarleiet på Børholmen

Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Børholmen ligg heilt ut mot havet like sør for innløpet til Sognefjorden. Holmen ligg mellom Kversøy i vest og Grima og Lomannsøy i aust. Trass i den ...

Den angliske steinkrossen i Eivindvik

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Ellingsen
To gamle steinkrossar i Eivindvik har truleg opplevd både Gulatinget og innføringa av kristendommen. Ein av dei har elegante, bogne kantar og står på ...

Kloumann-skulpturen i Høyanger

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Svært få personar får oppleva å vera med på avduking av minnesmerke over seg sjølv. I Høyanger var det ei slik hending i 1929. Ingeniør Sigurd Klouman...

Den keltiske steinkrossen i Eivindvik

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Ellingsen
To steinkrossar i Eivindvik har truleg opplevd både Gulatinget og innføringa av kristendommen. Den eine av krossane har rette, enkle former og står ve...

Minnestein om vegbygging i Lifjorden

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 28.05.2001
Author: Hermund Kleppa
Vegen frå Risnes i Lifjorden til kommunesenteret på Hyllestad vart bygd i fleire etappar. Arbeidet byrja i 1902 og heldt på til 1923. Seinare har det ...

Minnestein over Niels Griis Alstrup Dahl

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Brød av Steen og Aand af Striile, Dahl i Eivindvigen tvang." Dette er dei ofte siterte orda av Henrik Wergeland om presten Niels Griis Alstrup Dahl i...

Minnestein i Eivindvik over lensmann Bredvik

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Augustin Bredvik (1868-1952) var lensmann i Gulen i meir enn 40 år. Ein av "dei byggjande menn i Vestlandsbygdene", skreiv "Firda" i eit minneord. Den...

Minnestein over falne i Eivindvik

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Gulen kommune har fire minnesteinar over falne i andre verdskrigen. Ein står på Byrknesøy, ein på kyrkjegarden ved Mjømna kyrkje, ein på gravstaden i ...

Minnestein over soldat Halvard Trædal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Halvard Benjamin Trædal frå indre Oppedal fall i kampane i Valdres 26. april 1940. Han vart fyrst gravlagd i Valdres, men vart same hausten flytta hei...

Minnestein over Jon Dyrrdal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 17.06.2002
Author: Hermund Kleppa
Jon Dyrrdal, fødd 1894, kom frå den einbølte høgdegarden Dyrdal på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Han kom i ung alder til Oslo, reiste på...

Frontkjempargrav i Høyanger - Karl Uno Sundberg

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Like innanfor porten til gravstaden Høgereina i Høyanger står gravminnet over frontkjemparen Karl Uno Sundberg. Oskeurna hans vart sett ned 6. mai 194...

Kyrkjestaden Utvær

Tru og livssyn
Grend / Hamlet
Publisert: 11.10.2000
Author: Margrethe Henden Aaraas Anders Gjerde
Kapellet på Utvær vart truleg bygt på 1100-talet. Det var vigd til St. Klemens, vernehelgen for sjøfolk, og det var for desse kapellet var bygt. Kapel...

Minnestein over Konrad Byrknes ved Mjømna kyrkje

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 10.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Etter mobiliseringa 9. april 1940 reiste mannskap frå heile Sogn og Fjordane til mønstringsstaden Bømoen på Voss. Vel 2000 mann vart frå 19. april ove...

Skipsverftet i Leirvik

Skipsverft / Ship yard
Publisert: 14.02.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Eit moderne småskipsverft i Leirvik byggjer skip opp til 12 000 tonn dv. Verksemda vart starta opp som slipp og smie i 1918 av Jonas Løland (1877-1960...

Kyrkjestaden Husøy

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Anders Gjerde
Husøy kapell vart truleg bygt hausten 1717 eller våren 1718. Samstundes vart kapellet på Utvær rive. Husøy kapellsokn var ein del av det store Eivindv...

Ungdomshuset Valhall

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 21.03.2001
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Ungdomshuset i Høyanger, Valhall, er landskjend for sitt karakteristiske nasjonalromantiske interiør. Huset vart vigsla i februar 1922, og har fram ti...

Filippiner-Lund vidkjend og avhalden misjonær

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
David Olai Lund, betre kjend som Filippiner-Lund, vert rekna blant våre største misjonærar. Han såg tidleg vegen han måtte gå og førebudde seg særs gr...

Gulen kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Gulen kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Eivindvik. Kyrkja, som har 700 sitjeplassar, vart vigsla 13. desember 1863 av prost Thomas Erikse...

Herresalen - Prestebustaden i Eivindvik

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Ellingsen
Det staselege kvite huset nedanfor kyrkja i Eivindvik vert kalla Herresalen og var bustadhuset til "Eivindvigens anden skaber", prost Niels Griis Alst...

Prost Niels Griis Alstrup Dahl - folkeopplysar og velferdsbyggjar

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Ellingsen
Prosten Niels Griis Alstrup Dahl (1778 - 1852) vert kalla folkeopplysar og patriot. Prestegjerninga hans kjem litt i skuggen av alt han gjorde for å b...

Gulatinget - Vestlandet sin lovstad

Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Gulatinget var møtestaden i Vestlandet sitt gamle lovområde. Frå først på 900-talet og 400 år frametter var tingmøtet i Gulen sentralt i rettsstellet ...

Brekke kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Brekke kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Brekke ved Risnefjorden i Gulen kommune. Kyrkja, som har 390 sitjeplassar, vart vigsla 19. novem...

Wergeland-støtta på Verkland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
"Glem ei, du er støv! Glem ei, du er mere enn støv!" Med desse orda frå Henrik Wergeland let Dagne Groven Myhren duken falla av minnesmerket over dikt...

Minnestein over Jon J. Hop

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 10.01.2001
Author: Hermund Kleppa
Jon J. Hop var den første frå Solund som miste livet i krigen 1940-1945. Han var mannskap på ein båt på veg for å henta mjøl i Vaksdal. Båten vart kap...

Minnestein over falne frå Høyanger

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 13.01.2001
Author: Hermund Kleppa
Rett nedom det gamle posthuset i Høyanger står ein minnestein over fem som sette livet til i krigsåra 1940-1945. To sat i tysk fangenskap, tre var sjø...

Potetforliset ved Seglsteinen

Skipsvrak / Ship wreck
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Ei bekmørk desembernatt 1944 glir ein tysk konvoi over Sognesjøen mot nord. Ingen fyrlykter er tende, men leiarbåten greier finne opninga til Krakhell...

Gamleskulen på Hardbakke

Folk og samfunn
Skulehus / School building
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Hardbakke var den andre staden i Solund som fekk bygt skulehus. Frå 1870 kunne skuleborna rusle opp steintrappa til ei romsleg stove. Lærarhuslyden bu...

Russisk krigsgrav i Høyanger - Iwan Schvroladsew (Iván Ivánovitch Shirolápov)

Folk og samfunn
Publisert: 03.10.2000
Author: Hermund Kleppa
23. juni 1943 døydde den russiske krigsfangen Iwan Schvroladsew (rett namn: Iván Ivánovitch Shirolápov) på sjukehuset i Høyanger. Han vart gravlagd sa...

Påting - eit ressursvennleg palefiske

Næring og handverk
Fiske / Fishing
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
I sommarhalvåret stemde ein skare av motorbåtar frå ytre Solund mot vest i kveldinga. Målet var dei mange fiskeplassane ytst ute, der palen gjekk i sv...

Det gamle ungdomshuset på Hardbakke

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Etter år på vandring mellom skulehus, privathus og prestelåve var det ufatteleg stort for Hardbakke ungdomslag å flytte inn i eige hus i 1933. Ungdoms...

Madonna og helgenskap fra Kyrkjebø

Tru og livssyn
Middelalder Kyrkjekunst / Church art
Publisert: 18.03.2025
Author: Justin Kroesen
Middelalderkirkens forbindelse til Nord-Frankrike Madonna og helgenskapet fra Kyrkjebø i Sogn og Fjordane, har blitt undersøkt på nytt.  Spø...

Steinkloppa over Os-elva

Busetnad, bygd, by
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Fram til 1970-åra gjekk ei gamal steinbru over Os-elva, mellom gardane Eide og Rutle. Ho vart truleg teken av isen, og i fleire år var det berre resta...

Nesje Fort

Busetnad, bygd, by
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Sommaren 1940 starta den tyske marinen bygginga av eit kystfort på Nesje. Byggeleiinga var tysk, men store deler av arbeidet vart utført av norske ent...

Løland leir

Busetnad, bygd, by
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Vinteren 1941-42 var tyskarane i gang med å bygge ein ny brakkeleir i utmarka like sør for Løland bru, og i februar 1942 var ein tropp med infanteri-s...

Hyllestad leir

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Våren 1941 vart eit tysk infanteri-kompani fast stasjonert på Hyllestad, og på same tid starta bygginga av brakker og bunkerar på Myrgjerdet og ved ve...

Jordkjellaren på Markus-plassen

Busetnad, bygd, by
Gardshus / Farm house
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Markus-plassen er det lokale namnet på Instebøen på garden Tauning, til vanleg kjend som Tonning. Der kan ein i dag sjå ein samansigen jordkjellar for...

Erna Osland – prisløna forfattar og lærar

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Erna Osland (f.1951) kjem frå Høyanger og har skrive om lag 40 bøker sidan debutboka «Natteramnen» kom i 1987. Den tidlegare læraren skriv mest bøker ...

Vraket av betongbåt ved Ospa i Solund

Skipsvrak / Ship wreck
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Juli 2020: Ein mann fortalde han hadde vore på båttur i Solund. Ved øya Ospa hadde han lagt merke til baugpartiet på eit skipsvrak; hadde foto på tele...

Krøttersti og gropeforekomst i utmarka på Eide

Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
I ei felles utmark på nordsida av Åfjorden vart det i eldre tid bygd ein krøttersti oppetter langs Botna-elva. Øvst oppe i elvegjelet er eit krotingsb...

Krotingsberget ved Korshaugvatnet

Busetnad, bygd, by
Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Midt i stien mot Hatleimsstølane på nordvestsida av Korshaugvatnet er det krota inn krossar, initialar og årstal i det blaute berget....

Skonnert «Iris» forliste ved Solund 1891

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Langfredag Morgen», 27. mars 1891, blei det funne eit ilanddrive lik i Solund. Den omkomne hadde på seg redningsvest der det stod «Iris» og «Egersund...

Høyanger

Publisert: 25.09.2023
STADER I KOMMUNEN >Høyanger er den einaste av sognekommunane som ligg på begge sider av Sognefjorden. På nordsida strekkjer han seg frå Bekksneset ...

Dalegarden

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid
Dale-garden ligg fint til på brotet mot elva, under fjellet Beitelen. Men nokre steinkast lenger nord, på den vide sletta attanfor husa, har det lege ...

Straume - laksegiljer

Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Laks og aure har i uminnelege tider vore fanga med ulike reiskapar i fjorden og straumane her. Funn i steinalderbuplassen ved Skipshelleren fortel at ...

Stamnes

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid Ågot Gammersvik Øystein Jansen

Gullbrå

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Frå skriftlege kjelder veit vi at garden Gullbrå var i bruk tidleg på 1600-talet. Apostelkyrkja i Bergen åtte jord her som dei bygsla bort, men noko a...

Olav Sande - skulemann, folkeminnesamlar, diktar og toneskald

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 02.02.2002
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Olav Sande frå garden Sande i Høyanger, på sørsida av Sognefjorden, var ein allsidig mann. I tillegg til å vere ein vidgjeten toneskald, var han også ...

Kalkstein og kontrabande frå Smilla

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
I Smilla i Hyllestad vart det rundt 1890 og frametter til byrjinga av siste verdskrig produsert murkalk og gjødselkalk. Ein av produsentane i kalkbren...

Solund

Publisert: 20.04.2020
STADER I KOMMUNEN >Solund er øyriket ved munningen av Sognefjorden. Hovudøya er Sula, deretter følgjer Ytre Sula, Steinsundøyna og Losna som dei st...

Hyllestad

Publisert: 20.04.2020
STADER I KOMMUNEN >Hyllestad kommune er forma på lag som ein halvmåne og strekkjer seg frå grensa mot Fjaler i nord, til ytste delen av Sognefjorde...

Gulen

Publisert: 20.04.2020
STADER I KOMMUNEN >Om du reiser nordover langs kysten, er Gulen siste kommunen du dreg gjennom før du passerer Sognesjøen eller Sognefjorden. Her f...

Hyllestad gamle kyrkjegard

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
I 1880 vart den gamle kyrkja på Hyllestad riven og seld. Gravplassen var for liten, og ny vart teken i bruk på nabogarden. Den gamle kyrkjegarden kom ...

Hyllestad kyrkje og kyrkjegard

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Hyllestad hadde kyrkje og kyrkjegard frå mellomalderen liggjande på garden Hyllestad. Men i 1880 hadde desse hatt si tid, og Hyllestad sokn fekk ny ky...

Bø kyrkje og kyrkjegard

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Bø kyrkje, bygd i 1868, er den eldste av dei tre soknekyrkjene i Hyllestad. Ho er også den einaste som har stått på same tufta av alle dei tidlegare k...

Øn gravstad

Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Gravplassen ligg på garden Øn, som har gitt soknet namn. Tidlegare kyrkjer i soknet har stått på same tufta som gravkapellet no står. Sjå elles under ...

Ramsgrø bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Folket i den tidlegare Vassenden krins i Hyllestad kjøpte i 1914 det gamle skulehuset i nabogrenda Lone i Fjaler. Dei sette det oppatt og tok det i br...

Skule og lokalt kulturhus i Skor

Busetnad, bygd, by
Skule / School
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Skor "gamle" skule (skulehus) stod klar til å takast i bruk skuleåret 1910/11. Byggmeister var entreprenør Andreas Gjertsen frå Salbu. Skulen vart ned...

Sjøbu i Porten

Sjøbu / Sea house
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Ei stor, okermåla sjøbu under Buhammaren i Porten minner om stor aktivitet med oppkjøp og sal av laks på 1900-talet....

Kvernhus i Systaddalen

Mølle / Mill
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
2-300 m nordafor gardshusa i Systaddalen ligg eit nyleg restaurert kvernhusanlegg. Både kvernhus og føringsslok med demning er bygde i stein. Anlegget...

Hopland

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Svein Indrelid
Gardshusa på bruk nr. 15 på Hopland er bygde i hop til ein lang samanhengande bygning, med stovehus, løe og flor liggjande på rekkje. Det har funnest ...

Kjelstraumen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
Reiser du sjøvegen nordover, er det fleire vegar å velja. Dei ulike leiene er omtala i soga, og gjennom mellomalderen aukar ferdsla og nordlandshandel...

Krossøy

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
Lengst nord i øyriket Rongevær, ved innseglinga til Fensfjorden, ligg Krossøy. Til garden høyrer øyane Krossøy, Husøy, Kårøy, Lyngkjerringa, Søre Kjer...

Kræmmerholmen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Kræmmerholmen er ein av dei gamle, privilegerte handelsstadene. Frå 1600-talet gjekk all handel på Vestlandet føre seg i Bergen, og bøndene måtte reis...

Katlenova - eit rasfarleg fjell

Busetnad, bygd, by
Fjell / Mountain
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
På nordsida av Katleneset - mot Sørefjorden - ligg fjellet Katlenova. Den 19. mars 1998 gjekk det eit stort ras som øydela naust og anlegg på nordsida...

Portesteinen - naturleg portal mellom to gardar

Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
På grensa mellom gardane Porten og Storakeren ligg Portesteinen i eit skar i fjellet. Ferdsla over land mellom dei to gardane gjekk gjennom ei grind u...

Vakker rullesteinsfjøre i Brennsdalen

Landskap
Strand / Beach
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Like vestafor vegtunnelen i Brennsdalen er ei særs vakker rullesteinsfjøre. Fjøra blir nytta som badestrand, men vert også misbrukt til forsøpling og ...

Olderskog med knuldrar

Skog / Forrest
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
I Hyllestad veks det mykje older. Somme stader er det fullt med utvekstar oppetter stomnane og utover greinene. Lokalt vert desse utvekstene kalla "kn...

Kjempebjørka på Indre Gil

Plante / Plant
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
På garden Indre Gil, 1 km vestafor Sørbøvåg og 50 m frå fylkesvegen, veks ei uvanleg stor bjørk. Truleg har kjempebjørka vore eit tidlegare tuntre....

Vasstandsmerke i Solund

Busetnad, bygd, by
Plakett / Plaque
Publisert: 19.12.2001
Author: Hans H. Steinsund
Langs heile norskekysten vart det på 1800-talet hogd inn i fjellet ein god del såkalla vasstandsmerke. I dag veit me om 123 slike merke. To av dei er ...

Klippfisktørking i Solund

Busetnad, bygd, by
Fiske / Fishing
Publisert: 19.12.2001
Author: Hans H. Steinsund
På fleire plassar i Solund tørka dei torsk på berga. Fisken kom flakt og salta med jekter frå Lofoten i april/mai. Friske hender vaska, vende og stabl...

Smilden lykt

Busetnad, bygd, by
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Smilden lykt ved Åfjorden vart sett opp 1917, etter avtale mellom Kystverket og dåverande grunneigar Gabriel Bertelson. Fyrlykta vart automatisert til...

Påemna bautastein eller steinkiste i Gøyaren

Berggrunn
Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Korskirken er Bergens eldste stående kirke. Både kirken og dens omgivelser har gjennomgått store endringer siden middelalderen. ...

Brurabenken i Håskaret grensestein og kvilestein

Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
I Håskaret ligg ein nær på 4 m lang stein som markerer grensa mellom både gardar og kommunar. Steinen kan òg ha gitt kvild til eit brurafylgje på veg ...

Byrknesøy kapell

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 27.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Byrknesøy kapell er eit påbygt bedehus av tre som står på Byrknes, ytst mot havet i Gulen. Kapellet, som har 200 sitjeplassar, vart vigsla 26. mai 197...

Høyanger kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 28.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Høyanger kyrkje er ei langkyrkje i betong som står på Sæbø i Høyanger tettstad. Kyrkja, som har 374 sitjeplassar, vart vigsla 11. september 1960 av bi...

Vadheim bedehuskapell

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 28.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Vadheim bedehuskapell er eit påbygd bedehus som ligg i bygda Vadheim i Høyanger kommune. Bedehuskapellet, som vart bygt som bedehus i 1914, har 130 si...

Sørsidevegen i Høyanger

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Det tok lang tid før det kom samanhengjande veg på sørsida av Sognefjorden i Høyanger kommune. Vegutbygginga tok til rundt 1970. I 1985 var det veg me...

Hard strid for riksveg i Solund

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Vegløyvingane fram til 1930-åra gjekk i hovudsak til indre strok og til sambandsvegar. Fylket sitt vegbehov var enormt, og det var difor vanskeleg å f...

Vegen Oppedal-Instefjord - ein viktig del av stamvegnettet

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Veganlegget Instefjord-Oppedal var ein lekk i Kyststamvegen mellom Stavanger-Bergen-Ålesund som følgjer E-39 gjennom fire fylke. Vegen vart opna i 199...

Osterøy

Publisert: 18.04.2012
Den store innlandsøya var tidlegare delt mellom Bruvik, Haus og Hosanger og Hamre, der ei av fjordungskyrkjene i fylket ligg. Osterøy eit innhaldsrikt...

Modalen

Publisert: 18.04.2012
På 1500-talet låg Modalen under Hamre prestegjeld, som strekte seg frå Sandviken til Steinsland – i dag Noregs minste kommune. På Nygard står huset ti...

Steinbru i gammal ferdsleveg

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 10.10.2013
Author: Hermund Kleppa
Steinbruvatnet og Larsselvatnet, begge på 930 meter over havet, ligg i fjellområdet mellom Eldalsdalen og Høyanger. Dei er skilde frå kvarandre av to ...

Tuft etter fjellstove mellom Eldalsdalen og Høyanger

Samferdsle
Hytte / Cabin
Publisert: 16.10.2013
Author: Hermund Kleppa
«På denne vegen er det enno synberre merke etter ei fjellstove, som truleg er den einaste av dette slaget vestafor Indre Sogn». Dette skriv den lokalh...

Hess-drifta i Buskøy

Handel / Trade
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Det gamle borgarsetet Buskøy, med "Kremmer- og Gjestgiverbevilling" frå 1705, har vore heimstad for fleire driftige og framgangsrike personar. Gjennom...

Øn kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 05.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Øn kyrkje er ei langkyrkje i tegl og betong som står i bygda Sørbøvåg ved Åfjorden. Kyrkja, som har 370 sitjeplassar, vart vigsla 15. juni 1958 av bis...

Vaksdal

Publisert: 18.04.2012
Frå Eidslandet strekkjer den fem mil lange Eksingdalen seg opp mot fjellvidda, ein smal dal mellom bratte fjell. Ved fjorden ser vi framleis laksegilj...

Foss bru i Hyllestad - eit vakkert kulturminne

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Gamle Foss bru i Hyllestad er sagt å vera det fremste kulturhistoriske minnesmerket på "Den Trondhjemske Postvei". Brua sto ferdig i 1806 og var nytta...

Den Trondhjemske postvei i Gulen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 26.09.2005
Author: Kristin Ese
Postvegen i Gulen var i eldre tid ein del av Den Trondhjemske postvei. I 1868 vart vegen nedlagt som postveg - då posten gjekk med dampbåt til Vadheim...

Losnariddarane - viktige brikker i rikssoga

Folk og samfunn
Øy / Island
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
På 1300- og 1400-talet var Losna sete og utgangspunkt for ei av dei rikaste og mektigaste ættene i landet. Økonomisk sans, politisk teft og total loja...

Hellisøy

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Hellisøy fyr vart første gongen tent i oktober 1855. Det karakteristiske raude støypejernstårnet med to kvite belte har ei høgd på 33 meter og ei lysh...

Vinappen

Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Vinappen ligg på eit lite høgdedrag heilt vest på øya. Her er det eit fantastisk panorama mot havet. Området var opphavleg beiteland for kyr, men dett...

Storsetehilleren

Arkeologi
Publisert: 19.02.2013
Author: Knut Andreas Bergsvik
Sommaren 1913 var sognepresten i Masfjorden, Thorbjørn Frøhlich, på tur inn Matredalen og stoppa då ved Storsetehilleren, ei svær steinblokk med eit s...

Mollandseid

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aud Karin Skagen
I Mollandsvågen, like ved elva som renn frå Mollandsvatnet og ut i fjorden, ligg to vassdrivne sirkelsager og ei kvern. Dette sag- og kvernbruket har ...

Havrå

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I det solrike, brattlendte fjordlandskapet langs Sørfjorden på austsida av Osterøy ligg garden Havrå. Den vesle «landsbyen» er eitt av dei få uskipla ...

Valestrandsfossen - garvarverksemd

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Anders Haaland
Valestrand vart eit sentrum for garvarverksemda i Osterøy; eitt av dei handverka som har utvikla seg til ein lokal industri med mange arbeidsplassar. ...

Hamre kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Hamre kyrkje har etter alt å dømma vore ei av dei fire fjordungskyrkjene i Hordafylke i mellomalderen. Hamre var hovudkyrkje for heile Nordhordland. B...

Hosanger kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
1. juledag 1795, kl. 5 om morgonen, slo lynet ned i kyrkja i Hosanger. Etter tre timar var tømmerkyrkja frå 1600-talet, som hadde avløyst stavkyrkja f...

Notastein frå Kleberskaret

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
I Kleberskaret, i tidlegare felles utmark på gardane Sandnes og Sellevoll i Hyllestad, har det vorte hogge ut mykje notastein (søkkestein) til kystbyg...

Otterstad

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Otterstadgardane ligg i den inste enden av Mofjorden, på nordvestsida av elva. Rekkja med stavbygde naust som høyrer til garden, skal vera bygd litt e...

Nottveit

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I ei av dei grindbygde løene på Nottveit, på bruk 3, oppdagar vi at fleire av stavane har eit mellomalderleg preg, med store dimensjonar og forseggjor...

Minnesmerke om Havørn-ulukka i Hyllestad

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 22.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I sjutida om morgonen, tysdag 16. juni 1936, høyrde folk i Lifjorden flydur og eit forferdeleg brak frå fjellet Risnesnipa. Det var flyet "Havørn" som...

Stølsheimen

Publisert: 20.02.2013
Author: Dagfinn Moe Aud Karin Skagen Nils Georg Brekke
Det store fjellområdet mellom Modalen, vossebygdene og Sogn er eitt av dei finaste stølsområda på Vestlandet. I eldre tid har dette området vore kalla...

Masfjorden

Publisert: 18.04.2012
På 900-talet var desse fjordbygdene og skogbygdene ein del av Gulen skipreide i Hordafylket. Bøndene leigde seg havstover, og kystbygdene skaffa seg t...

Vegsamband mellom Høyanger og Vadheim

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Trass i etableringa av ei viktig industribedrift (NACO) i Høyanger i 1915, var Høyanger utan vegsamband heilt fram til 1937. Først då det var råd å kø...

Grensestein mellom Hyllestad og Fjaler

Grensestein / Boundary stone
Publisert: 26.04.2013
Author: Sigmund Holten
På fylkesveg 57 mellom Skor i Hyllestad og Nautsund i Fjaler kommune står der ein grensestein kalla Hella. Steinen markerer grensa mellom Sogn og Sunn...

Den Trondhjemske postvei gjennom Sogn og Fjordane

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Den Trondhjemske postvei gjennom Sogn og Fjordane vart bygd i åra 1780-1806. Til grunn låg ein kongeleg resolusjon av 13. mai 1785 om regelbunden og v...

Sprengjing med svartkrut - "Udmineringen af Matbjørhammeren"

Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 1857 løyvde fylket pengar til Gaular kommune for å bruka krut til å sprengja veg i Matbjørhammaren ved Viksdalsvatnet....

Minnestein over falne på Byrknesøy

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 14.02.2002
Author: Hermund Kleppa
Ved skulen på Byrknesøy står eit minnesmerke over åtte menn som sette livet til i andre verdskrigen. Alle var frå Mjømna sokn. Minnestøtta vart avduka...

Fedje

Publisert: 18.04.2012
Øysamfunnet Fedje er historisk ein fiskeri- og fangstkommune, og her var det lyngheiar og store torvmyrar med brenntorv. Trafikksentralen med vidt uts...

Tingstova i Klevald

Administrasjonsbygning / Administrative building
Publisert: 28.03.2011
Author: Hermund Kleppa
Klevald (også skrive Klævold, Klevoll) er namnet på garden på austsida av innløpet til Vadheimsfjorden. Klevald var i eldre tid ein sentral stad i den...

Tingstova i Lavik

Administrasjonsbygning / Administrative building
Publisert: 28.03.2011
Author: Hermund Kleppa
I 1956 skreiv Anders Skåsheim om Tingstova i Lavik. Ho fanst ikkje lenger, men fleire personar hadde gitt han opplysningar slik at Skåsheim kunne laga...

Lavikdalen bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 20.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset på Lavikdalen høyrer med til etterkrigs-bedehusa i fylket. Det høyrer og med til bedehus som ikkje er meir, som bedehus. Huset stod ferdig i...

Austrheim

Publisert: 18.04.2012
Austrheim kommune, med vide lyngheiar og lune vågar, vart skild ut frå Lindås i 1910. Fosen-straumen mellom Austrheim og Radøy er ein fiskerik straum,...

Løland bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 31.01.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk: bedehuset i Skifjorden, på Sørbøvågen, på Ramsgrø og på Løland. Tanken om å byggja bedehus på Lølan...

Sørbøvåg bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 01.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk; bedehuset i Skifjorden, på Ramsgrø, på Løland og i Sørbøvåg. Sørbøvåg bedehus vart truleg teke i br...

Korleis såg han ut - Eivindvigens andens skaber?

Person / Person
Publisert: 05.02.2011
Author: Hermund Kleppa
I 2002 tok administrasjonen i Gulen kommune ned biletet av første ordføraren sin, sokneprest Niels Griis Alstrup Dahl. Det var ikkje deira Dahl. Det s...

Skifjord bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 09.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad kommune har fem bedehus. Fire er i bruk: bedehuset på Ramsgrø, på Løland, i Sørbøvåg og i Skifjorden. Skifjord bedehus vart bygt i 1914. Ger...

Ole Elias Holck

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 06.03.2002
Author: Kristine Kopperud Timberlid
Generalmajor Ole Elias Holck, fødd i 1774 i Leirvik i Sogn, vart alt i 15 årsalderen militær. Under Napoleonskrigane tenestegjorde han i Danmark, og h...

1905 - Solund kommune

Folk og samfunn
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Kjerstin Risnes
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Minnestøtte over falne ved Husøy kyrkje i Straumen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 25.03.2003
Author: Hans H. Steinsund Hermund Kleppa
Ved kvar av dei tre kyrkjene i Solund står ei minnestøtte med namna på dei 16 sulingane som fall under andre verdskrigen. Fire av dei var frå Solund s...

Matre - lakseplass

Dyreliv
Publisert: 28.10.2004
Author: Stein Byrkjeland
«BESTE» LAKSEPLASSEN I FYLKET ...

Minnestøtte over falne ved Hersvik kyrkje

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 25.03.2003
Author: Hans H. Steinsund Hermund Kleppa
Ved kvar av dei tre kyrkjene i Solund står ei minnestøtte med namna på dei 16 sulingane som fall under andre verdskrigen. Fire av dei var frå Solund s...

Haugsdalen

Landskap
Publisert: 28.10.2004
Author: Inge Aarseth Stein Byrkjeland
Tidleg på 1900-talet var det mange større naturlege saltvassdelta i Hordaland. Men så godt som alle dei større elveøyrane vart i førre hundreåret fylt...

Anna Herland - første kvinnelege ordførar i Sogn og Fjordane

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Solund-kvinna Anna Sofie Herland vart legendarisk då ho heilt uventa vart vald til ordførar i 1955. På den tida var det sjeldan med kvinner i styre og...

Litlematre

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 07.08.2015
Author: Inge Aarseth
TERRASSEN SOM DROG TIL BYEN ...

Frøysetvassdraget

Publisert: 28.10.2004
Author: Stein Byrkjeland
Frøysetvassdraget er verna mot kraftutbygging – ikkje på grunn av særeigen natur – men fordi det er eit typisk vassdrag for denne delen av Vestlandet....

Dyrdal

Landskap
Publisert: 07.08.2015
Author: Inge Aarseth
Fer du langs Austfjorden, blar du deg samstundes gjennom istidshistoria. Landformene viser korleis landskapet har utvikla seg etter kvart som breane v...

Raunøya

Dyreliv
Publisert: 07.08.2015
Author: Stein Byrkjeland
Sjøfuglane har oppdaga det for lengst: Raunøya og dei næraste øyane ikring er mellom dei vakraste stadene i Masfjorden. ...

Andvikedalen

Planteliv
Publisert: 07.08.2015
Author: Bjørn Moe
ALM- OG  LINDESKOG ...

Landnotfisket etter storsild i Solund

Næring og handverk
Fiske / Fishing
Publisert: 07.07.1999
Author: Hans H. Steinsund
Ein rusta bolt i ei vik kan vere einaste synlege minnet etter landnotsteng, frå tider då sjølve sildetyngda vestapå pressa silda inn i tronge sund, og...

Godskegården

Publisert: 07.08.2015
Author: William Helland-Hansen
GODSKE OG GODSKEGARDEN ...

Herlandsnesjane

Planteliv
Publisert: 07.08.2015
Author: Bjørn Moe Stein Byrkjeland
Herlandsnesjane, ei fire kilometer lang halvøy i Storavatnet midt på Osterøy, er verdskjend blant botanikarane. Her ligg ei uvanleg stor og variert my...

Storavatnet - smålom

Dyreliv
Publisert: 07.08.2015
Author: Stein Byrkjeland
Dei trolske lydane frå smålommen ber langt mellom fjella kring Storavatnet. Dei høge og såre skrika i stille maikveldar er teikn på at det er paringst...

Storavatnet - strandhylle

Landskap
Publisert: 07.08.2015
Author: Inge Aarseth
STRANDLINJEHYLLA LANGS STORAVATNET Reguleringa av Storavatnet har openberra eit sjeldsynt geologisk fenomen: Når Herlandsfossen kraftverk tappar ned ...

Lonelva

Dyreliv
Publisert: 07.08.2015
Author: Stein Byrkjeland
Det heiter seg at laksestammene med dei mest storvaksne og mest småvaksne laksane i verda begge høyrer heime i vassdrag som renn ut i fjordsystema kri...

Litlandsvatnet

Berggrunn
Publisert: 07.08.2015
Author: Haakon Fossen Nils Georg Brekke
HOSANGER NIKKELGRUVE Svære mengder nikkelmalm har vore brotne ved Litlandsvatnet, mellom Lonevågen og Hosanger. Funnet vart gjort i 1875. I driftsper...

Hellandsfossen

Dyreliv
Publisert: 07.08.2015
Author: Stein Byrkjeland
LAKSETRAPPA I HELLANDSFOSSEN ...

Mostraumen

Landskap
Publisert: 07.08.2015
Author: Inge Aarseth
Inntil 1743 måtte modølingane venta på flod ved Mostraumen før dei kunne trekkja båtane opp elvestraumen, for så å ta årene fatt att over Movatnet. De...

Otterstadstølen

Planteliv
Publisert: 07.08.2015
Author: Bjørn Moe Stein Byrkjeland
Otterstadstølen ligg idyllisk til på ei lita grasslette omgitt av mykje skog, men også høgfjellet kjem tett innpå. Fjellsidene er bratte og typiske fo...

Nedre Helland - sanddrift

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 18.10.2017
Author: Inge Aarseth Nils Georg Brekke
Dei tre spadane i kommunevåpenet til Modalen er sandspadar. Sanddrifta har gitt inntekter og arbeidsplassar. Heile 70 000–80 000 tonn sand og grus for...

Nedre Helland - skred

Landskap
Publisert: 07.08.2015
Author: Inge Aarseth
Mange hugsar enno då skredet gjekk på Nedre Helland, 14. august 1953 klokka 14.30. Alle husa på eitt bruk og våningshuset på nabobruket vart øydelagde...

Steinslandsvatnet

Landskap
Publisert: 07.08.2015
SNØSKREDSVIFTER OG -GROPER ...

Eksingedalen - kraftutbygging

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 10.08.2015
Author: Endre Skaar Stein Byrkjeland Bjørn Moe
Vassføringa ved utløpet av Ekso i Eidsfjorden er halvert etter den store kraftutbygginga i fjellområda mellom Modalen og Eksingedalen og vidare sørove...

Eksingedalen - landskap

Landskap
Publisert: 10.08.2015
Author: Inge Aarseth
Eksingedalen vekslar mellom breie, flate elvesletter med godt jordbruksland og tronge parti med fossestryk, der vegen klamrar seg til fjellsida. Veksl...

Nesheimvatnet

Dyreliv
Publisert: 10.08.2015
Author: Stein Byrkjeland