Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 2401 resultater

Om krigsforlis DS «Nordnorge» (2) ved Stad, 24. mars 1944

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Under 2. verdskrigen krigsforliste tre hurtigruteskip ved Stad: DS «Ryfylke», DS «Sanct Svithun» og DS «Nordnorge». Alle blei søkkte av allierte strid...

SS «Deptford» - torpedert ved Stad 1939

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Det var frygtelige øieblik», skreiv Måløy-avisa Fjordenes Tidende. Avisa hadde snakka med skipper Blålid på mk «Firda» som var augevitne til torpeder...

Sigurd Eldegard

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Sigurd Eldegard (1893-1963) frå Årdal var ein av dei fremste spelemennene i Sogn på 1900-talet....

Klaus Sande

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Spelemann og kulturpersonlegdom (1888-1963) frå Nessane i Balestrand....

Anders Sagen

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Spelemannen Anders Sagen (1829-1922) er ei viktig kjelde for hardingfelespelet i Sogn, og musikken hans er framleis i bruk blant dagens utøvarar....

Johannes Holsen

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Spelemann frå Viksdalen, busett i Førde, med alderdomelege hardingfeleslåttar og svingande dansespel....

Knut L. Sandal

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Hardingfelepelemannen Knut L. Sandal (1913-1964) frå Jølster var busett i Bergen, og lydinnspelingar vitnar om ein flott ambassadør for det særmerkte ...

Nils Furnes

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Hardingfelespelemann Nils Furnes (1901-1990) kom frå Bygstad i Gauler, men var busett i Bergen....

Slåttespel i Sunnfjord

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
"Når det gjeld slåttane i Sunnfjord er dei gjerne noko stutte, men rytmisk, karakteristisk og tonefriske; stundom naive, men jamnt friskdæmde og humør...

Om Anna Nagelsaker – bibelkvinne og sjukesøster

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«..det forekomer mig at en nørs [sjukesøster] gjør saa meget godt i Verden for andre menesker, baade til sjel og legeme som det er raad for nogen at g...

Kunstverk i tre ved ved Sogn Fjordmuseum, Kaupanger

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Skulpturen skal egge fantasien – enhver skal finne sin båt, og glede seg ved linjenes spill mot den dramatiske bakgrunnen. Hvor finne man vakrere kul...

Minneplate på lerketre på Hermansverk

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Tre lever ikkje i det uendelege, heller ikkje dei som har fått minneplate eller fredningsskilt festa på stammen. Av ulike grunnar kjem alle tre før el...

DS «Finmarken» i Nordfjord april/mai 1940

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Om morgonen 9. april 1940 la hurtigruteskipet DS «Finmarken» til kai i Måløy. Båten var over eit halvt døgn forseinka. Det var her skipet fekk kjennsk...

Sjur Hesjevoll

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset Harald Hesjevoll (1946 - )
Sjur Hesjevoll (1914 - 1994) var ein framifrå hardingfelespelar frå Jostedalen, og ein av dei viktigaste spelemennene i dette området på 1900-talet....

Per Sandnes - "Grevle-Per"

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Per Sandnes (1858-1945) er ei sentral kjelde for folkemusikken i Lærdal, og ein av få hardingfelespelarar det er dokumentert musikk etter i dette områ...

St. Thomasklokkene på Filefjell

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
St. Thomasklokkkene på Filefjell er namnet på ein av våre mest kjende og kjære slåttar, og ofte blir den nemnd som perla blant lyarslåttane. Spelemenn...

Vegsperring ved Dregebø nord for Vadheim

Samferdsle
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjell-Ragnar Berge
I Vadheim dreier hovudvegen E39 nordover gjennom Ytredalen, og rundt 4,5 km nord for Vadheim passerer vegen Dregebø i ein ny parsell gjennom ei stor f...

Lærar for livet

Person / Person Skule / School
Publisert: 06.02.2024
Author: Sigrun Espe
Den 7. oktober 1849 vart 15 år gamle Kornelius Lunde frå Gaular konfirmert. Kornelius var odelsgut på garden Lunde, men var også ein skarp gut med aka...

Om Bremanger Spareforening – frå landhandel til romutleige

Næring og handverk
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
År 2016: - BREMANGER SPAREFORENING står det med store bokstavar på eit hus i Kalvåg. Bremanger Spareforening var i mange år assortert landhandel med b...

HM Kong Haakon VII og Skogselskapet i Sogn og Fjordane 1936

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Kongen på tur innover Sogn i dag. Med skogselskapets representanter». Det var Høyanger Avis si overskrift på oppslag i avisa 27. mai 1936. Fylkesbaat...

Turistskipet «Meteor» i Sogn og Fjordane 1921

Næring og handverk
Cruiseskip / Cruise ship Reise / Travel Skip / Ship Turisme / Tourism
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Meteors’s første turisttur» melde avisa Nordfjord 17. juni 1921. Det var Bergenske Dampskibsselskab (BDS) sitt turistskip SY «Meteor» sitt første cru...

Ryvarden

Busetnad, bygd, by
Publisert: 07.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
I den islandske sogeboka Landnåmabok vert det fortalt at oppdagaren Floke Vilgjerdsson bygde ein varde «πar er mætist Hordaland ok Rogaland», og varde...

Kryssbolt med ring på Knutholmen

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Fleire skilt viser vegen til Knutholmen restaurant og resepsjon i Kalvåg. Inne er det ei opning i golvet der litt av grunnfjellet i Knutholmen kjem fr...

SS «Empress of Ireland»-forliset 1914 – Peder Bjordal overlevde

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Den 28. mai 1914 kolliderte det norske lasteskipet «Storstad» med det canadiske passasjerskipet «Empress of Ireland». Samanstøyten var katastrofal. At...

Palnabjørka – spor etter freda tre

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Leikanger har mange store og særmerkte tre. Historikar Anders Ohnstad skreiv om eitt av dei i 1947, den vidgjetne Skrivareiki, eller berre Eiki. «Og h...

The Norwegian barn i England – bygd i Vik 1908

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
30. mai er ein dato engelske riksaviser gjerne hentar fram ei hending i 1960: innbrotet hjå Sophia Loren og ranet av juvelar verdt tre millionar krone...

Kvalstasjon i Vågane

Publisert: 06.02.2024
Author: Egil Totland
Vågane ligg sør på Bremangerlandet. Det går veg frå fylkesveg 616. Heilt inne står fire-fem hus og nokre naust; ein fredeleg idyll, det er Vågane år 2...

Skogrekruttskule bygde bruer i Henjadalen

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
År 2016: Turgåarar, joggarar, syklistar og alle andre som ferdast på vegen inn Henjadalen passerer fire betongbruer. Den første går over Høgaloftåna e...

Jens Høgheim

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Jens Høgheim (1817-1886) frå Fresvik blir i folkemusikkhistoria oftast nemnd for Jens Fresvik eller «Skrangle-Jens», og ulike kjelder vitnar om at han...

Tre kunstverk av Skule Waksvik i Aurland

Monument / Monument
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane har minst sju arbeid av bilethoggaren Skule Waksvik. Tre av dei er å sjå i Aurland kommune; tre dyreskulpturar; eit reinsdyr, ein bjø...

Fotografen Olai Fauske (1887-1944): Modernist og norskdomsmann

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Asbjørn Tyssen
Kva var det som fekk ein ung gut, fødd og oppvaksen på ein litt avsidesliggande gard i Sunnfjord kring siste hundreårskiftet, til å bli fotograf i hei...

Lekanger Afholdsforening

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
23. november 1880 samla ein del folk seg på Husabø for å stifte ei fråhaldsforeining i Leikanger prestegjeld. Bakgrunnen var ei oppfatning av at drukk...

Laksetrappa i Osfossen i Gaula – om bygningsmenn og årstal

Laksetrapp / Salmon ladder
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Osfossen ligg ved utløpet av det vidgjetne Gaula-vassdraget i Sunnfjord. Laksetrappa ved denne fossen er kjend som den første i landet, bygd av ein ir...

Ænes

Tru og livssyn
Publisert: 14.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Ænes har vore ein av dei gode gardane ved Maurangerfjorden i mellomalderen. På Harald Gilles tid, kring 1130, høyrer vi om Gaut på Ænes. Adelsslektene...

Kristian Eikås

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Kristian Eikås var drivkrafta bak opprettinga av Heimeyrkeskulen i Jølster, og stod sentralt i fornyinga av handverk og formgjeving i bygda....

«Stalin vert dyrka som ein gud i Sovjetsamveldet»

Folk og samfunn
Reise / Travel
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
I 1951 vitja ein norsk fagforeiningsdelegasjon Sovjetunionen. Ein av delegatane var fabrikkarbeidaren Bernhard Valsvik frå Høyanger. Etter turen kriti...

Fylkesbaatane – om rutetrafikken til Bulandet

Fylkesbåtane
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Jeg hadde ikke tid til å være redd da det stod på, men etterpå må jeg innrømme at jeg skalv over hele skrotten». Dette fortel los M. Bendiksen i boka...

MS«Vestkraft» - på oppdrag i Esefjorden 1963

Kraftoverføring / Power transmission
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Ein dag i oktober 1963 kunne folk sjå ein farkost i Esefjorden ingen hadde sett maken til, i alle høve ikkje i Esefjorden: ein tidlegare militær landg...

Connie Henden-leskuret frå Førde Sementvare sidan 1974

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Leskur, venteskur, busskur – tre ord om det same; liten bygning oppsett på buss-stopp. Det finst fleire slags leskur langs vegane, men i Sogn og Fjord...

Kystfortet i Vemmelsvik ved Nordfjord

Krigsplass / War site
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjell-Ragnar Berge
Batteriet med fire kanoner kom frå Tyskland til Nordfjord våren 1942, og skulle vere erstatning for batteriet på Måløyna som vart totalt øydelagt unde...

Nei til «bautastein» – i Naustdal

Gravstein / Gravestone
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Anders Hamre frå Naustdal (1878-1934) var pressemann og samfunnsaktør av stort format. Kort tid etter at han døydde, vart det i Naustdal gjort opptak ...

A/S Fjærlandstunnelen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
«Kampen for vegutløysing for Fjærland er ei lang historie. Det ei soge med mange voner og store vonbrot, lovnader og luftslott og politikk. Tanken om ...

Fylkesbaatane – fødsel på DS «Sogn» år 1934

Fylkesbåtane
Rederi / Shipping company
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Pressen i Bergen slo stort opp om hendelsen og titulerte «Sogn» med et nytt navn, nemlig «Det flytende fødehjem». Det er los Bendiksen som fortel det...

V-5311 «Seeotter» - krigshending ved Værlandet juni 1945

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Avisa Firda, 23. juni 1945: «Tysk minesveipar minesprengt ved Værlandet 23 tyskarar omkom. Frå Askvoll vert meldt at ein tysk minesveipar gjekk på ei ...

Årsand

Arkeologi
Publisert: 14.01.2013
Author: Svein Indrelid
Under eit sørvendt, bratt berg på Årsand, finst eitt av dei merkelegaste fornminna i heile Hordaland. Den utoverhengande bergveggen formar ein grunn h...

Jerndampskipet «Vøringen» i rutefart Bergen - Sogn hausten 1873

Rederi / Shipping company
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
År 1873 fanst det to dampskip i Bergen med namnet «Vøringen». Det eine var eit jerndampskip, bygd 1861 i Hull. Det andre var eit tredampskip, bygd 187...

Dampprammen «Viken» - rutefart Bergen-Sogn 1869

Rederi / Shipping company
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
2. desember 1858 byrja reiarlaget Nordre Bergenhus Amts Dampskibe (frå 1919 Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane) rutefart Bergen – Sogn. Etter kvart prøv...

Den norske Nordhavsekspedisjonen i Sognefjorden 1876 – DS "Vøringen"

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
År 1876 fanst det to dampskip med namnet «Vøringen». Det eine var eit jerndampskip, bygd 1861 i Hull. Det andre var eit tredampskip, bygd 1872 i Berge...

Funna i Sævarhellaren og Olsteinhellaren

Publisert: 08.09.2017
Author: Knut Andreas Bergsvik
Nord i bygda Herand er det ei lang rekke store hellarar. Mange av dei har funn i frå forhistorisk tid, og somme av dei er svært gamle. ...

Espevær - handelsstaden

Busetnad, bygd, by
Publisert: 14.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Kari Shetelig Hovland
I havet vest av Bømlo ligg Espevær, ein halvtimes rotur over sundet frå Vespestadvågen. Eit velorganisert og velstelt lokalsamfunn, bygt opp på det ri...

Minnesmerke i Bergen over norske sjøfolk som omkom i 1. verdskrigen

Folk og samfunn
Plakett / Plaque
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Om lag 2000 norske sjøfolk omkom under 1. verdskrigen 1914-1918 som fylgje av torpedering, minesprenging, eller sabotasjehandlingar. Fleire var frå So...

Nynorsk i Sogn og Fjordane - Fraa Sogn

Litteratur / Litterature
Publisert: 30.08.2007
Author: Bjarnhild Samland
Fraa Sogn er eit resultat av Olav Sande si systematiske innsamling av munnleg tradisjon. Noko er også dikta av Sande sjølv. Førestillingar frå 1800 ta...

Rubbestadneset

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 14.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
MOTORFABRIKKEN PÅ RUBBESTADNESET ...

Elling Sørensen – frå Sunnfjord til Lofoten 1852

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Den 9. juli 1852 noterte soknepresten i Ytre Holmedal prestegjeld (frå 1912 Fjaler) ei utflytting: Elling Sørensen Nordal, fødd 8. april 1831, til «Nu...

Nynorsk i Sogn og Fjordane - Svartfjellsønerne

Språk og kunst
Litteratur / Litterature
Publisert: 30.08.2007
Author: Bjarnhild Samland
I Holmenkollen, som er eit av Noregs fremste nasjonalsymbol, står tre æresvakter; Kong Olav, Fridtjof Nansen og Henrik Angell. Dei to første kjenner m...

Fossegrimen - fyrste teaterstykket på nynorsk på Nationaltheatret

Sagn / Legend
Publisert: 30.08.2007
Author: Bjarnhild Samland
Fossegrimen av Sigurd Eldegard er ei av dei mest kjende av dei første skjønnlitterære bøkene på nynorsk frå Sogn og Fjordane. Det skuldast nok den suk...

Moster gamle kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Liden
Moster er nemnd som kyrkjestad alt i Olav Tryggvassons tid. Etter sagatradisjonen skal kongen ha grunnlagt den første kyrkja på Moster då han kom dit ...

Minnestein over falne i Matrefjella

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 30.08.2007
Author: Hermund Kleppa
I slutten av andre verdskrigen var Bjørn West namnet på ein base for motstandsfolk i Matrefjella på grensa mellom Sogn og Fjordane og Hordaland. Kapte...

Lokale eventyr og segner - Sølvbordet i Risevatnet

Sagn / Legend
Publisert: 30.08.2007
Author: Hermund Kleppa
Lokale eventyr og segner er ofte knytte til landskapet. Dei underjordiske skapningane, som tussar og troll og huldrer, budde i fjell og hamrar og haug...

Mosterhamn

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Mosterhamn er ein av dei gamle, privilegerte handelsstadene som har lege sentralt i leia, anten skutene segla Langenuen, Nyleia gjennom Fitjar eller i...

Vetestova på Veten

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 31.08.2007
Author: Hermund Kleppa
Mellom stølen Dimmen i Gloppen og Moldrheimstølen i Stryn ligg det ei vetestove. Staden heiter Veten, eit høgdepunkt på vel 600 moh i terrenget der de...

Helle fabrikker

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Helle Knivfabrikk vart starta opp i 1932, og i 1987 var femti mann i arbeid her. I 1966 fusjonerte dei to bedriftene S&S Helle Knivfabrikk og Stan...

Hermetikkfabrikken på Askvoll

Næring og handverk
Sunnfjord Fabrikk / Factory Fiske / Fishing
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Då Norway Foods sin hermetikkfabrikk på Askvoll vart avvikla i 1992, hadde produksjonen av sardinar vart lenger i Askvoll enn i nokon stad i Sogn og F...

Skreda i Ese i 1928

Skred / Avalanche
Publisert: 29.10.2001
Author: Gunnar Urtegaard
Ese-gardane ligg på begge sider av Ese-elva. Elva kjem frå dei mektige fjellområda Vindreken og Grisagrøegga. Grisagrø-skreda er årviss og losnar på n...

Askvoll sjukeheim

Sjukehus / Hospital
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
På Ask i Askvoll dreiv Sogn og Fjordane fylke i over 40 år sjukeheim for tuberkuløse. Dette var den store folkesjukdommen i første halvdel av 1900-tal...

Minnestein over Bernt Askevold

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 31.10.2001
Author: Hermund Kleppa
Like ved kyrkja på Askvoll står ein nær 3 meter høg minnestein over Bernt Askevold. På baksida er innhogge: "Venner paa begge sider av havet reiste de...

Geita fyr

Folk og samfunn
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
På Inste Geita, ei lita øy i Buefjorden, mellom Aralden og Værlandet, ligg Geita fyr. Inste Geita er ei av tre øyar; Ytste Geita, Medgeita og Inste Ge...

Gjestgjevarstaden Sauesund

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
I likskap med mange andre losjistader ligg Sauesund ved eit sund. Den gamle gjestgjevarstaden ligg på Atløy, i Askvoll kommune, med utsikt over det sm...

Handelsstaden Kjempenes

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Bulandet ligg ytst mot havet i Askvoll kommune, og omfattar ti små øyar. Handelsstaden Kjempenes, der gjestgiveriet og kremmarleiet var, ligg på Musøy...

Askvoll i vikingtida

Slag / Battle
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Askvoll ligg sentralt til i skipsleia og området ikring var åstad for fleire sjøslag i vikingtida. Det kan sagalitteraturen fortelje meir om....

Blåsteinskaret på Borsholmen

Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Eit grønt blåsteinskar på ein liten holme i hamna på garden Borsholmen vitnar om travel sommarsesong på eit kystbruk i farne dagar....

Kjøsnesstova

Middelalderhus / Medieval house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Jølster har mange gamle stovehus. Eit av dei største er Kjøsnesstova, også kalla Bydalsstova, i dag eitt av mange freda hus i Jølster. I si tid var ho...

Minne om omkomne på Stadhavet

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 04.08.2010
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 2010 fekk fjellet Kjeringa ytst på Statlandet (Vestkapp) eit nytt landemerke: - ein vêrradar forma som ei kule plassert på eit oppmurt fundam...

Fylkesbaatane - Å køyre dampvinsj

Fylkesbåtane
Undervisning / Instruction
Publisert: 09.08.2010
Author: Bjarne Handal Hermund Kleppa
Bjarne Handal, Høyanger/Oslo, fortel om minne frå oppveksten i Høyanger (avisa Ytre Sogn juli 2010). Mange minne knyter seg til Høyanger som dampskips...

Fylkesbaatane - Stoppestaden Berle

Fylkesbåtane
Fylkesbaatane Bygd / Village Skip / Ship
Publisert: 30.08.2010
Author: Hermund Kleppa
Boka "Dampen og kaia" (1998) handlar om båtstoppestadene i Sogn og Fjordane i tida 1858-1998. Forfattaren, Finn B. Førsund, fortel kort og informativt...

Gil bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 07.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Hyllestad har fem bedehus, i Skifjorden, på Sørbøvåg, Ramsgrø og Løland. Eit femte står på Gil, men det er ikkje lenger i bruk som bedehus....

Fylkesbaatane - stoppestaden Blaksæter

Fylkesbåtane
Bygd / Village
Publisert: 13.12.2010
Author: Magne Stensaker Hermund Kleppa
Boka "Dampen og kaia" (1998) handlar om båtstoppestadene i Sogn og Fjordane i tida 1858-1998. Forfattaren, Finn B. Førsund, fortel kort om i alt 234 s...

Hauge bedehus på Bremangerlandet

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 15.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset på Hauge er eit av dei eldste bedehusa i Sogn og Fjordane. Lærdal var først ute med bedehus i fylket. Me kjenner ikkje årstalet, men Lærdals...

Vevring kyrkje - snikkar Lars Gjelsvik

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 27.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Vevring kyrkje var i minste laget då ho stod ferdig i 1846. Ei omfattande utviding var på tale rundt 1900, men arbeidet tok ikkje til før i 1944. Arbe...

Skipsvrak i Ånnevika – ds Bjørnulf

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Ka skjedde med denne båten, Baba?» Spørsmålet kom frå Viktor (7). Han var med på tur til Ånnevika for å sjå eit skipsvrak i fjøresteinane der. Det bl...

Årdal Koparverk

Industri, energi og naturressursar
Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Oddvar Natvik
Ein junidag i 1700 var to årdalsbønder på reinsdyrjakt i fjellet mellom Seimsdalen og Fardalen. Oppe på Grøndalsfjellet, godt 1500 m o.h, la dei merke...

Nasjonal Samling på valturne i Sogn og Fjordane 1936

Folk og samfunn
Politikk / Politics
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Den 3. juli 1936 melde Sogns Tidend at Nasjonal Samling (NS) hadde halde fleire møte i Oslo. Men det hadde ikkje berre gått fredeleg føre seg. «Politi...

Kjelder til historisk kunnskap om ein skule

Skulehus / School building Skule / School
Publisert: 06.02.2024
Onsdag 14. mai 2008 var folk samla til historiekveld i det gamle skulehuset i Gravdal, Torskangerpollen, Vågsøy. Ei prosjektgruppe har byrja eit arbei...

Skipsanker på «utstilling» i Kalvåg

Samferdsle
Skip / Ship
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Du må vera meir enn vanleg interessert i detta ankeret, du -» Orda kom frå ein mann i Kalvåg. Han kom framom då me heldt på å ta mål. «Ja, eg har lur...

Om Øksneset fyrlykt på Bremangerlandet

Samferdsle
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Utafor er opne havet og so snart båra rører aldrig so lite på seg, er det uråd å lande her.» Dette skreiv ein sunnmøring i 1936. Han var med i eit ar...

- Fylkesbaatane – med «Nordfjord 1» på pinsetur

Fylkesbåtane
Båt / Boat Skip / Ship
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«I 6-tida kom «Nordfjord 1» sigande inn paa Sandebukta under full musikk og med salutt.» Dagen var 1. pinsedag, 15. mai 1932, og avisa «Nordfjord», Sa...

Fylkesbaatane – bording i Botnane

Fylkesbåtane
Publisert: 06.02.2024
Author: Harald J. Stavang Hermund Kleppa
Botnane heiter tre gardar på fastlandssida i Frøysjøen; Nordbotten, Øvrebotten og Sørbotten. Fleire store gravrøyser vitnar om busetnad i fleire tusen...

Nesttun under vann

Publisert: 08.11.2017
Author: Hedda Sofie Gjerdingen Ingrid Emilsen Kristiansen Henriette Linge
Nesttun-området ligger utsatt til for flom. Flommene forekommer vanligvis om høsten som en konsekvens av intens nedbør i form av regn, men også i komb...

Brandasund

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
På Gisøya, ved den vestre sida av Brandasundet, ligg den gamle privilegerte handels- og gjestgjevarstaden frå 1600-talet, med Nordsjøen som næraste na...

Førde

Planteliv
Publisert: 05.01.2018
Author: Tor Jan Ropeid
Kystfuruskogen i Sveio kommune høver spesielt godt for alltidgrøne rhododendron og liknande plantar som ikkje trivst med for mykje frost om vinteren. ...

Leirvik - fengselet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Tore Lande Moe
I 1863 vart distriktsfengselet i Leirvik offisielt teke i bruk. Saman med dei tilsvarande institusjonane på Voss og i Bergen var dette Søndre Bergenhu...

Om Andreas Tansø og frakteskuta «Fresvik»

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Nyhende på førstesida til avisa Sogn og Fjordane, måndag 4. august 1963: «Andreas Tansø gjekk ned då «Fresvik» forliste». Ei tragisk hending, og ein s...

Sagvåg

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Egil Nysæter
Oppgangssaga, som stod på garden Valvatnas eigedom, har gjeve namn til Sagvåg. Sagbruket er truleg bygd rundt midten av 1500-talet. Staden heitte på d...

Litlabø

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Tore Lande Moe
Dei første kisfunna på Litlabø på Stord kom for dagen i 1864. Førti år framover vart svovelkisen driven fram i dagbrot. Frå 1874 til 188O vart han nyt...

Kumle bedehus - vigsla 1963

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Måndag 20. april 1961 handsama kommunestyret i Askvoll søknad frå byggjenemnda for bedehus på Kumle om tilskot på 10 000 kroner. Byggjearbeidet var go...

Vindenes

Dyreliv
Publisert: 16.05.2018
Author: Terje Lislevand
I slutten av januar 2017 stranda ein kval på Sotra. Det viste seg å vera ein småhovudkval, også kalla gåsenebbkval, ein heilt ny art i våre farvatn. D...

Sævarhelleren og Olsteinhelleren

Arkeologi
Publisert: 16.05.2018
Author: Knut Andreas Bergsvik
Nord i bygda Herand er det ei lang rekkje store hellerar. Mange av dei har funn frå forhistorisk tid; somme av desse er svært gamle....

DS «Fiskeren» forliste ved Stabben fyr 1890

Næring og handverk
Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Stabben fyr ligg ved innseglinga til Florø. Opp gjennom åra har mange fartøy havarert tett attmed fyret eller like ved. Natt til 26. september 1890 gr...

Eikjehaugen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 16.05.2018
Author: Knut Olav Aslaksen

Hystad - gravminne

Arkeologi
Publisert: 15.01.2013
Author: Svein Indrelid
Den største samlinga av førhistoriske gravminne på Stord finst i Hystadmarkjo. Her er framleis 16 gravrøysar og 2 steinringar å sjå; funn som i tid sp...

Kong Olav V i Sogn og Fjordane – bispedømmejubileum i Selje 1968

Jubileum / Anniversary
Publisert: 06.02.2024
Author: Torkjell Djupedal Hermund Kleppa
Spør du folk i Selje om kva som var den største hendinga i bygda i løpet av dei vel 50 åra sidan krigen slutta, er sjansen stor for at dei vil seie ju...

Om dampskipet «Vangsnæs»

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Våren 1904 byrja det privateigde dampskipet «Vangsnæs» rutefart Bergen – Sogn. Båten var ny og tilhøyrde eit aksjeselskap. I tida 1904-1926 gjekk «Van...

Storm på Sognefjorden i 1909

Folk og samfunn
Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Dramatisk oppslag i avisa 1ste Mai, fredag 24. desember 1909, med kjelde «Bergen igaarkveld: «OMKOMMEN KOMMUNELÆGE? (…) Kommunelæge Adolf Heiberg, Lei...

IOGT losje Baldershage

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
I 1910 fekk den internasjonale IOGT-rørsla ein avleggjar på Leikanger. Baldershage kom i ei tid då kampen mot alkohol stod svært sterkt her i landet....

Den fyrste song - om eit femte vers

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Per Sivle sitt dikt "Mor", eller best kjent som "Den fyrste song eg høyra fekk", har fire vers. Eit femte vers har frå tid til anna vore med, og om ei...

Dampbåten «Engøy» – minesprengd i Frøysjøen år 1943

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Ståle Sørbotten Hermund Kleppa (red.)
Laurdag 6. mars 1943 var fartøyet «Engøy» med ein liten båt på slep i leia nord for Florø. I bygda Botnane var folk i gravferd. Dei blei brått vitne t...

Stegastein

Utsiktspunkt / Viewpoint
Publisert: 18.09.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Utsiktspunktet og rasteplassen Stegastein ligg på Aurlandsvegen som er ein del av det nasjonale turistvegprosjektet til Statens Vegvesen. Plassen ligg...

Harald Langø – var med i illegalt arbeid og Shetlandsfarten

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Ståle Sørbotten
«på alle måtar ein staut sjømann og ein kjernekar. So mang ei fårefull ferd har han hatt på sjøen, i all slags vêr og i mine-fårlege distrikt. Då gjek...

Sumtangen

Arkeologi
Publisert: 22.06.2018
Author: Svein Indrelid
Inst i Finnsbergdalen, nokre få kilometer søraust for Hardangerjøkulen, ligg Finnsbergvatnet, 1190 meter over havet. På sørsida, litt vest for midten,...

Øystesevassdraget – endelig vernet?

Publisert: 25.06.2018
Author: Arve Tvede
Øystesevassdraget viste seg å inneholde større naturverdier enn hva tidligere fagrapporter viste. I tillegg til å være ett av de få større gjenværende...

Sørhuglo

Busetnad, bygd, by
Publisert: 15.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Tore Lande Moe
Futegarden på Sørhuglo er ein av dei mange embetsgardane i Hordaland. Etter tradisjonen vart «Futastovo» bygd av futen Gram i andre halvdelen av 1600-...

Jekt «Norma» forliste vest av Alden 1898

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Jægten kantrede Mandag Morgen Kl. 7 tvers af Alden. Et Mandskab omkom. En engelsk Lastedamper bjerget os igaarmorges (Tirsdag) Kl. 5 ½.». Dette stod ...

«Smør-» i stadnamn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Smør er primært noko konkret – og til alle tider har det vore verdifull mat. I middelalderen var smør betalingsmiddel, oftast vart skyld og skattar be...

Hoven – Sleipner's footprint?

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Fjellet Hoven i Loen har fått mykje merksemd dei siste åra. Årsaka er sjølvsagt utbygginga av gondolbana Loen Skylift, som skal ta folk frå fjorden op...

Gald, Gadden, Galdane og Gold

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Frå mange av støylane i Indre Nordfjord får vi ei uvanleg fin utsikt over fjord og fjell. På Nordsida er det ei storarta utsikt innover fjorden frå Ga...

Minnestein over romanifolk (taterar) i Vik

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Heidra dei reisande» står som overskrift i Sogn Avis på oppslag om avduking av ein minnestein på Vikøyri, laurdag 20. august 2016. «dei reisande» ell...

Fylkesbaatane-flagget i Rysjedalsvika

Fylkesbåtane
Publisert: 06.11.2016
Author: Hermund Kleppa
Det er eit kunstverk, med tittelen FSF – (For evig!), signert Oddvar Torsheim. Flagget er «hogge» i stein, måla med «evigvarande Bengalakk», og bolta ...

Fylkesbaatane – Barndomsminne om DS «Lærdal»

Fylkesbåtane
Fylkesbaatane
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Og no har «Lærdal» lagt opp for godt. Kvar er det han ligg? Er det på Laksevåg eller i Dokken? Der får han ikkje lov å liggje. Han høyrer ikkje heime...

Om ei drukningsulukke i Lustrafjorden år 1875

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Laurdag 29. juli 1928 drukna 11 menneske i Luster. «En forfærdelig ulykke i Lusterfjorden» var overskrifta på nyhendeoppslaget til avisa «Sogningen» (...

Nordfarjekt frå Lyngen kapra på Stadhavet i ufredsåra 1807 – 1814

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Ein finn hadde flinte-rifla. Han skaut 3 engelsmenn i båten fyrr dei kom til jægti.» Dette fortel Anders Skaasheim i 1922. Han hadde høyrt om den dra...

Tjernagel

Arkeologi
Publisert: 07.01.2013
Author: Svein Indrelid
I nær tre tusen år har Tjernagelshaugen lege som eit landemerke ved Bømlafjorden. Skalden Torarin lovtunge nemner haugen i si skildring av Knut den me...

Om «Stavangerfjord» på cruise i Sogn og Fjordane

Folk og samfunn
Cruiseskip / Cruise ship Reise / Travel Turisme / Tourism
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1925 byrja Den Norske Amerikalinje (NAL) med cruisefart. Etter ankomst Bergen i slutten av juli sette DS «Stavangerfjord» kursen nordover til...

Anders Skaasheim - "målmann frå Bjørgvin" i Finmark

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Det er vandt [vanskeleg] å arbeida for norsk mål i Finnmark.» Det noterte Anders Skaasheim i dagboka si 20. desember 1921. Han var komen til Hammerfe...

Kvinnefossen i Leikanger

Folk og samfunn
Foss / Waterfall
Publisert: 31.05.2007
Author: Hermund Kleppa
År 1900 skildra topografen Amund Helland elva Kvinna i Leikanger med desse knappe orda: ".. et kort vasdrag, der løber sydover - og som styrter ud i S...

Fartein Valens minne

Språk og kunst
Publisert: 07.01.2013
Author: Ronny B. Skaar Bjarne Kortsen
«Fartein Valen er den centrale skikkelse i nyere norsk musikk. Ikke i kraft av nogen popularitet fremfor de andre yngre komponister, men fordi han set...

Frigjeringsdagen, 8. mai - offisiell flaggdag

Folk og samfunn
Historisk hending / Historical event
Publisert: 01.06.2007
Author: Hermund Kleppa
8. mai 2007 hadde Trude Bakke i NRK-Sogn og Fjordane eit programinnslag om flagging på frigjeringsdagen. "- Flaggdagen 8. mai skal markere dagen då No...

Einstapevoll - bygdetunet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 07.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Einstapevoll (av einstape: «bregne») ligg på vestsida av Tittelsneshalvøya. Fram til 1831 var garden prestebustadgods under Stord presteembete. Presta...

Haugsbø

Busetnad, bygd, by
Publisert: 07.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Den einbølte, veglause garden Haugsbø ligg på austsida av Tittelsneshalvøya, ut mot Ålfjorden. Heilt frå mellomalderen har garden truleg lege under St...

«Paa visit hos – Fyrvogter Hess, Kinnesund.» 1907

Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Året 1867 er fyrhistorisk merkeår i Sogn og Fjordane. Om hausten lyste dei to første fyra i fylket; det eine på skjeret Stabben ved innseglinga til Fl...

Romsa

Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Dei tre Romsaøyane høyrer til naturperlene i Sunnhordland. Dette har mange av dei som ferdast med fritidsbåt, oppdaga. På øyane finst mange gode landi...

100 år i Lunden – slektstreff på Slinde

Slekt / Family
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa Jon Lidal
Laurdag 22. mai 2010 var det slektstreff i Lunden på Slinde, så og seia på dagen 100 år etter at Kristi og John Lidal kom hit som nye eigarar. Slektst...

Strandkai-terminalen – «midt i Bergen»

Kai / Quay
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Få har så kort veg til Torget, Torgalmenningen og Bergen sentrum som dei som kjem med båt til Strandkai-terminalen. Inst i Vågen ligg han – ei sentra...

Borgåsen

Arkeologi
Publisert: 08.01.2013
Author: Svein Indrelid Bjørn Myhre
I Etne finst det heile fire bygdeborger. Dei ligg alle strategisk til, slik at dei har tent som tilfluktsstader og vern for sentrale delar av bygda....

Helgaberget

Arkeologi
Publisert: 08.01.2013
Author: Svein Indrelid
Helgaberget - det heilage berget - er ein liten bergknaus som løftar seg nokre få meter opp over terrasseflata på Støle. Bergflata er oversådd av hell...

Sæbøtunet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Tore Lande Mo
Når du kjem inn i det velstelte tunet på Sæbø, like ovanfor Etne sentrum, opplever du inntrykket av ein sunnhordlandsgard lenge før traktoren si tid; ...

Kor gamle er gardsnamna våre? Ein kort studie kring gardsnamna i Stryn kommune

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Professor Jørn Sandnes skriv: «Kor gammal den norske garden er, kan vi ikkje seie visst. Gardane har vakse fram smått om senn til det vi kan kalle den...

Baroniet Rosendal

Busetnad, bygd, by
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Per Jahn Lavik Anne Grete Honerød
Baroniet i Rosendal ligg på grunnen til den gamle adelege setegarden Hatteberg, på nordsida av Hattebergelva, ein kilometers veg opp frå sjøen. Dei tr...

Vimpel i Bulandet frå fiskebåten «Leikaren»

Næring og handverk
Båt / Boat
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1975-1976 var Magnus Waage, fødd i Hyllestad, ein tur til Hebridene. I Stornoway kom han tilfeldig i kontakt med skipperen på båten «Asco». B...

Amerikabrev frå Øvre Amla

Historier om migrasjon
Litteratur / Litterature Utvandring / Emigration
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
I 1894 fekk godseigar Hans K. Heiberg på Øvre Amla post frå Gunhild, ei kvinne som hadde tenestegjort hjå han før ho flytta til Amerika med familien s...

Jørgen Ryssdal Tøndefabrik

Fabrikk / Factory
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
I uminnelege tider har tønner vorte nytta til oppbevaring og transport av mat- og drikkevarer. Produksjonen blømde i periodar med rikt sildefiske, og ...

Eit barnedrap i Luster i 1796

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Ein aprildag i 1796 rodde Johanna Larsdotter ut på fjorden ved Dale i Luster saman med dei to små borna sine. Etter nokre åretak greip ho fyrst dotter...

Mikkel Larsson Stenehjem - smed i Sogndalsfjøra

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Mikkel Larsson Stenehjem var smed i Sogndalsfjøra i om lag 40 år, og etterlet seg tre protokollar som til saman er spanande dokumentasjon om eit handv...

Rangele Lassedotter Varli - ei kvinnestemme frå Hyllestad

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum Kvinnestemmer.net
Rangele Lassedotter ( 1620-1707) frå Hyllestad må ha vore kring 80 år då ho i 1700 gjekk opp kyrkjegolvet i Hyllestad for å bli vigd for tredje gong. ...

Om gravstaden i Botnane og grava til ein omstreifar

Publisert: 06.02.2024
Author: Ståle Sørbotten Hermund Kleppa
«… ein ukjend mann kom roande langs stranda våren 1899 og tok land i Sørbotten og fekk husly på ein av gardane der. Vi veit ikkje om han var sjuk då h...

Breims tobakafholdsforening

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Kampen mot alkohol fekk ein stor folkeleg oppslutnad i Noreg. På byrjinga av 1900-talet skal om lag 10% av den vaksne befolkninga her i landet ha vore...

Kvinnherad kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Liden
Den høgreiste Kvinnheradskyrkja, med den karakteristiske profilen mot den mektige Malmangernuten i bakgrunnen, gjev deg i sjeldsynt grad ei kjensle av...

Grindheim kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Den første kyrkja på Grindheim var ei stavkyrkje med frittståande klokketårn; støpul. Kyrkja er nemnd første gong i 1326, men ho vart truleg bygd leng...

Skånevik - handelsstaden

Busetnad, bygd, by
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Kjell Andresen
Det er berre to bygningar att av den gamle handels- og gjestgjevarstaden i Skånevik. Dei står midt i sentrum tett ved hovudvegen som går gjennom bygda...

Minnestein over Johannes Haarklou

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 04.12.2001
Author: Hermund Kleppa
Johannes Haarklou (1847-1925), fødd på Hårklau i Haukedalen, er ein av dei mest allsidige komponistane Norge nokon gong har hatt. Han studerte m.a. i ...

Kyrping

Busetnad, bygd, by
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Kjell Andresen
Handelsstaden nede ved fjorden på Kyrping høyrer ikkje til den eldre gruppa av handelsstader frå 1600- og 1700-talet. Først etter liberaliseringa av h...

Halsnøy kloster

Tru og livssyn
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Halsnøy kloster ligg midt i det frodige fjordlandskapet i Sunnhordland, på eitt av dei låge eida, eller 'halsane' som har gjeve øya namn. Slake bøar s...

Fjelberg

Tru og livssyn
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
Den vakre prestegarden på Fjelbergøya ligg nokre minuttars gange opp frå fjorden, i eit tett tun med kyrkja sør for hovudbygningen og bispestova mot n...

Sunde

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Geir Røssland
I 1852 sette Haktor Thorsen opp to store sjøbuer på eitt av gardsbruka på Sunde og tok til med handel og sildesalting. Dette vart starten på eit indus...

Rød

Publisert: 10.01.2013
Author: Nils Georg Brekke
I 1969 gav Sigurd og Margreta Dønhaug ei samling på om lag 170 kulturhistoriske gjenstandar til Kvinnherad kommune. Dei ønskte at gåva skulle vera kim...

Skyssbåtane «Kelvin» og «Terje» – i Svelgen

Båt / Boat
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa (red.)
I over 150 år sytte Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane (1858-2012) for regelmessig transport til og frå Bergen og lokalt i fylket. Utanom Fylkesbaatane ...

Kristoffer Teige

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
I 2017 er det 130 år sidan kulturpersonlegdomen Kristoffer Teige (1887-1967) vart fødd, og 50 år sidan han fekk Kongens fortenestemedalje i sølv....

Skulevegen Tenningåsen - Eitorn

Samferdsle
Skule / School
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Den veglause garden Tenningåsen ligg høgt og fritt på litt over 300 meter, rett ved innlaupet til Fjærlandsfjorden. Borna på denne høgdegarden fekk mo...

Far og son Bakke - framståande venstremenn frå Holmedal

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
I andre halvdel av 1800-talet gjekk det føre seg ei storstila oppblomstring av norsk nasjonalkultur og åndsliv, og i brodden for dette stod den tids "...

Telegraflina over Jernhetta

Telefonline / Telephone line
Publisert: 17.10.2001
Author: Oddkjell Bosheim
Telegraflina over Jernhetta på fjellet mellom Lærdal og Aurland vart bygd i 1859 som ein del av telegrafsambandet mellom Oslo og Bergen. Dette var den...

Det store hamskiftet i Stongfjorden

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Stongfjorden var ein av dei første industristadene her i fylket, med den første aluminiumsfabrikken i Skandinavia....

Gruvene i Grimelia

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
I juni 1759 fekk "Grimmeliens Kobberværk" kongeleg privilegium til å drive gruvedrift innanfor ein radius på om lag 20 kilometer. Dette omfatta også S...

Trollefos Uldvarefabrik

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
I over tretti år forsynte Trollefossen ved garden Engjabøen i Holmedal ein ullvarefabrikk ved same namn med straum, fram til bygningane brann ned i 19...

Helle Teglverk

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Frå 1890-åra til kring 1920 var gamle Fjaler kommune best forsynt med industriell aktivitet i Sogn og Fjordane. To teglverk vart dei største tiltaka f...

Vårdal teglverk

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Frå 1890-åra til kring 1920 var gamle Fjaler kommune best forsynt med industriell aktivitet i Sogn og Fjordane. To teglverk vart dei største tiltaka f...

Støle kyrkje

Tru og livssyn
Publisert: 08.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Steinkyrkja på Støle kan vera bygd kring 1160, truleg som privatkapell eller høgendeskyrkje for den mektige Stødle-ætta. Det ligg nær å tenkja at det ...

Salbu bru - einaste kvelvingsbrua i Hyllestad

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Salbu bru - midt mellom Salbu vegkross og Sørbøvåg - er eit fint døme på ei kvelvingsbru frå tidleg på førre århundret. På to steinar står innhogge: "...

Stølsstein og stølsklopp

Busetnad, bygd, by
Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Nær riksvegen i Ønadalen finn vi to kulturminne som har vore til nytte og glede for folk gjennom generasjonar: Stølssteinen og steinkloppa over Salbu-...

Bilete til minne om professor L.M. Gimmestad

Folk og samfunn
Plakett / Plaque
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1947 var eit stort reisefølgje av amerikanarar på vitjing i Nordfjord. Firda Ungdomslag skipa til ei "norsk-amerikansk" stemne i Gloppen sønd...

Årstad

Arkeologi
Publisert: 23.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
Alrekstad (senere Årstad) er Bergens arnested. Gården var kongsgård for Harald Hårfagre og flere av hans etterfølgere: Eirik Blodøks, Håkon den gode o...

Minnestein over lærar og klokkar Gjert Aarnæs

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
Gjert Aarnæs frå Viksdalen var lærar i Viksdalen frå 1876 til han døydde i 1910. Han var folkeopplysar, politikar, fråhaldsmann, målreisar og misjonsv...

Meistersmeden i Marifjøra - Erik Øvrebø

Busetnad, bygd, by
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
- Han var ein legende som folk hugsar enno. Det var Gudrun Vigdal sine ord hausten 2007 om smeden Erik Øvrebø. Han var fødd i 1873 på Øvrebø i Gaupne,...

Håkonshallen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 23.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
I 1266 «brann hallin i Biorgyn», forteller de islandske annalene. Den bygningen vi kaller Håkonshallen, må være en av de «to gode steinhaller» kong Hå...

Rosenkrantztårnet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 23.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
På Scholeusstikket fra 1580-årene er den befestede kongsgården ved innseilingen til Vågen blitt til et moderne renessanseslott – Bergenhus slott. De k...

Sunnfjord Museum - Guddal skulehus

Busetnad, bygd, by
Skulehus / School building Skule / School
Publisert: 04.12.2007
Author: Otto Huseklepp Hermund Kleppa
Etter at bygdetunet i Movika - no Sunnfjord Museum - opna i 1950-1951, var Sunnfjord Sogelag på leiting etter eit gamalt skulehus. I 1958 fann dei eit...

Rekvesøyane

Landskap
Publisert: 17.10.2018
Author: Jan Magne Cederstrøm Eli Anne Støfring Anna Elisabeth Mæland
Vifteforma avsetting ved Vangsvatnet. ...

Mariakirken

Tru og livssyn
Publisert: 24.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
Ved siden av kongsgården på Holmen, Håkonshallen og de nedre etasjene av Rosenkrantztårnet, er det de tre soknekirkene i sentrum som er bevart fra mid...

Steinkloppa over Os-elva

Busetnad, bygd, by
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Per Bygnes
Fram til 1970-åra gjekk ei gamal steinbru over Os-elva, mellom gardane Eide og Rutle. Ho vart truleg teken av isen, og i fleire år var det berre resta...

Nesje Fort

Busetnad, bygd, by
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Sommaren 1940 starta den tyske marinen bygginga av eit kystfort på Nesje. Byggeleiinga var tysk, men store deler av arbeidet vart utført av norske ent...

Bryggen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 24.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
På 1300-tallet var Bergen et handelssentrum av europeisk betydning. Byen hadde kanskje om lag 7000 innbyggere og var den største og viktigste i landet...

Sedimentprøver i Vangsvatnet

Ver og klima
Publisert: 18.10.2018
Author: Håvar Mjøs Nilsson Ranveig Karoline Sjøholm Vetti Ane Netland Rolland
Gjennom de siste årene har fokuset på flom og ekstremvær stadig økt. Dette skyldes i stor grad høye kostnader for å dekke skader, men også fordi forsk...

Løland leir

Busetnad, bygd, by
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Vinteren 1941-42 var tyskarane i gang med å bygge ein ny brakkeleir i utmarka like sør for Løland bru, og i februar 1942 var ein tropp med infanteri-s...

Vågsbunnen

Busetnad, bygd, by
Publisert: 24.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
VÅGSBOTN - EN BYDEL I MIDDELALDERBYEN Vågsbotn var navnet på den innerste delen av østbyen: fra Auta-almenning (dagens Vetrlidsalmenning) rundt bunne...

Tusensvis av år med sedimenter i Vangsvatnet

Ver og klima
Publisert: 19.10.2018
Author: Heidi Øyarhamn Sunniva P. Due Svendsen Joseph Buckby
Bli med på et dypdykk i sedimentarkivet i Vangsvatnet der en kjerne på om lag fire meter ble hentet opp 3. oktober 2018. Denne gir oss et innblikk i t...

Bokbyen i Fjærland

Busetnad, bygd, by
Butikk / Shop Detaljhandel / Retailer
Publisert: 11.12.2007
Author: Per Olav Bøyum
I juni 1996 opna kulturminister Åse Kleveland Den norske bokbyen i Fjærland, den åttande i Europa og den fyrste i Norden. Den vesle tettstaden Mundal ...

Hyllestad leir

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Våren 1941 vart eit tysk infanteri-kompani fast stasjonert på Hyllestad, og på same tid starta bygginga av brakker og bunkerar på Myrgjerdet og ved ve...

Strandsiden

Busetnad, bygd, by
Publisert: 24.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
I løpet av 1300-tallet endret Strandsiden seg fra et landlig klosterlandskap til et pulserende handelssentrum med sjøboder, sjøhus og hoper....

Verftet

Næring og handverk
Publisert: 25.01.2013
Author: Per Jahn Lavik
Navnet «Verftet» er i dag knyttet til både et helt strøk og et bygningskompleks i ly av Fredriksberg festning. Det opprinnelige skipsverftet er anlagt...

Bergen - bysamfunnet

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Per Jahn Lavik
Bergen – vår første kongelege residensby – var gjennom mellomalderen Norges og Nordens største by. Bygningane kring Vågen fortel om Bergen som sentrum...

Bukseselar i Nordfjord på 1800-talet

Folk og samfunn
Tekstil / Textile
Publisert: 28.12.2007
Author: Ingrid Berger
Bukseselar i friske fargar er ikkje noko mannfolk vanlegvis brukar i Nordfjord i dag. På 1800-talet, derimot, må fargerike bukseselar ha vore ein vanl...

Sandviken

Næring og handverk
Publisert: 28.01.2013
Author: Per Jahn Lavik Trygve Fett
Like ved innslaget til tunnelen ved Amalie Skrams vei i Sandviken, finner vi et kulturminne av europeisk format; et repslageri som produserte tauverk ...

Mønster på strikka mannstrøyer frå Nordfjord frå 1800-talet

Folk og samfunn
Tekstil / Textile
Publisert: 28.12.2007
Author: Ingrid Berger
I 2007 kan du ikkje sjå på kleda til folk at dei er i frå ein bestemt plass i bygdenoreg. For 150 år sidan, derimot, kunne du gjerne det. Mønsteret i ...

Bergenske i fart på Island

Busetnad, bygd, by
Transport / Transport
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
Det Bergenske Dampskibsselskab dreiv rutetrafikk mellom Noreg og Færøyane/Island i åra frå 1908 til om lag 1950. Bergenske si islandsrute var ikkje mi...

Bedehuset Betel i Hjelledalen

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
Hjelledalen strekkjer seg nordaustover frå Strynevatnet. Bedehuset ligg for seg sjølv på nordsida av vegen om lag 1 km frå austre enden av Hjelledaltu...

Ei grav - Fredrikke Sophie Christensen

Busetnad, bygd, by
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
"Liti og kroki" minnest Tryggve Rishovd, fødd 1916, at Sophie Christensen i fylkesmannsgarden var. Ho budde hjå sonen, fylkesmann I.E. Christensen. "I...

Heidersteikn til jordmor - Bertha M. Nes på Veitastrondi

Busetnad, bygd, by
Minne / Reminder
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
Ein dag i august 1927 var redaktøren i avisa Sogningen på besøk på Veitastrondi. I eit større stykke etterpå stod det også noko om jordmora i bygda, B...

Liggende katt eller "The Little Cat Stone"

Busetnad, bygd, by
Publisert: 08.07.2026
Author: Kari Klæboe Årrestad
Kjært barn har mange navn. De vakre kattefigurene i Skuteviksveien i Sandviken og i Lille Markevei på Nordnes har blitt et internettfenomen og et nødv...

To generasjonar fiskarbønder på garden Skorpen

Folk og samfunn
Fiske / Fishing Gardsbruk / Farm Slekt / Family
Publisert: 04.08.2026
Author: Anett Ytre-Eide
Skorpa er ei av øyene som ligg i havet utanfor Florø, garden Skorpen ligg på sydvestspissen av øya. Nord for Skorpa finn vi øyene Hovden og Batalden, ...

Hufthamar

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.01.2013
Author: Nils Georg Brekke Karl Johan Haugland
Mest all gardsdrift i Austevoll har vore kombinasjonsdrift med fiske som hovudnæring. Gardsbruka i kommunen er difor små, sjølv i vestlandsk målestokk...

Bygda Frønningen

Busetnad, bygd, by
Bygd / Village
Publisert: 23.10.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Bygda Frønningen ligg mellom Revsnes og innløpet til Aurlandsfjorden, og høyrer til Lærdal kommune. Bygda grensar mot Kaupanger og Fresvik langs fjord...

Nårekista

Busetnad, bygd, by
Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 10.12.2001
Author: Oddkjell Bosheim
Nårekista er namnet på ein stein som ser ut som ei kiste med lok. Han ligg i vegkanten ved den gamle postvegen frå 1600-talet. Kista er "opna" og botn...