Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 
Viser 200 av 228 resultater

Hove steinkyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Få bygder i Noreg har både ei stavkyrkje, ei steinkyrkje og ei nyare kyrkje slik som i Vik. Historia om steinkyrkja er like dramatisk som den om stavk...

Eit barnedrap i Luster i 1796

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Ein aprildag i 1796 rodde Johanna Larsdotter ut på fjorden ved Dale i Luster saman med dei to små borna sine. Etter nokre åretak greip ho fyrst dotter...

Inga Nitter Walaker

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjerstin Risnes
Inga Nitter Walaker (1893-1993) var eit organisasjonsmenneske av rang og ho var politisk engasjert i kvinnesaka. Før ho vart hotellvertinne i Luster f...

Minnestein i Romsdal over jostedøler – Anders Vestad og Kari Vestad

Folk og samfunn
Minne / Reminder
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«I fjor sommar [1974] vart det sett opp ein minnestein på kyrkjegarden på Veøya i Romsdal. Det var etterkomarane av Anders og Kari Ormberg Vestad som ...

Minnestein i Solvorn om ufredsåra 1807-1814

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Til jubileumsåret for grunnlova i 1914 vart det reist vel tjue minnesmerke i Sogn og Fjordane. Halvparten er "bautasteinar" sette til minne om soldata...

Minnestein på Hafslo om soldatar i ufredsåra 1807-1814

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I Luster kommune står to minnesteinar over soldatar som var med i grensetraktene mot Sverige i ufredsåra 1807-1814. Den eine står ved Hafslo kyrkje, d...

Minnestein over Eidsvoll-mannen Peder Hjermann

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I byrjinga av april 1814 samlast 112 folkevalde utsendingar til riksforsamling på Eidsvoll. Tre av dei representerte Nordre Bergenhus Amt og det er re...

Minnestein over soldat Hans Elvheim

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
10. april 1940 reiste 23 menn frå Fresvik til Bømoen på Voss for å vera med og forsvara landet mot den tyske okkupasjonsmakta. Hans Elvheim var ein av...

Minnestein over utflyttar frå Fresvik til Voss

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 08.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Kring 1660 reiste Mads Torbjørnson Hov frå Fresvik til Voss. Han kom til garden Sæve ved giftarmål med enkja Torbjørg. Mads Sæve var lensmann i åra 16...

Halvard Drægni og A/S Sogns Frugtkonservering

Industri, energi og naturressursar
Person / Person
Publisert: 03.10.2000
Author: Snorre Dag Øverbø
Halvard Drægni - "Saftkongen frå Sogn" - var sjølve pioneren i norsk fruktkonservesindustri. Drægni sitt industrieventyr starta med 10 tønner blåbær f...

Minnestein over gravlagde i Vangen kyrkje i Aurland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I den katolske tida og lenge etter reformasjonen 1536, hende det at døde vart gravlagde under kyrkjegolvet. Vangen kyrkje i Aurland vart bygd på 1200-...

Minnestein over Andrias Bryn i Gudvangen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Tett attmed vegen i Gudvangen står ein minnestein over matros Andrias Bryn, fødd 1918. Han reiste til sjøs før krigsutbrotet i 1939 og miste livet i e...

Minnesmerke over fylkesmann Christensen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane fylke har minnesmerke over to av fylkesmennene sine. Det eine står på grava til fylkesmann Hans Seip i Fjærland. Det andre står på je...

Minnestein over Absalon Pederssøn Beyer

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Den kjende bergens-humanisten Absalon Pederssøn Beyer var sogning av fødsel. Han vart fødd i Aurland i 1528, og kom til Bergen seks år gamal. På 1980-...

Minnestein over Hans Vigdal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.06.2000
Author: Hermund Kleppa
Ved Dale kyrkje står det ein vel 4 meter høg stein på ei av gravene. På steinen er det hogge inn HANS VIGDAL 1855-1903. Emnet til steinen vart kila ut...

Offring i Aurland i bronsealder

Arkeologi
Publisert: 18.03.2025
To økser og en armring ved Drepningshamaren på Låvisberget i Aurland – et unikt funn fra bronsealder Drepningshammaren på Låvisberget er navnet p...

Eggjasteinen

Arkeologi
Gravstein / Gravestone
Publisert: 18.03.2025
Author: Nils Anfinset
På terskelen til en annen verden – runesteinen fra Eggja i Sogndal Runer består av rette og skrå streker som ble utviklet som et skriftspråk på 2...

Madonnaskulpturen frå Hove kyrkje i Vik

Tru og livssyn
Middelalder
Publisert: 19.03.2025
Author: Alf Tore Hommedal
Hovemadonnaen kopieres etter originalen Mellom all den gamle kyrkjekunsten ved Universitetsmuséet i Bergen er Hovemadonnaen ei av framstillingane...

Gullsolidus fra Hamre

Arkeologi
Publisert: 20.03.2025
Author: Asbjørn Engevik
  Et gravfunnet fra Hamre i Leikanger i Sogn og Fjordane viser at avstanden ned til kontinentet ikke var så stor, selv i det fjerde århundre...

Engelske soldatar - frå Årdal til Florø våren 1940

Busetnad, bygd, by
Besøk / Visit
Publisert: 04.01.2008
Author: Hermund Kleppa Bjarne Haugnes
Laurdag 11. mai 1940 gjekk to menn opp Moadalen frå Øvre Årdal for å møta ei gruppe engelske soldatar. Gruppa var på flukt frå Gudbrandsalen mot kyste...

Stein til minne om pasientar - på kyrkjegard i Luster

Folk og samfunn
Minne / Reminder
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden i Dale i Luster står ein stein til minne om pasientar frå Luster sjukeheim som vart gravlagde på denne kyrkjegarden. Luster sjukeheim ...

Dina Krog Paasche – første kvinne i Luster kommunestyre

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjerstin Risnes
Geraldine Helene Fredrikke Krog Paasch (1851-1922), også kjent som Dina Krog, var i 1901 den første kvinna i Luster sitt kommunestyre. Ho kom frå pres...

Fossane i Nærøydalen

Busetnad, bygd, by
Foss / Waterfall
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Dei store fossane inst i Nærøydalen, Sivlefossen og Stalheimsfossen er kjende attraksjonar og døme på større elvar som tidlegare rann mot Voss. Dette ...

Fossane i Flåm og Aurlandsfjorden

Busetnad, bygd, by
Foss / Waterfall
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
I Flåmsdalen og i Aurlandsfjorden finst det både kjende og ukjende fossar som pregar landskapet. Nokre av desse er blant dei mest kjende turistattraks...

Beitelen

Busetnad, bygd, by
Fjell / Mountain
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Beitelen er eitt av dei fremste kjennemerka i Nærøyfjorden verdsarvområde. Den særmerkte fjelltoppen er òg eit godt utsiktspunkt over fjordsystemet....

Bolstad

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Tettstaden på Bolstadøyri fekk si form kring midten av 1800-talet, men her har det frå gammalt av vore ein møtestad; tingstad og handelsstad. Gjestgje...

Evanger

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Evanger (av gamalnorsk áivangr, «vang», «voll» der ein kan lata hestane få gå på beite) er staden der elva frå Vangsvatnet, Vossavassdraget, munnar ut...

Kvilekvål

Folk og samfunn
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker Aslak L.Hellev
Soga om Knute Nelson er som eit eventyr om Oskeladden. Frå tronge og vanskelege kår i heimlandet arbeidde han seg fram til å verta guvernør og senator...

Rekvemylna

Industri, energi og naturressursar
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Kjem du opp i tunet på Rekve, nokre kilometer frå Bulken, der vegen tek av til Giljarhus, møter du ikkje lenger «mylnaren», Knut Hernes, i den gamle b...

Finne

Busetnad, bygd, by
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Peter Bonde, som sat med Finne mot slutten av 1200-talet, hadde ein springande hjort i skjoldmerket sitt. Denne hjorten er grunnlaget for utforminga a...

Vangskyrkja

Tru og livssyn
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidé
Vangskyrkja er den største av mellomalderkyrkjene i Hordaland; ei av dei fire fjordungskyrkjene i fylket. Eit kongebrev frå 1271 syner at kyrkja var u...

Mølster

Busetnad, bygd, by
Publisert: 25.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve
«Over den gamle Vossevangen ligger Mølster gamle ættegaard. Den ligger paa et høidedrag som en ættegaard skal ligge. Det er som tilfældet har villet g...

Fjose

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.05.2009
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve
Garden Fjose ligg øvst i Tjukkebygda; ein av dei gode korngardane i solhallet her. Treskjeraren Styrk Fjose (1873–1937) var frå denne garden, som no v...

Sogndal

Publisert: 20.04.2020
STADER I KOMMUNEN >Sogndal kommune ligg på nordsida av Sognefjorden og består av tre tidlegare kommunar – Balestrand, Leikanger og Sogndal – som gj...

Vik

Publisert: 20.04.2020
STADER I KOMMUNEN >Vik ligg på sørsida av Sognefjorden og er blant kommunane i midtre Sogn. Lengst i aust ligg småbygdene Fresvik og Feios på terra...

Vetane i Lærdal

Busetnad, bygd, by
Varde / Cairn
Publisert: 18.12.2001
Author: Oddkjell Bosheim
Signalsystemet med å tenna bål for å varsle ufred, har røter langt attende i historia. Skriftelege kjelder fortel at det var i bruk på 900-talet. Syst...

Meistersmeden i Marifjøra - Erik Øvrebø

Busetnad, bygd, by
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
- Han var ein legende som folk hugsar enno. Det var Gudrun Vigdal sine ord hausten 2007 om smeden Erik Øvrebø. Han var fødd i 1873 på Øvrebø i Gaupne,...

Vassbygdi

Busetnad, bygd, by
Grend / Hamlet
Publisert: 12.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
"Sognefolket som bor over dette Vand, kaldes Vassbygder og siden strekker Prstegjeldet sig østefter op hvor Veyen gaa til Hallingdal i Aggershus Stift...

Bygda Flåm

Busetnad, bygd, by
Bygd / Village
Publisert: 12.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Bygda Flåm og Flåmsdalen, som til saman utgjer Flåm sokn, ligg i inste enden av Aurlandsfjorden. Frå å vere ei nokså typisk vestlandsbygd med større o...

Aurlandsvangen

Busetnad, bygd, by
Bygd / Village
Publisert: 12.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Omgrepet Aurlandsvangen femner her om eit stort område, tilsvarande Vangen sokn. Dette innbefattar gardane langs fjorden frå Skjerdal til Otternes, sa...

Grenda Stalheim

Arkeologi
Grend / Hamlet
Publisert: 12.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Ostrabakkjen ligg 6,5 meter over havet, like innanfor Foldrøyhamn på Bømlo, ved utløpet av Foldrøyvatnet. Då helleren var i bruk, var Foldrøyvatnet e...

Meiningar om vernehelgen på Veitastrondvegen

Samferdsle
Monument / Monument
Publisert: 26.09.2014
Author: Hermund Kleppa
St. Barbara - vernehelgen også for tunnellarbeidarar på Veitastrond...

Årdal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.11.2002
Author: Oddvar Natvik
Årdal kyrkje er ei langkyrkje i tre og ligg på Årdalstangen. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar, vart vigsla den 19. desember 1867 av prost Lauritz Andr...

Stamvegen - riksveg 5 - mellom Lærdal og Sogndal

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
18. juni 1992 vedtok Stortinget at stamvegen mellom Lærdal og Sogndal skulle få ein ny og kortare trase. Målet var å knyta indre Sogn nærare saman med...

Voss, frå 2020 del av nye Voss herad

Publisert: 18.04.2012
Vossaveldi var i mellomalderen delt inn i åttungar. Vangen og Vassveri utgjorde ei skipreide, og dei nedre bygdene var ein av åttungane. På storgarden...

Granvin, frå 2020 del av nye Voss herad

Publisert: 18.04.2012
Granvin – sandsletta – er eit bygdelag som i mellomalderen hadde same storleik som dagens kommune. Her er gamle vin-gardar med god skog – Bilde, Taskj...

Storegraven

Tru og livssyn
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Første gong kyrkja i Granvin er nemnd i kjeldene, er i 1306, men kyrkjestaden må vera langt eldre enn dette. Garden Storegraven ligg sentralt ved Gran...

Kongstun

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
I mellomalderen var bøndene pålagde skyssplikt. Bispane hadde krav på 18 hestar når dei reiste ikring på visitasferder, og kongen kunne krevja friskys...

Øvre Folkedal

Busetnad, bygd, by
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Folkedal, som i dag ligg som ein liten «avstikkar» frå riksvegen, låg i mellomalderen sentralt i ein av dei viktigaste vegane mellom Hardanger og Voss...

Motstand mot Flåmsbana

Samferdsle
Strid / Strife
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Då Bergensbana vart lagt over Myrdal og Finse etter eit stortingsvedtak i 1883, gjekk fylkestinget i Sogn og Fjordane inn for at det skulle byggjast e...

Minnestein på kyrkjestad i Aurland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.03.2011
Author: Hermund Kleppa
Aurlandsvangen har ein gammal kyrkjestad oppe på Rygg. Kyrkjetufta og kyrkjegarden er framleis godt synleg. Olsokdagen 1956 vart det reist ein bautast...

Ringheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Garden Ringheim ved Lundarvatnet er mellom dei største på Voss. Han er delt i åtte bruk og fire gardsnummer: Store-Ringheim, Indre Ringheim, Nedre Rin...

Staup

Næring og handverk
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve
SMEDANE PÅ STAUPGarden Staup ligg på ei hylle i lendet ovanfor Løno. Frå E 16 kan ein skimta husa mellom tregreinene. Garden er veglaus, og det gamle ...

Tvinne

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Etter innføringa av fast postgang i Noreg frå 1647 vart det utpeika postgardar der bonden hadde plikt å føra posten til neste postgard. Garden Tvinne ...

Oppheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Ole Didrik Lærum
I bakkehallet ovanfor Oppheim kyrkje ligg den gamle prestegarden på Oppheim. Ruslar du opp vegen frå kyrkja, kjem du opp i eit tun med spor etter mell...

Stalheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker Kaare Tønneberg
Stalheim ligg mellom Stalheimsfossen og Sivlefossen, i grend med gardane Sivle og Brekke. Den mest sannsynlege forklaringa på namnet er «garden ved St...

Stalheimskleiva

Samferdsle
Publisert: 26.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
Frå dei eldste tider i norsk historie har ei av dei viktigaste ferdsleårene mellom det vestlege og det austlege Noreg gått over Bolstad – Voss – Stalh...

Veitastrond kapell

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Veitastrond kapell er ei langkyrkje i tre som står i bygda Veitastrond i Luster kommune. Kapellet har 120 sitjeplassar og vart bygt som bedehus i 1928...

Fortun kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Fortun kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Fortun i Luster kommune. Kyrkja, som har 230 sitjeplassar, vart vigsla i 1879. Arkitekt Erik Ped...

Graver i Fortun - minne om ulukker i Jotunheimen

Folk og samfunn
Ulukke / Accident
Publisert: 19.04.2005
Author: Hermund Kleppa
Turtagrø har i uminnelege tider vore stoggestad for ferdafolk over Sognefjellet, og eit mangfald av spor vitnar om variert utmarksbruk, - stølsdrift, ...

Minnestein på grava til lensmann Jens Landmark

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 12.11.2006
Author: Hermund Kleppa
Vinteren 1906 omkom lensmannen i Luster i ei køyreulukke på vegen mellom Nes og Dale. Han vart gravlagt på den gamle kyrkjegarden attmed Dale kyrkje. ...

Minnesmerke over falne på Bryne - Jon Lemvik

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 17.03.2006
Author: Hermund Kleppa Sigbjørn Reime
Hesten på sokkel ved Time rådhus på Bryne, er kommunen sitt minnesmerke over falne i andre verdskrigen. Ein av dei falne var innflyttar frå Årdal i So...

Minnestein om kvinnegraver på Skaim

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 08.12.2005
Author: Hermund Kleppa Svein Indrelid
På nordsida av kyrkja på Aurlandsvangen står ein stein knytta til eit førhistorisk gravfunn på garden Skaim. Steinen er oppsett i seinare tid, men det...

Minnestein over falne på Borlaug

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Den 30. april 1940 sette ein tysk styrke seg fast ved Borlaug bru etter at ein norsk vaktstyrke hadde trekt seg tilbake tidlegare på dagen. Utan å vit...

Frå ferje til bru over Loftesnessundet

Samferdsle
Sund / Strait
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Loftesnesbrua var det første bru- og vegprosjektet som vart bompengefinansiert i fylket. Brua sto ferdig i november 1958. I ein 20-årsperiode hadde de...

De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum

Museum, natur- og kulturvern
Museum / Museum
Publisert: 07.07.1999
Author: Aage Engesæter
De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum er sogningane sitt eige kulturhistoriske museum. Det ligg i Kaupanger, og omfattar eit stort friluftsmuseum...

Minnestein over Henrik Mohn Dahl og Mette Mohn Dahl

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 16.08.2001
Author: Hermund Kleppa
17. mai 1914. "Dagen var høgtidsam og gild i alle maatar. Veret var vakkert og nokolunde blankt. Ein høveleg vindpust som so vidt fekk flaggi til å br...

Tingastadsaga

Industri, energi og naturressursar
Sagbruk / Sawmill
Publisert: 07.07.1999
Author: Aage Engesæter
Som ein grøn oase ligg garden Tingastad mellom steile svaberg og uvennlege steinrøyser i strandkanten under Storehogen og Haukåsen, med utsikt mot Frø...

Bolette C. Pavels Larsen – forfattar, kritikar og målkvinne

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Bolette Christine Pavels Larsen (1847-1904) var fødd inn i ein embetsmannsfamilie i Sogndal. Bolette var forfattar, omsetjar og litteraturkritikar i B...

Minnestein i Fardal om soldatar i ufredsåra 1807-1814

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sogndal kommune har to minnesteinar over soldatar som var med i krigen mot Sverige i ufredsåra 1807-1814. Den eine står i Fardal på ein bergknaus nedm...

Minnestein over lekpredikant - Anders O. Venes

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 24.06.2005
Author: Hermund Kleppa
På oppsida av Norum kyrkje står ein vel to meter høg minnestein over lekpredikanten Anders O. Venes. Misjonsvener i Noradn og på Veitastrondi reiste s...

Minnestein over Ingvald Eggum

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Den 11. mars 1943 var Det Bergenske Dampskipsselskab (BDS) sitt skip D/S "Brant County" i konvoi med 59 andre på veg frå Amerika til England. Skipet b...

På leit etter kunnskap om ei gardssag

Industri, energi og naturressursar
Gardsbruk / Farm
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Den fråflytte garden Rud i Leikanger ligg ein halv times gange opp frå ferjestaden på Hella. Det vart aldri bygd veg for traktor og bil til Rud. Dei m...

Minnestein om gardbrukarar i Eitorn

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 22.05.2001
Author: Hermund Kleppa
Ved Skorane i Eitorn står ein vel tre meter høg bautaliknande stein av etter måten ny dato. Den siste brukaren på garden sette han opp kring 1950. På ...

Garden Flesje

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Garden Flesje ligg ved sjøen kring 5 km vest for Balestrand sentrum. Frå den lune vika framføre hovudhuset har vakre robåtar lagt ut på kyrkjeferd. He...

Tussverpet

Næring og handverk
Felle / Trap
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
På garden Tue i Balestrand har det i kring 200 år vore lakseverpe eller laksegilje som dei sa. Gilja stod i vika mellom Tusshamrane og Tussneset. Me h...

Minnestein over bondetalsmann på Gaularfjellet

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Åtte dagar før jul 1706 var to menn på veg over Gaularfjellet. Dei skulle til Kristiania og klaga over hardt skatte- og avgiftspress. Ved Skarvatnet k...

Brekkhus

Næring og handverk
Publisert: 16.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
BREKKHUS I TEIGDALEN - EIT HANDVERKARMILJØ...

Byrkjehaugen

Arkeologi
Publisert: 20.10.2015
Author: Svein Indrelid
På garden Bø, tett ved riksvegen mellom Bulken og Voss ligg Byrkjehaugen, ein av dei største gravhaugane på Vestlandet. Opphavleg har han vore nær 50 ...

Lydvo

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke
LYDVALOFTET...

Olavskrossen

Arkeologi
Publisert: 20.10.2015
Author: Svein Indrelid Johannes Gjerdåker

Fleischers Hotell

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve

Ole Bull-akademiet

Språk og kunst
Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Jostein Mæland
Sigbjørn Bernhoft Osa og Ole Bull-Akademiet...

Sverrestigen

Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
I året 1177 var kong Sverre på veg austanfrå til Bergen, men på Voss vart han møtt av ein bondehær som tvinga han til å gjera vendereis. ...

Sledasteinen

Arkeologi
Publisert: 20.10.2015
Author: Svein Indrelid
DANSARANE PÅ SLEDASTEINEN...

Rekve

Språk og kunst
Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Jostein Mæland
SPELEMENN FRÅ REKVE...

Gjernes

Næring og handverk
Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Ole Didrik Lærum
MAGNUS DAGESTAD...

Mula

Arkeologi
Publisert: 20.10.2015
Author: Svein Indrelid Johannes Gjerdåker
MULA - EIN ØYDEGARD FRÅ MELLOMALDEREN...

Nesheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Aslak T. Helleve
NESHEIMSTUNET...

Myrkdalen

Språk og kunst
Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
SJUR BYGD...

Gjøstein

Arkeologi
Publisert: 20.10.2015
Author: Svein Indrelid

Brekke

Språk og kunst
Publisert: 20.10.2015
Author: Nils Georg Brekke Johannes Gjerdåker
PER SIVLE...

Trå

Arkeologi
Publisert: 03.11.2015
Author: Svein Indrelid Sigrid H.H. Kaland
EI KVINNEGRAV FRÅ VIKINGTIDAI ei kvinnegrav på garden Trå vart det for mange år sidan funne restar av ei bronseause med runeinnskrifter. Gravgåvene so...

Kjerland

Språk og kunst
Publisert: 03.11.2015
Author: Nils Georg Brekke
KJERLAND, RØYNSTROND OG ROSEMÅLARANEPå gardane Kjerland og Røynstrond, aust for elva som renn ut i fjorden, finn vi fleire rosemålarar som høyrer til ...

Ystås

Busetnad, bygd, by
Publisert: 03.11.2015
Author: Nils Georg Brekke
REKKJETUNET PÅ YSTÅS...

Nedre Folkedal

Næring og handverk
Publisert: 03.11.2015
Author: Nils Georg Brekke
LJÅSMEDANE I FOLKEDALFolkedalsljåen hadde i mange år eit godt omdøme. Rett ovanfor riksvegen gjennom Folkedal ligg eit langt teglsteinshus, på innsida...

Minnestein over fylkesmann Hans Seip

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 20.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Hans Seip (1881-1945) var fylkesmann i Sogn og Fjordane frå 1929 til han vart avsett av NS-regimet sommaren 1941. Han flytte då til Fjærland. På nyåre...

Folkemusikken i Årdal

Busetnad, bygd, by
Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music
Publisert: 07.07.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Folkemusikken i Årdal kjenner vi i dag gjennom gode musikarar frå Årdal som har vidareført tradisjonane. I Årdal finn ein mange kjelder både om song o...

Minnestein over Dannebrogsmann Hans Lem

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Ved Årdal kyrkje på Tangen står det fleire minnesteinar. Lem-steinen vart reist i 1903 til minne om ein namngjeten årdøl frå krigen mot Sverige i åra ...

Minnestøtte over Torvald Lægreid

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sjømannen Torvald Lægreid frå Årdalstangen omkom i krigsforlis under andre verdskrigen. I 1948 reiste bygdefolket ei minnestøtte over han. Ho står ved...

Minnestein over årdøler i ufredsåra 1807-1814

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På ein grøn flekk like ved porten inn til Årdal kyrkje står ein høg bautastein. Innskrifta fortel at steinen vart reist i 1914 til minne om dei årdøle...

Minnesmerke over russiske krigsfangar

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Tretten russiske krigsfangar miste livet i Årdal under 2. verdskrigen. Dei vart gravlagde på krykjegarden ved Årdal kyrkje. I 1951 reiste bygdefolket ...

Dagfinnsteinen ved Årdal kyrkje

Busetnad, bygd, by
Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.01.2002
Author: Hermund Kleppa
Ved Årdal kyrkje på Årdalstangen står fire minnesteinar. Dagfinnsteinen er nær 700 år gamal. Han står oppreist på høgre sida av kyrkjegardsporten, tet...

Gravhaugane på Ytre Moa

Arkeologi
Historisk plass / Historical site
Publisert: 24.01.2008
Author: Kari Larsen
I tillegg til 6 hustufter, ligg der 20 gravhaugar og ein bautastein på Moaterrassen. Nokre av gravhaugane ligg mellom husa, men fleirtalet av dei er s...

Storesvingen i Vik

Landskap
Utsiktspunkt / Viewpoint
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Storesvingen heiter eit kjent utsiktspunktet på vegen Vik-Voss. Svingen ligg ovanfor garden Tistel der oppstiginga til Vikafjellet byrjar. Frå Storesv...

Vikjahalli - ungdomshuset i Vik

Folk og samfunn
Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Vikjahalli vart bygd i 1910 og teken i bruk i januar 1911. Ungdomshuset er eit av dei største ungdomshusa i fylket, med 600-700 sitjeplassar....

Minnesmerke over prestedottera Inga Houge i Vik

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Arne Inge Sæbø Hermund Kleppa
På kyrkjegarden ved Hopperstad stavkyrkje står det eit rikt ornert smijerns-gravminne på grava til prestedottera Inga Houge som døydde berre 16 år gam...

Minnestein over romanifolk (taterar) i Vik

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Heidra dei reisande» står som overskrift i Sogn Avis på oppslag om avduking av ein minnestein på Vikøyri, laurdag 20. august 2016. «dei reisande» ell...

Minnestein over Peter Andreas Blix

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Arkitekt og ingeniør Peter Andreas Blix (1831-1901) berga i 1880-åra Hove steinkyrkje og Hopperstad stavkyrkje frå å bli nedrivne. Blix var ein av pio...

Storm på Sognefjorden i 1909

Folk og samfunn
Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Dramatisk oppslag i avisa 1ste Mai, fredag 24. desember 1909, med kjelde «Bergen igaarkveld: «OMKOMMEN KOMMUNELÆGE? (…) Kommunelæge Adolf Heiberg, Lei...

Minnestein på krigsgrav ved Arnafjord kyrkje - Oskar Ingolf Dale

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 30.03.2005
Author: Hermund Kleppa
Oskar Ingolf Dale fall under krigsteneste i Finnmark 31. januar 1945. Han vart førd heim til Arnafjord og gravlagd med stor deltaking 11. august same ...

Synnøve Finden - bondejenta som vart gründer i hovudstaden

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Synnøve Finden, opphavskvinna bak osten med same namn, kom frå Finnafjorden i Vik. Som 17 åring reiste ho på meieriskule i Stavanger, og i 1928 starta...

Storskreda på Nese i 1811

Folk og samfunn
Skred / Avalanche
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
2. desember 1811 var det ei stor skredulukke på Nese i Arnafjorden. Skreda kravde 45 menneskeliv....

Bygda Fresvik

Arkeologi
Bygd / Village
Publisert: 12.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Kjerringholet er ei lita hole som ligg ni meter over havet på nordsida av Blomvågen, på garden Blom i Øygarden kommune. Funn kan tyda på at hola var i...

Minnestein over dannebrogsmann Anders Ølmheim Flete

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 28.05.2002
Author: Hermund Kleppa
Anders Ølmheim frå Sogndal prestegjeld var med i krigen mot Sverige i 1808. I trefninga ved Berby i Østfold 12. september, viste han slikt "Mod og Con...

Landskapsmålar Tycho Christoffer Jæger

Folk og samfunn
Måleri / Painting Person / Person
Publisert: 02.02.2004
Author: Anders Gjerde
I 1850-åra flytte ein landskapsmålar frå Bergen til Feios og kjøpte seg hus på garden Rinde. Målaren heitte Tycho Christoffer Jæger, mest kjent for si...

Minnestein over Ingvald Vangsnes

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
To menn frå Balestrand kommune mista livet i kamp mot dei tyske invasjonsstyrkane våren 1945. Den eine var Ingvald Vangsnes frå Vangsnes, den andre Ge...

Minnesmerket over mannen som bygde Lærdal sjukehus

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I 1966 gjekk administrerande overlege Rolf I. Christophersen ved Lærdal sjukehus av for aldersgrensa. Christophersen døydde i 1982 og to år seinare va...

Lyster Sanatorium - Harastølen

Folk og samfunn
Hotell / Hotel Sjukehus / Hospital
Publisert: 21.05.2025
Author: Ottar Starheim
Lyster Sanatorium var eit av dei største spesialsjukehusa i landet og var frå 1902 tuberkulosesjukehus for heile Vestlandet. I seinare tid har by...

Randi Blehr – kvinnesakskvinne og husflidsforkjempar

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Randi Marie Blehr, f. Nilsen, (1851-1928) var ein av dei store kvinnesakspionerane i Noreg. Ho arbeidde også for målsaka, husfliden, unionsoppløysinga...

Nårekista

Busetnad, bygd, by
Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 10.12.2001
Author: Oddkjell Bosheim
Nårekista er namnet på ein stein som ser ut som ei kiste med lok. Han ligg i vegkanten ved den gamle postvegen frå 1600-talet. Kista er "opna" og botn...

Minnestein over Hans Schreuder - Zulufolkets apostel

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Det Norske Misjonsselskap vart skipa i 1842. To år seinare sende selskapet ut den fyrste misjonæren sin, Hans Paludan Smith Schreuder. Han var fødd i ...

Minnestein over Anna Cathrine Schreuder

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Minnesteinen på grava til Anna Cathrine Schreuder, mor til misjonær Hans Schreuder, står ved Stedje kyrkje. Ideen til å få sett opp denne minnesteinen...

Minnesteinen på Lægreidplassen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sogndal kommune har tre minnesteinar over soldatar som var på grensevakt og stridde for fedrelandet i ufredsåra 1807-1814; - i Fardal, på kyrkjegarden...

Minnestein ved Stedje kyrkje - Nils Loftesnes

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I ufredsåra 1807-1814 var soldatar frå Vestlandet fleire gonger austover på grensevakt. Nils Loftesnes var ein av dei. Han var også utsending til Eids...

Sogndalsfjøra

Busetnad, bygd, by
Bygd / Village
Publisert: 07.07.1999
Author: Aage Engesæter
Sogndalsfjøra var namnet på det tettbygde område ved fjorden, på nordsida av Dalaelvi, som var ein gamal "landsby". No vert gjerne heile sentrumsområd...

Mikkel Larsson Stenehjem - smed i Sogndalsfjøra

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Mikkel Larsson Stenehjem var smed i Sogndalsfjøra i om lag 40 år, og etterlet seg tre protokollar som til saman er spanande dokumentasjon om eit handv...

Gamleskulen på Njøs i Leikanger

Folk og samfunn
Skulehus / School building
Publisert: 21.01.2010
Author: Randi Melvær
Dersom me går Njøsabakken opp frå riksvegen og innover flata på Nedre Njøs, kjem me til eit gult, eldre hus til venstre for vegen etter at vi har gått...

Minnestein om vegbygging i Henjadalen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
På ei lita flate knapt 10 meter frå vegen inne i Henjadalen, står det ein uvanleg minnestein. Det var Norsk Arbeidstjeneste (AT) som reiste han i 1944...

Sorenskrivargarden i Leikanger

Busetnad, bygd, by
Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Leikanger har fleire eldre bygningar knytta til offentleg styre og stell. Bygningane ligg på rekkje og rad langs strondi, rekna frå Hanahaug og innove...

Fjærland kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Fjærland kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden nedre Mundal sin grunn i Sogndal kommune. Kyrkja vart bygd i 1861, etter teikningar av arkit...

Minnesteinar over Bolette Pavels Larsen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Bergens-forfattarinna Bolette Christine Pavels Larsen døydde 8. desember 1904. Fru Pavels Larsen var fødd i Sogndal, budde i Bergen og var ein lang pe...

Minnestein om Oscar II i Fjærland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Kong Oscar II var på besøk i Fjærland sommaren 1879. Dei som fylgde han fram til Bøyabreen og attende, ville ikkje ta i mot pengar for hjelpa. Kongen ...

Gravstein over tysk marineoffiser i Fjærland

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Den 29. juli 1910 omkom ein tysk marineoffiser i Fjærland då han fall utfor fjellet på sørsida av Bøyadalen. Foreldra, herr og fru Christiani frå Berl...

Bokbyen i Fjærland

Busetnad, bygd, by
Butikk / Shop Detaljhandel / Retailer
Publisert: 11.12.2007
Author: Per Olav Bøyum
I juni 1996 opna kulturminister Åse Kleveland Den norske bokbyen i Fjærland, den åttande i Europa og den fyrste i Norden. Den vesle tettstaden Mundal ...

Bjørnejakt på Bruhjell i 1881

Dyreliv
Jakt / Hunt
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
I 1881 vart ein bjørn skamskoten på garden Bruhjell i Balestrand. På ettersommaren var denne bjørnen til mykje plage for folka på garden. Til slutt dr...

Margaret Sophia Green Kvikne

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Margaret Sophia Green Kvikne (1850-1894) var frå England, og dotter av ein prest. I 1888 klatra ho som første kvinne på Store Styggedalstind. Seinare ...

Minnestein over Olav Rise

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Under krigen 1940-1945 var handelsstyrar og dampskipsekspeditør Olav Rise på Leikanger med i motstandsrørsla. Saman med ni andre vart han arrestert i ...

Bygda Gudvangen

Busetnad, bygd, by
Grend / Hamlet
Publisert: 06.10.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Heilt inst i Nærøyfjorden ligg bygda Gudvangen, som strekker seg frå Stalheim vest i Nærøydalen til Dyrdal ute i fjorden. Med i bygda høyrer gardane R...

Garden Ytre Moa - gardsdrift og ressursutnytting

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 11.10.2007
Author: Kari Larsen
Livberginga på Ytre Moa henta dei frå det same naturgrunnlaget som folk har gjort fram til nyare tid - frå jorda, skogen og fjellet. Saman med tufter,...

Friarskori i Fjærland

Busetnad, bygd, by
Veg / Road
Publisert: 19.10.2007
Author: Per Olav Bøyum
Friarskori er namnet på overgangen frå Bøyadalen til Suppehelledalen via Skeisnipa. Ruta vart fyrste gong gått på 1850-talet av Lars Johannesen Rødset...

Bygda Frønningen

Busetnad, bygd, by
Bygd / Village
Publisert: 23.10.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Bygda Frønningen ligg mellom Revsnes og innløpet til Aurlandsfjorden, og høyrer til Lærdal kommune. Bygda grensar mot Kaupanger og Fresvik langs fjord...

Garden Naddvik

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 09.01.2008
Author: Vibeke Lia
I Vikadalen i Årdal er det spor etter menneske heilt attende til steinalder, men det er fyrst tidligast i bronsealder, og i alle fall i jarnalderen at...

Heidersteikn til jordmor - Bertha M. Nes på Veitastrondi

Busetnad, bygd, by
Minne / Reminder
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
Ein dag i august 1927 var redaktøren i avisa Sogningen på besøk på Veitastrondi. I eit større stykke etterpå stod det også noko om jordmora i bygda, B...

Huldafossen i Fresvik

Busetnad, bygd, by
Foss / Waterfall
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Huldafossen i Fresvik er rekna som ein av dei viktigaste fossefalla innanfor Nærøyfjorden Verdsavområde. Fossen ligg i Huldabotnen, aust for Fresvikbr...

Fyrste fotografen i Vik - Fotografistinde Emilie Lexau

Busetnad, bygd, by
Person / Person
Publisert: 14.01.2008
Author: Elin Storøstevik
Emilie Lexau (1865-1932) frå Bremanger etablerte seg i ung alder som den aller fyrste fotografen i Vik. Seinare flytte ho til Bergen og fotograferte d...

Lærdal kommune

Kommunar
Kommune / Municipality
Publisert: 27.09.1999
Author: Anders Gjerde
STADER I KOMMUNEN >Lærdal kommune hadde 2178 innbyggjarar 1. januar 2002. Flatevidda er 1341 km². Lærdal prestegjeld er delt i dei tre sokna Borgun...

Priseld - «Den siste rest av urreligion som ubevisst dukkede opp»

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det er målaren Nikolai Astrup som skriv dette i eit brev til ein av dei første kjøparane av priseld-bileta hans. Det han kommenterer, er eitt av dei m...

Tomasskrinet fra Filefjell

Tru og livssyn
Publisert: 14.03.2025
Author: Justin Kroesen
Et relikvieskrin fra middelalder Dette vakre relikvieskrinet, som kom inn til museet i 1828, kom trolig fra stavkirken på Filefjell. Kirken stod ...

Minnesmerke i Columbinebukta på Lepsøy – kopling til Sogn

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1886 hadde fleire aviser notis med overskrifta Elisabeth Mouat’s Reddere. Seks menn var tildelt heidersteikn for bergingsdåd på Lepsøy 6. feb...

Per Ivarson Undi

Amerikareisa
Utvandring / Emigration
Publisert: 28.05.2025
Author: Per Christian Underhaug
Familien var dei fyrste som utvandra frå Sogn....

Lærdalstunnelen - verdas lengste vegtunnel

Samferdsle
Tunnel / Tunnel
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Arbeidet med verdas lengste vegtunnel er det største einskildoppdraget som nokon sinne er gjort i Sogn og Fjordane. Heile anlegget kom på ein milliard...

Stadnamn i Årdal

Busetnad, bygd, by
Plass / Spot
Publisert: 07.07.1999
Author: Andreas Bjørkum
Kva er eit stadnamn? Den enklaste tydingi er å seia at eit stadnamn er eit namn på ein stad, men kva er då ein stad? Ordet stad får vanleg desse tydin...

Glimt av historia til Sogns Barneheim

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjerstin Risnes
Sogns Barneheim vart opna i 1891 på Leikanger. I denne artikkelen vil vi ta ein glytt inn i historia til barneheimen fram til 1950-talet....

A/S Fjærlandstunnelen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
«Kampen for vegutløysing for Fjærland er ei lang historie. Det ei soge med mange voner og store vonbrot, lovnader og luftslott og politikk. Tanken om ...

Minnestein over Anders Eggum

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Atten menn frå Leikanger var med i krigen i Valdres våren 1940. Ein av dei miste livet. Anders H. Eggum vart fyrst gravlagd ved Bagn kyrkje i Sør-Aurd...

Brevet frå Jonas Wessel Crøger

Folk og samfunn
Kvinner og likestilling Skule Skule / School
Publisert: 03.07.2025
Author: Anett Ytre-Eide
Sommaren 1843 kom det eit brev til Leikanger formannskap. Brevet var frå personellkapellan Jonas Wessel Crøger i Bergen, og handla om planane han hadd...

Minnestein om nødsår i Solvorn

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I Solvorn står det ein uvanleg minnestein. Han er på skap som ein beinknok. Det er innhogge eit årstal på steinen og ein figur som minner om eit bumer...

Wittgenstein-minnesmerket i Skjolden

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Filosofen Ludwig Wittgenstein (1889-1951) frå Austerrike bygde seg hytte på nordaustsida av Eidsvatnet i Skjolden og budde her periodevis i mange år f...

Minnestein om dødsulukke i Fresvik

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 12.09.2001
Author: Hermund Kleppa
I 1904 skjedde ei stygg arbeidsulukke i Fresvik. Anna Thorkildsen fekk ei tung grasrodde (ein rund høyball) over seg som kosta henne livet. Ei tid ett...

Minnesmerke over Gulbrand Lunde

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 19.04.2001
Author: Hermund Kleppa
Gulbrand Lunde var ein av dei mest sentrale mennene i Nasjonal Samling si politiske verksemd. Han omkom i ei drukningsulukke på Nordmøre hausten 1942 ...

Gamlevegen Mjølver - Bjørnstegane

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Magda Bukve Hermund Kleppa
Frå Mjølvergrendi, bygda ved Breheimsenteret, gjekk det frå gammalt av ferdselsveg framover dalen på vestsida av elva - til stølen Bjørnstegane. Vegen...

The Steine - minnestein om vikingtida i Dublin

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.04.2002
Author: Hermund Kleppa
I Dublin står minnesmerket The STEINE, ein bauta reist til minne om ein annan stein, ein "standing stone" som stod omtrent på same staden frå 900- ell...

Sivle-minnesmerke utanom Sogn og Fjordane

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 23.08.2002
Author: Hermund Kleppa
Det er reist minst seks minnesmerke over Per Sivle. Eitt står på fødestaden i Flåm, Aurland; dei fem andre på Stalheim, på Voss (2), på Strømsgodset k...

Minnesmerke over museumsmannen - godseigar G. F. Heiberg

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.11.2003
Author: Hermund Kleppa
Ved inngangen til De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum på Kaupangerskogen står eit minnesmerke over grunnleggjaren, godseigar G. F. Heiberg. Min...

Minnestein over Henrik og Hanna Krohn

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 01.02.2006
Author: Hermund Kleppa
Den store obeliskforma steinen ved kyrkja i Sogndal står på grava til Henrik og Hanna Krohn. Krohn døydde i 1879 og steinen vart truleg reist tidleg p...

Minnestein over falne i Vik sentrum

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.05.2005
Author: Hermund Kleppa
I Vik sentrum står ein minnestein over tre ungdommar som fall i 2. verdskrigen. Den eine var frå Arnafjord sokn, dei to andre frå Vik. Minnesteinen va...

Minnestein over lærarskuleelev - Tomas Fondenæs

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 24.06.2005
Author: Hermund Kleppa
På den eldste delen av kyrkjegarden ved Norum kyrkje står ein heller høg, obeliskforma minnestein. Innskrifta ber bod om at her vart ein skuleelev gra...

Kong Sverre - Minnestein om slaget ved Fimreite

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 15.04.2007
Author: Hermund Kleppa
Det gjekk hardt føre seg i Sogndal sommaren 1184. Kong Sverre og birkebeinarane hans kom på besøk for å krevja bot for at sogndølene hadde drepe sysse...

Minnestein over Peder A. Mundal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 20.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Langs kyrkjegardsgjerdet ved Hegge kyrkje i Austre Slidre står eit ti-tals gamle gravminne. Dei er tekne bort frå gravene dei stod på og sette til sid...

Island - Torfæus-minnesmerket på Karmøy

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.06.2008
Author: Hermund Kleppa
I 1936 vart det reist minnesmerke over Tormod Torfæus (1636-1719), mannen som skreiv den fyrste noregssoga etter Snorre Sturlason si Heimskringla på 1...

Minnestein over kompanisjef og kompani, 1807-1814

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 20.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I mars 1808 kom Noreg i krig med Sverige. Militære mannskap frå Vestlandet vart sende til grenseområda på Austlandet for å forsvara landet. Leirdalske...

Fylkespolitikar på to minnesteinar - H. U. Sverdrup

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 12.04.2010
Author: Hermund Kleppa
I boka" Sogn og Fjordane fylkekommune gjennom 150 år" står presten Harald Ulrik Sverdrup (1813-1891) omtalt som "den fremste fylkespolitikaren i ei år...

Minnestein over redaktør Lorentz Nybø

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.06.2009
Author: Hermund Kleppa
Den 28. desember 1912 hadde Nordre Bergenhus Folkeblad ei lita notis der det stod: "Minnesmerke paa gravi til Lorentz Nybø. Voss maallag, Voss ungdoms...

Malla Moe-minnesteinen på Hafslo

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 24.09.2012
Author: Hermund Kleppa
«Jo, min mening er at skal vi ære store menn og kvinners minne med en bautastein, bør Malla Moe ha sin. Og her bør Sogns kristne, og i første rekke un...

Minnestein over Georg Distad

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 19.04.2001
Author: Hermund Kleppa
På ein ovalforma naturstein på ei grav ved Fjærland kyrkje står denne innskrifta: GEORG DISTAD * F. 18-6-1915 * FALT I KAMPANE I * VALDRES 28-4-1940 *...

Minnestein om ulukke på vegen Voss-Gudvangen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 10.02.2001
Author: Hermund Kleppa
Ein julidag i året 1896 for ein hesteskyss med 3 menneske utfor vegen og ned i Oppheimsvatnet. To amerikanske turistar drukna. Fjorten dagar seinare k...

Minnestein over Wilhelmine og Norman Eng – i Volda

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Eng-minnesteinen står i Kornbergparken, eit kort stykke oppom Volda kyrkje. Steinen vart reist år 1923 attmed Volda sanitetslag sin tuberkuloseheim Vo...

Fylkesmannen i Sogn og Fjordane - historikk

Folk og samfunn
Litteratur / Litterature
Publisert: 03.03.2008
Author: Hermund Kleppa
På Holmen stod Kristkirken, middelalderens storslåtte katedral. Her lå også biskopens bygninger og anlegg, i tillegg til dominikanerklosteret. ...

Vetti - fjellgarden i Utladalen

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 25.01.2008
Author: Vibeke Lia
Ved innseilingen til Vågen i Bergen ligger Holmen, som i middelalderen var stedet for både kongsgård og domkirke. ...

Kinsedalen og draumen om det kvite sølvet i gråsteinen

Industri, energi og naturressursar
Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Søgnen
Inne i Lustrafjorden ligg Kinsedalen. Den har fått namnet sitt etter elva Kinsa, eller kanskje det er omvendt. Ei frodig vik med smågardar i liene og ...

Gjetarhytta på Viva

Folk og samfunn
Hytte / Cabin
Publisert: 09.01.2001
Author: Hermund Kleppa Sigbjørg Sperle
Tett ved bilvegen til Styggevatnet, der turistvegen til Sprongdalen tek av, ligg Vivahytta, ei steinbu oppsett for sauegjetarar fyrst på 1900-talet og...

Kvernhuset på Nigardsgrandane

Industri, energi og naturressursar
Mølle / Mill
Publisert: 08.01.2001
Author: Sigbjørg Sperle Hermund Kleppa
Tett ved bilvegen til Nigardsbreen ligg eit meir enn hundre år gamalt kvernhus. Denne kverna var i bruk til kring 1950. I 1979 fòr kvernhuset i den st...

Stølen Langhuso i Undredalsdalen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 13.03.2006
Author: Åsmund Ohnstad
Gardane Undredal og Hjøllo ligg nær kvarandre på vestsida av Aurlandsfjorden kring 5 km sør for innløpet til Nærøyfjorden. Hjøllo ligg på ein terasse ...

Fadnastølen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Aase Njøs
Fadnastølen ligg på austsida i Njøsadalen under Kvannskar ca. 500 - 550 meter over havet. Fram til siste halvdel av 1900-talet var den nytta som heime...

Hornshytta - Midjehytta

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 15.06.2001
Author: Harald Jarl Runde
Nær høgste punktet på vegen over Aurlandsfjellet, ved Hornsvatnet nesten 1300 m o.h., ligg ei lita hytte. Det er Hornshytta eller Midjehytta, ei av li...

Kong Sverre - Stadnamn og Fimreiteslaget I

Folk og samfunn
Historisk hending / Historical event Slag / Battle
Publisert: 13.07.2008
Author: Vilhelm Flugeim
Fredag 15. juni 1184 utkjempa kong Sverre og kong Magnus Erlingsson sjøslaget ved Fimreite. Over 2000 menn skal ha mista livet. I 1937 skreiv lærar Vi...

Hytta på Bandet (Skagastølsbu)

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 28.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Fyrste delen av ruta frå Turtagrø Hotell til Store Skagastølstind går søraustover opp Skardstølsbotn til Skagastølsbandet på ca. 1730 m o.h. Her ligg ...

Om Skotteferda 1612

Folk og samfunn
Historisk hending / Historical event Musikkverk / Musical work
Publisert: 11.03.2011
Author: Hermund Kleppa
Onsdag 26. august 1612 stod Slaget ved Kringen i Gudbrandsdalen. Bønder ”fra Vaage, Lessøe og Lom” knuste eit skotsk ekspedisjonskorps av leigesoldata...

Uopna amerikabrev 1878

Amerikareisa
Litteratur / Litterature Utvandring / Emigration
Publisert: 11.03.2011
Author: Hermund Kleppa
”Eit mystisk brev”. Det var overskrift i eit nummer av Gula Tidend våren 1994. Avisa hadde lagt merke til førstesida i Fylkesarkivet sitt magasin Kjel...

Anna Knutsen - yrkeskvinne og bunadspioner

Folk og samfunn
Person / Person Tekstil / Textile
Publisert: 06.02.2024
Author: Randi Melvær
Anna Knutsen (1885-1965) var født i Luster, flytta så til Hermansverk og budde heile sitt yrkesaktive liv i Bergen der ho arbeida som lærar. I 1914-19...

Torvhus i Turtagrø-området

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 27.08.1999
Author: Hermund Kleppa
På fjellstølane i Turtagrø-området brukte dei torv som brensel når dei ysta. Fleire stader blei det sett opp eigne bygningar til turking og lagring. E...

Nynorsk i Sogn og Fjordane - Svartfjellsønerne

Språk og kunst
Litteratur / Litterature
Publisert: 30.08.2007
Author: Bjarnhild Samland
I Holmenkollen, som er eit av Noregs fremste nasjonalsymbol, står tre æresvakter; Kong Olav, Fridtjof Nansen og Henrik Angell. Dei to første kjenner m...

Minnestein over Henrik Angell

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Framfor omsorgssenteret i Dale i Luster står ein ruvande minnestein over ein mann som vart vide kjend for stor innsats innan idrett og friluftsliv, fo...

Det gamle kaihuset i Skjolden

Samferdsle
Kai / Quay Lagerhus / Storehouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Trygve Skjolden
På den gamle dampskipstoppestaden i Skjolden står eit over 200 år gamalt, toetasjes hus. Her var i si tid dampskipsekspedisjon, pakkbu, handel og husv...

Sogns Iskompagni - om ein særeigen rest

Industri, energi og naturressursar
Lagerhus / Storehouse
Publisert: 18.04.2008
Author: Hermund Kleppa
I åra 1894-1913 dreiv Sogns Iskompagni isproduksjon i Skjolden. Dei frakta isen ut fjorden på to måtar, med dampskip og i lektarar. Då verksemda gjekk...

Handel og gjestgiveri i Øvre Årdal

Næring og handverk
Bygd / Village
Publisert: 30.05.2002
Author: Anders Gjerde
Lengst inne i Sogn, ved Årdalsvatnet og med Jotunheimen like bak, ligg industristaden Øvre Årdal. Staden er den største tettstaden i Årdal kommune og ...

Sjur Hesjevoll

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset Harald Hesjevoll (1946 - )
Sjur Hesjevoll (1914 - 1994) var ein framifrå hardingfelespelar frå Jostedalen, og ein av dei viktigaste spelemennene i dette området på 1900-talet....

Rebekkakrukker - i Jostedal og andre stader

Tru og livssyn
Kyrkjekunst / Church art
Publisert: 07.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Rebekkakrukke. Ordet finst ikkje i gjengse ordbøker og oppslagsverk. Men rebekkakrukker er reelle nok. I 1891 løyvde kommunestyret i Sogndal pengar ti...

Turisme i Fjærland

Næring og handverk
Bre / Glacier Cruiseskip / Cruise ship Dampbåt / Steamer Fjord / Fjord Hotell / Hotel Reise / Travel Turisme / Tourism
Publisert: 26.09.2025
Author: Aurora Myro
Hotel Mundal var eit av dei hotella som vart grunnlagde på grunn av den aukande turismen på Vestlandet mot slutten av 1800-talet. Hotellet vart grunnl...