Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 341 resultater

Sogn og Fjordane-Hebridene - Bautasteinar

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 17.01.2007
Author: Hermund Kleppa
I 2006 var folk samla til historieseminar i Rivedal. Dei såg nærare på eldgamle bautasteinar. Det er minst 30 i Sogn og Fjordane. Kulturminne av dette...

Likdansen

Religion / Religion
Publisert: 22.01.2007
Author: Nikolai Astrup Hermund Kleppa
Den gamle skikken med å vaka over ein død person, likvake, går tilbake til førhistorisk tid. Skikken heldt seg i mange hundre år etter at kristendomme...

Minnestein over Abraham Folkestad

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 28.10.1999
Den 26. mai 1958 vart det avduka ein minnestein over sjømannsmisjon-mannen Abraham Folkestad i Folkestadbygda i Fjaler. Folkestad var ein av dei fyrst...

Gåtefullt gravfunn ved Guddal kyrkje

Tru og livssyn
Historisk hending / Historical event
Publisert: 17.01.2007
Author: Hermund Kleppa
Den 18. august 1928 hadde avisa Firda eit stykke om eit merkeleg gravfunn ved kyrkja i Guddal - "for ca. 20 år siden". Folk hadde kome over ei mengd l...

Folkemusikk i Gaular

Musikk / Music
Publisert: 27.08.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Gaular har i den seinare tida sett seg på folkemusikk-kartet med at det har vakse fram eit levande folkemusikkmiljø. Gaular spelemannslag har vorte ei...

Meieriet på Hjelmeland

Industri, energi og naturressursar
Meieri / Diary
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
Meieriet på Indre Hjelmeland var i drift til sentralmeieriet i Bygstad stod ferdig i 1952. I staden for at dette skulle forfalle, greidde eldsjeler å ...

Baldersteinen

Museum, natur- og kulturvern
Historisk monument / Historical monument Minne / Reminder
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Baldersteinen er det offisielle namnet på ein nær 8 meter høg bautastein like ved den nye kyrkjegarden i Leikanger. I sitt slag skal han vera ein av d...

Bygstad gamle kyrkjegard I

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
På garden Bygstad ligg ein nedlagd kyrkjegard som har status som kulturminne frå mellomalderen....

Steinstolpen i Bygstad

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald Jarl Runde
Ved Liagjerdet i Bygstad er ein stein brukt som telegrafstolpe. Det er ikkje noko uvanleg i og for seg, tilsvarande finn ein fleire stader rundt om i ...

Bakkejekta

Samferdsle
Båt / Boat Hamn / Port Handel / Trade
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Til minne om ei tid då all transport av varer mellom Dalsfjorden og Bergen gjekk sjøvegen med skuter førte med vinden, står Bakkejekta på Kystmuseet i...

Skysstasjon på Langeland

Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
I samband med at Den Trondhjemske Postvei vart etablert i 1780-åra, vart det også behov for skysskifte. Langeland var ein av desse mange skysstasjonan...

Statuen over brødrene Sars

Monument / Monument
Publisert: 06.06.2001
Author: Harald J. Stavang
Ved Florø by sitt 100-årsjubileum 16. mai 1960 vart det avduka ei dobbeltbyste av brødrene Johan Ernst og Georg Ossian Sars. Den står på ein steinsokk...

Hestad kapell

Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
På ein idyllisk holme ved Hestadfjorden ligg det vesle Hestad kapell. Det har røter attende til mellomalderen....

Minne om Justismordet i Gaular

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 29.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Ved Viksdalen kyrkje står ein gravstein som skil seg ut frå alle dei andre. Ikkje i materiale eller form, men ved innskrifta: "MIKAL G. HETLE (---) Sk...

Minnestein over Ola Espedal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 13.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Folk i Sogn og Fjordane har heidra minst sju personar med minnestein for innsats i song- og musikklivet. To minnesteinar står på kyrkjegarden i Holmed...

Minnestein over Sigurd Fossen

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 13.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Folk i Sogn og Fjordane har heidra minst åtte personar med minnestein for innsats i song- og musikklivet. To minnesteinar står på kyrkjegarden i Holme...

Island - Ingolv Arnarson-minnesmerket på Ingolvshøgdi

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 21.07.2001
Author: Hermund Kleppa
Ingolv Arnarson frå Dalsfjorden i Sunnfjord var den fyrste landnàmsmannen på Island. Etter Landnàmabok kom han til Island i 874. Det finst tre Ingolv-...

Gamle Sande sentrum

Bygd / Village
Publisert: 14.08.2001
Author: Jan Anders Timberlid
Fram til andre verdskrigen låg alle sentrumsfunksjonane på Sande nord for elva, det vil seie at både offentlege og private tenesteytingar låg på Skage...

Minnestein over Ragnar Melvær

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 05.09.2001
Author: Hermund Kleppa
"Ungdom reiste denne steinen i takksemd for truskapen din mot gode framtak", er innhogge på minnesteinen over Ragnar Melvær på kyrkjegarden i Florø, a...

Askrova bedehuskapell

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 14.12.2000
Author: Harald J. Stavang
Askrova bedehuskapell vart vigsla av biskop Ragnvald Indrebø den 14. april 1957. Men arbeidet med å bygge bedehus på Askrova, er mykje eldre. Opptaket...

Bygstad kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Bygstad kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Eide i Gaular kommune. Kyrkja, som har 300 sitjeplassar, vart vigsla 2. november 1845 av pros...

Klausen Mekaniske Verksted AS

Skipsverft / Ship yard
Publisert: 14.09.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Verksemda i Bøvika vart starta av Jørgen Klausen i 1948. Broren Olav kom med seinare, og vart dagleg leiar. Til 1980 vart verksemda kalla Brødrene Kla...

Jorddyrking i Stardalen

Gardsbruk / Farm
Publisert: 25.09.2001
Author: Finn Borgen Førsund
I den halvtanna mil lange Stardalen, på mellom 280 til 300 m o.h., var det i 1920-åra 37 gardsbruk. Mykje av innmarka vart årvisst overfløymt. Opptakt...

Sparebanken i Jølster

Bank / Bank
Publisert: 25.09.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Sparebanken i Jølster kom i siste fase av sparebank-etableringa i Sogn og Fjordane. Banken vart opna i Årdalen i 1901. Banken vann seg snøgt ein solid...

Hermetikkfabrikk i Sauesund

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 01.10.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Det var i Askvoll produksjon av krabbehermetikk tok til og fekk størst omfang på kysten av Sogn og Fjordane. Her er òg eit godt område for krabbefiske...

Løkeland hermetikkfabrikk på Atløy

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 01.10.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Verksemda vart etablert av Sigurd Løkeland i 1922. Hovudproduktet har vore hermetisert krabbe, naturell eller som postei. Til ut på 1960-talet vart kr...

Vilnes kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Vilnes kyrkje er ei langkyrkje i tømmer som står på Vilnes, på sørspissen av Atløy i Askvoll kommune. Kyrkja, som har 130 sitjeplassar, vart bygt i 16...

Askvoll kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Askvoll kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Askvoll. Kyrkja, som har 425 sitjeplassar, vart vigsla 13. desember 1863 av prost Johan Carl Ch...

Bulandet bedehuskapell

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Bulandet bedehuskapell er eit påbygd bedehus i tre som står på Kjempeneset på Musøya i Askvoll kommune. Bedehuskapellet, som har 170 sitjeplassar, var...

Minnestein over Christen Jenssøn

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Kring 1950 kom det for dagen ein stor hellestein med gamal innskrift på kyrkjegarden ved Askvoll kyrkje. Dei innhogde bokstavane CIS passa med Christe...

Tønnefabrikk på Kviteneset

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
Ei av dei mest typiske næringane i Dalsfjord-området var bøkringa. Medan bøkringa før 1900 i hovudsak fann stad omkring på gardane, skjedde det rundt ...

Minnestein på Sande over falne i krigen 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
To ungdommar frå Gaular miste livet i kampane mot dei tyske invasjonsstyrkane ved Flå og ved Dokka. Dei fall same dagen, 25. april 1940. Begge blei gr...

Hurtigruteskipet DS «Finmarken i tida april-juni 1940

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Tysdag kveld, 7. mai 1940, styrde hurtigruteskipet DS «Finmarken» ut Nordfjord etter å ha lege gøymt i Hyen frå 12. april, - «med syv manns besetning,...

Florø folkeskole

Skulehus / School building
Publisert: 06.02.2024
Author: Annette Langedal Holme
13. desember 1918 vart ein dramatisk skuledag for elevane på Florø folkeskole. Midt i skuletida tok det fyr på lærarrommet i andre høgda og på kort ti...

Har fjellnamnet Kabusen namn etter eit gammalt klesplagg?

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I Haukedalen i Førde ligg eit 980 m høgt fjell med namnet Kabusen. Det er eit merkeleg namn mange lurer på tydinga av. Men namnet er ikkje eineståande...

Nikka Vonen - ei spanande og samansett kvinne

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjerstin Risnes
Nicoline Marie Vonen (1836-1933), kalla Nikka, var ein markant kulturperson i Fjaler og ho sette spor etter seg på mange felt. Ho var ivrig folkeminne...

Om Ansgar Broholm - krigsseglar frå Florø

Minne / Reminder
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«En krigsseiler er betegnelsen på et besetningsmedlem om bord i norske handelsskip under de to verdenskrigene» (Store norske leksikon). Ansgar Broholm...

Jens Andreas Friis – «opptegnelser» i dagbok 1841

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden ved Førde kyrkje i Sunnfjord kan kyrkjegardsvandrarar sjå eit gravminne over sokneprest Søren Hjelm Friis og «hustru» Charlotte Lovise...

Laura Sundal Skorpen - jordmor og sanitetskvinne

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Laura Sundal Skorpen (1898-1990) var kjend som «Solbakkens mor». Ho var drivkrafta bak etableringa av Solbakken arbeids- og sjukeheim i 1960, den førs...

Marte i Movika - husmannskone og byamme

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Marte og mannen Nils var dei siste husmennene i Movika. Ein kan sjå husmannsplassen dei budde på ved Sunnfjord museum enda. Rett etter dei vart gifte ...

Audhild Viken – pioner for marknadsføring og omsetnad av husflidsvarer

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Audhild Viken (1915-2000) ville ta vare på det tradisjonelle i ei tid då mange vende ryggen til dei norske husflidstradisjonane. Etter kvart organiser...

Sundane, Sundene eller Åkresundet

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Namnet Søndane - i denne artikkelen skriv eg Sundane - finst som teigenamn på innmark på ganske mange gardar, mest i Nordfjord og Sunnfjord. Uttalen e...

Alden, Olden og Oldeide

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
På kysten i Askvoll i Sunnfjord ligg eit kjent landemerke, Alden. Namnet vert brukt både om garden, øya og fjellet (481 moh.), men fjellnamnet kom før...

Sildestim-statuen i Florø

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Det er mangt og mykje å leggja merke til på ein rusletur langs hamneområdet i Florø; Fugleskjerskaia, venterom, rutebåtar, hus og bygningar, bryggjer ...

Rissninger i fjell på Ausevik

Arkeologi
Bergkunst og runer
Publisert: 20.03.2025
Author: Trond Klungseth Lødøen
Bergbildene på Ausevik I Ausevik er innhugget et mylder av motiver som gir innblikk i tankesett fra steinalderen. De er overlevert oss som et for...

Gustav Indrebø - ein av dei store innan stadnamn- og målarbeid

Folk og samfunn
Publisert: 01.07.2024
Author: Randi Melvær
Sogn og Fjordane har fostra ein av dei store innan stadnamn- og målarbeid: Gustav Indrebø. Han var ein intelligent og stillfarande mann som i periodar...

Pernille Caroline Pedersdotter Strand - ei emigranthistorie

Folk og samfunn
Slekt / Family Utvandring / Emigration
Publisert: 21.02.2025
Author: Anett Ytre-Eide
Pernille Caroline Pedersdotter Strand står på Festningskaien i Bergen med fire av døtrene sine, dei skal til Amerika. Det er den 22. februar 1901.&nbs...

Jensine Angedal: ei føregangskvinne i Førde heradsstyre

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling Politikk / Politics
Publisert: 07.03.2025
Author: Aurora Myro
Det skulle ta 100 år frå formannskapslovene vart vedtekne, og det kommunale sjølvstyret vart innført til den første kvinnelege representanten vart val...

To skipsanker på «utstilling» i Florø

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Ei byvandring i Florø har mange spennande stoppestader. Ein har adresse Torggata, framfor hovudinngangen til Sparebanken Sogn og Fjordane. Her ligg to...

Dakotabakkane, Gosen, Egypten og Sionsdalen ligg i Stryn! På ein gard i Luster kan du gå frå Jerusalem til Jeriko

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det er faktisk ganske vanleg at stader som treng eit namn, får eit namn som har vore brukt før. Slike stadnamn vert kalla oppkallingsnamn, eit sekundæ...

Minnestein i Dale over falne 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Ved kyrkja i Dale står ein minnestein over falne i andre verdskrigen. Det er ti namn på steinen. Sju kom bort på sjøen. Minnesteinen vart avduka 15. m...

Æresminnet for Jakob Sande i Fjaler

Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Framfor Fjaler ungdomsskule står ei byste av Jakob Sande. Det var frå fyrst av eit æresminne, ikkje ein minnestein. Jakob Sande var nemleg sjølv tilst...

Den Trondhjemske Postvei i Gaular

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
Oppretting av vekefast og direkte postrute mellom Bergen, Molde og Trondheim i 1786, og bygging av postveg mellom byane, batt dei to stiftsbyane tetta...

Landmarksteinen

Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I Fjaler står ein minnestein over Johan Theodor Landmark, mannen som skipa Norges Bondelag i 1896. Steinen vart avduka sommaren 1937. Fredag 31. juli ...

Minnestein i Holmedal over falne i verdskrigen 1939-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Seks menn frå Holmedal sokn (tidlegare Fjaler kommune, no Askvoll) sette livet til under verdskrigen 1939-1945: tre på norske handelsskip i utanriks f...

Sunnfjord folkehøgskule - minnestein over føregangsmann

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sunnfjord folkehøgskule i Førde byrja i Naustdal i 1902. "Ungdomsskolen i Søndfjord" var overskrifta i ei kunngjering i desember 1901. Thorbjørn Horte...

Minnestein ved Stavang kyrkje over falne

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Attmed vegen inn til kyrkja i Stavang står ein minnestein over falne. Fem namn er innhogde i den vel to meter høge natursteinen. Tre av dei omkom i kr...

Minnesteinen på Saltverkneset på Svanøy

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Søndfjords Ungdom i det 20de aarhundre vil en gang ofre tid og arbeide for ved Svanøens strande at reise et minde over Hans Nielsen Hauge og hans ven...

Minnestøtte i Florø over falne i krigsåra 1939-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I parken ved Florø kyrkje står eit ruvande minnesmerke over falne i krigsåra 1939-1945. "Våre falne fortener eit verdig minnesmerke", stod det i oppro...

Minnestein på grava til jordbruksskulestyrar Martin Luther Storm

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.02.2003
Author: Hermund Kleppa
Martin Luther Storm, f. 1836, er ein av dei store i landbrukssoga til Sogn og Fjordane. Då fylket la ned landbruksskulen på Mo i 1870, kom Storm inn s...

Sunnfjord folkehøgskule - minnestein over skulestyrar

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På framsida (eller baksida) av den eldste bygningen på Sunnfjord Folkehøgskule står det ein bautastein. Steinen vart reist i 1933 til minne om Rasmus ...

Sunnfjord Folkehøgskule - minnestein om brannulukke

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Minne um ulukka paa Solvang" står innhogge på ein stein på kyrkjegarden ved Førde kyrkje. Det var mellom klokka 1 og 2, natt til laurdag den 3. septe...

Minnestein over Erik Kjøsnes

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Erik Kjøsnes frå Jølster var under krigen 1940-1945 busett i Bergen. Han kom med i motstandsrørsla, vart arrestert i 1941 og seinare send til Tyskland...

Minnesteinen over Audun Hugleikson

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Namnet Audun Hugleikson rita i norsk gråstein for all framtid." Det var overskrifta i Firda på reportasjen frå avdukinga av minnesmerket på Ålhus i 1...

Veg og bru over Kjøsnesfjorden

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Frå Vassenden strekkjer Jølstravatnet seg vel to mil austover, og ved gardane Sunde og Kjøsnes på sørsida, går den kring fem kilometer lange Kjøsnesfj...

Minnestein over Johannes K. Årseth

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Den 23. april 1940 fall Johannes Årseth frå Gaular i nærleiken av huset til Nordsinni Ungdomslag i Nordre Land. Han vart gravlagd ved Nordsinni kyrkje...

Sjøhusmurane på øyane i Flora

Sjøbu / Sea house
Publisert: 07.07.1999
Author: Trond Strømgren
I samband med det rike sildefisket i Kinn Prestegjeld på 1800-talet, vart det bygt fleire hundre store salteri for å ta hand om all silda. Det måtte b...

Kinnakyrkja

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
Kinnakyrkja er bygd i stein, truleg ein gong på 1100-talet. Det er den eldste og einaste i sitt slag i Sunnfjord, og eit av dei flottaste mellomalder-...

Stakaldeneset

Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
Stakaldeneset er eit nake og vestvendt nes som stig bratt opp frå Eikefjorden ved Helgøysundet. Her gjorde Svein Brandsøy på slutten av 1970-talet eit...

Svanøy hovudgard

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Lengst sør i Flora kommune ved innløpet til Førdefjorden, med Stavfjorden i sør og Brufjorden i nord, ligg den vakre og frodige øya Svanøy. Øya og god...

Olavskrossen på Svanøy

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Svanøy var tidlegare eit knutepunkt i ytre Sunnfjord, med futegard og eiga kyrkje. På den gamle kyrkjegarden på øya står ein steinkross med runeinnskr...

Garden Erikstad på Svanøy

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Erikstad - som lokalt uttalaster'sta- ligg vest på Svanøy. Gardstunet er bygd eit kort stykke opp frå Erstadvågen på nordsida av øya. Her er mange gam...

Spor etter gruvedrift på Svanøy

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Frå kaien i Svanøybukt går ein grusveg austover til Nordneset. Ved siste huset held vegen fram som sti eller traktorveg. Ei rusta jernstang står i veg...

Ytterøyane fyr

Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
Ytterøyane fyr, den største i Sunnfjord, vart bygd i 1881, og har stått av både orkanar og flyåtak. Fyret er eitt av dei få langs kysten som enno ikkj...

Stabben fyr

Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
På eit glatt, avrunda skjer midt i skipsleia, vart det i 1866/67 bygt eit kraftig fyrhus på ein vel fundamentert seinsokkel, sett i mørtel, og samanbu...

Kvannhovden fyr

Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
I 1895 vart det bygt fyr på Kvannhovden, og lyset vart kveikt 5. november dette året. Det var ei vanleg veike-lampe, og først i 1932 fekk fyret ei kra...

Eikefjord kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal
Eikefjord kyrkje er ei krosskyrkje i tre som står i bygda Eikefjord i Flora kommune. Kyrkja, som har 350 sitjeplassar, sto ferdig i 1812. Byggmeister ...

Nordal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Nordal kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Nordalen sin grunn, langt nordaust i Flora kommune. Kyrkja, som har 200 sitjeplassar, vart vig...

Fiskeværet Rognaldsvåg

Næring og handverk
Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Trond Strømgren
Rognaldsvåg er tettstaden på øya Reksta, langt vest i Flora kommune. Det har truleg budd folk på Reksta i over 5000 år. Rognaldsvåg fekk etter kvart s...

Krigsminne på Florølandet

Folk og samfunn
Krigsplass / War site Minne / Reminder
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Først våren 1942 starta det store innrykket av tyske soldatar på Florølandet, og på same tid starta også ei større utbygging av forsvarsverk. I løpet ...

Thor Solberg-statuen

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
På Florø Lufthamn står ei statue av ein tettbygd 40-åring. Mannen ser mot skyene, og er ved å fullføre sin ungdoms draum: Å flyge frå Amerika til Nore...

Fylkeskaia og huset Haffen

Kai / Quay
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
Torgkaia, Fylkeskaia - Amtskaia sa dei før - er framleis offentleg kai, men ikkje for rutedrift. Det gamle ekspedisjonshuset, Haffen, som vart bygt fo...

Kanalen gjennom Florø-eidet

Samferdsle
Kanal / Canal
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald J. Stavang
Før byen Florø vart etablert i 1860, var handelen på Florelandet lokalisert i Gaddevågen og på Eidet. I 1872/73 vart det minert og bygt ein kanal gjen...

Minnetavle over eidsvollmannen Niels Nielsen

Plakett / Plaque
Publisert: 22.11.2000
Author: Hermund Kleppa
Nordre Bergenhus Amt (Sogn og Fjordane fylke) valde tre representantar til riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814. Sokneprest Niels Nielsen i Fjaler var e...

Minnesmerke over krigsflygarar i Askvoll

Folk og samfunn
Plakett / Plaque
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Jonsokkvelden 23. juni 1943 styrta eit alliert fly i strandkanten like ved huset til Chester Saltskår på Stavenes. Dei to norske flygarane omkom og va...

Minnestein over Leo Aarseth

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
12. juni 1940 var Leo Aarseth frå Vevring lettmatros på tankskipet "Orkanger" på veg frå Abadan til Malta. Skipet vart torpedert, men mannskapet berga...

Erik Grant Lea og Gjølanger Mølle

Mølle / Mill
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Den bergenske skipsreiaren og spekulanten Erik Grant Lea tapte formuen sin, men reetablerte seg på Gjølanger med mølledrift....

Gruvedrift i Sørdalen

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Sørdalen ved Hellevik har kopar i fjellet som til sine tider har vore drivverdig, og frå midten av 1700-talet til byrjinga av 1900-talet var det perio...

Såpeslippen i Våge

Skipsverft / Ship yard
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Langt vest i Fjaler kommune ligg garden Våge, inst i Bygdevågen. Hit kom Bertel Spord i 1905. Ei tid reiste han rundt og sette inn motorar i båtar. I ...

Steinkrossen i Korssund

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 22.04.2005
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane har vel 15 steinkrossar frå tida då kristendomen vart innførd i Noreg. Det finst kring 60 i heile landet, dei fleste i Vest-Noreg. So...

Handelsstaden Korssund

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Korssund ligg inne i Korssundosen, nord for Åfjorden og sør for Vilnesfjorden. Med småbåtar er det mogleg å segla til Vilnesfjorden gjennom det smale ...

Kystfortet på Lammetun

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
I oktober 1941 starta tyskarane bygginga av kystfortet. Ordre om evakuering vart send til dei tre familiane som budde på Lammetun, og dei fekk fem dag...

Minnestein over Andreas Hesjedal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Attmed kyrkja i Eikefjord står ein minnestein over Andreas Hesjedal som omkom i ei forferdeleg ulukke ved Florø 1. september 1945. Ein fullasta lekter...

Minnestein over Dannebrogsmann i Årdal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jølster har to Dannebrogsmenn, Nils Olsson Årdal og Per Kleppe. Dannebrogsmenn var soldatar som var med i "Svenskekrigen" 1807-1814 og som vart dekore...

Bautastein i Holmedal

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 02.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1999 berga Harald Bakke i Holmedal ein bautastein frå å hamna på djupna. Steinen hadde lege i fjøresteinane og år for år kome lenger og lenge...

Minnestein på garden ytre Ålen over falne i krigen 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Eit kort stykke frå sjøen på garden ytre Ålen i Askvoll står ein minnestein over tre ungdommar som miste livet i krigen 1940-1945. Dei var alle medlem...

Minnestein ved Askvoll kyrkje over falne 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden i Askvoll står ein minnestein med 16 namn, - alle frå Askvoll kommune som sette livet til under krigen 1940-1945. Minnesmerket vart av...

Bautastein over brørne Asbjørn og Vemund Melvær

Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Magnus og Marie Melvær miste begge sønene sine under krigen 1940-1945. Asbjørn, fødd 1908, døydde i fangenskap i Tyskland. Vemund, fødd 1922, omkom på...

Johan Schumann - sauehaldar på Hovden

Person / Person
Publisert: 27.09.1999
Author: Hermund Kleppa
På ein bergknause på øya Hovden vest for Florø står det ei kring 2,5 meter høg steinstøtte til minne om Johan Schumann. Minnesteinen vart reist samstu...

Anders Viken - nyskapar i folkemusikken

Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Anders Viken (1898-1977) var spelemann og komponist frå Jølster, og komponerte kring 500 slåttar. Han fekk òg utvikla ei hardingfele som fekk namnet I...

Paulen-spelemennene i Jølster

Musikk / Music Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
"Paulsmusikken" er eit omgrep i folkemusikken i Sogn og Fjordane. Denne tittelen skriv seg attende til garden Paulen i Jølster, der ein syskenflokk ta...

Spelemannen Nils Furnes

Folk og samfunn
Musikk / Music Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Nils Furnes hadde sin speletradisjon mest etter farbroren Ola Nos frå Gaular. Seinare var Furnes ein av dei som flytte til Bergen og var med og skipa ...

Anna Karina Stang

Musikk / Music Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Anna Stang (1899-1996) er ein fin representant for songtradisjonen i ytre Sunnfjord. Ho hadde eit allsidig repertoar som femnde om både slåttestev, gj...

Tønnefabrikkane i Dale

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Tilverkinga av tønner i indre deler av Dalsfjorden utvikla seg til ein heil industri i første halvdel av 1900-talet, med Dale som sentrum....

Dale kyrkje i Fjaler

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Dale kyrkje er ei langkyrkje i tre som ligg i Dale i Sunnfjord. Kyrkja, som har 550 sitjeplassar, vart vigsla 24. november 1864 av prost Johan Carl Ch...

Storevik - feriestad for forfattaren Gøsta af Geijerstam

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Den svenske forfattaren Gøsta af Geijerstam kjøpte i 1920-åra småbruket Storevik på Øyna, og han og familien nytta bruket som feriestad. Han skreiv fl...

Guddal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Guddal kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Engja sin grunn i Guddal. Kyrkja, som har 135 sitjeplassar, vart vigsla på nytt i 25. septembe...

Familiane Landmark og Lillingston på Tysse

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Gjennom nærare to hundre år var garden Tysse i dei herskapelege familiane Landmark og Lillingston si eige....

Gravstaden Fredensborg

Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Fredensborg ligg i ein vakker park attmed eit lite vatn ein halvtimes gonge frå Lillingstonheimen. Her hadde Landmark-slekta på Tysse sin private grav...

Åsnes skifabrikk

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
På Åsnes ligg den siste norskeigde skifabrikken. Ein familie frå bygda har bygt opp fabrikken som produserer innanfor ein nisje der konkurransen til t...

Minnesmerke over Spania-kjemparen Martin Schei

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Denne artikkelen greie for to minnesmerke Martin Schei er med på – utanom heimfylket hans....

Florø – stoppestad for Hurtigruta

Samferdsle
Ferje / Ferry Skip / Ship
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
År 2015 er Florø ein av dei 34 faste stoppestadene til Hurtigruta på strekninga Bergen – Kirkenes; den første etter Bergen på nord og den siste før Be...

Fylkesbaatane – MS «Atløy» på historisk ferd i Førdefjorden 1991

Fylkesbåtane
Publisert: 06.02.2024
Author: Leiv Sølvberg Hermund Kleppa
Fylkesbaatane overtok ms «Atløy» i 1931 og hadde båten i rutefart i heile fylket til 1974; dei siste åra i lokalruter i Førdefjorden. Frå 1983 har «At...

Johannes Holsen

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Spelemann frå Viksdalen, busett i Førde, med alderdomelege hardingfeleslåttar og svingande dansespel....

Knut L. Sandal

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Hardingfelepelemannen Knut L. Sandal (1913-1964) frå Jølster var busett i Bergen, og lydinnspelingar vitnar om ein flott ambassadør for det særmerkte ...

Nils Furnes

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Hardingfelespelemann Nils Furnes (1901-1990) kom frå Bygstad i Gauler, men var busett i Bergen....

Slåttespel i Sunnfjord

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
"Når det gjeld slåttane i Sunnfjord er dei gjerne noko stutte, men rytmisk, karakteristisk og tonefriske; stundom naive, men jamnt friskdæmde og humør...

Vegsperring ved Dregebø nord for Vadheim

Samferdsle
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjell-Ragnar Berge
I Vadheim dreier hovudvegen E39 nordover gjennom Ytredalen, og rundt 4,5 km nord for Vadheim passerer vegen Dregebø i ein ny parsell gjennom ei stor f...

Lærar for livet

Person / Person Skule / School
Publisert: 06.02.2024
Author: Sigrun Espe
Den 7. oktober 1849 vart 15 år gamle Kornelius Lunde frå Gaular konfirmert. Kornelius var odelsgut på garden Lunde, men var også ein skarp gut med aka...

SS «Empress of Ireland»-forliset 1914 – Peder Bjordal overlevde

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Den 28. mai 1914 kolliderte det norske lasteskipet «Storstad» med det canadiske passasjerskipet «Empress of Ireland». Samanstøyten var katastrofal. At...

Fotografen Olai Fauske (1887-1944): Modernist og norskdomsmann

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Asbjørn Tyssen
Kva var det som fekk ein ung gut, fødd og oppvaksen på ein litt avsidesliggande gard i Sunnfjord kring siste hundreårskiftet, til å bli fotograf i hei...

Laksetrappa i Osfossen i Gaula – om bygningsmenn og årstal

Laksetrapp / Salmon ladder
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Osfossen ligg ved utløpet av det vidgjetne Gaula-vassdraget i Sunnfjord. Laksetrappa ved denne fossen er kjend som den første i landet, bygd av ein ir...

Kristian Eikås

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Kristian Eikås var drivkrafta bak opprettinga av Heimeyrkeskulen i Jølster, og stod sentralt i fornyinga av handverk og formgjeving i bygda....

Fylkesbaatane – om rutetrafikken til Bulandet

Fylkesbåtane
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Jeg hadde ikke tid til å være redd da det stod på, men etterpå må jeg innrømme at jeg skalv over hele skrotten». Dette fortel los M. Bendiksen i boka...

Connie Henden-leskuret frå Førde Sementvare sidan 1974

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Leskur, venteskur, busskur – tre ord om det same; liten bygning oppsett på buss-stopp. Det finst fleire slags leskur langs vegane, men i Sogn og Fjord...

Nei til «bautastein» – i Naustdal

Gravstein / Gravestone
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Anders Hamre frå Naustdal (1878-1934) var pressemann og samfunnsaktør av stort format. Kort tid etter at han døydde, vart det i Naustdal gjort opptak ...

V-5311 «Seeotter» - krigshending ved Værlandet juni 1945

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Avisa Firda, 23. juni 1945: «Tysk minesveipar minesprengt ved Værlandet 23 tyskarar omkom. Frå Askvoll vert meldt at ein tysk minesveipar gjekk på ei ...

Elling Sørensen – frå Sunnfjord til Lofoten 1852

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Den 9. juli 1852 noterte soknepresten i Ytre Holmedal prestegjeld (frå 1912 Fjaler) ei utflytting: Elling Sørensen Nordal, fødd 8. april 1831, til «Nu...

Lokale eventyr og segner - Sølvbordet i Risevatnet

Sagn / Legend
Publisert: 30.08.2007
Author: Hermund Kleppa
Lokale eventyr og segner er ofte knytte til landskapet. Dei underjordiske skapningane, som tussar og troll og huldrer, budde i fjell og hamrar og haug...

Helle fabrikker

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Helle Knivfabrikk vart starta opp i 1932, og i 1987 var femti mann i arbeid her. I 1966 fusjonerte dei to bedriftene S&S Helle Knivfabrikk og Stan...

Hermetikkfabrikken på Askvoll

Næring og handverk
Sunnfjord Fabrikk / Factory Fiske / Fishing
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Då Norway Foods sin hermetikkfabrikk på Askvoll vart avvikla i 1992, hadde produksjonen av sardinar vart lenger i Askvoll enn i nokon stad i Sogn og F...

Askvoll sjukeheim

Sjukehus / Hospital
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
På Ask i Askvoll dreiv Sogn og Fjordane fylke i over 40 år sjukeheim for tuberkuløse. Dette var den store folkesjukdommen i første halvdel av 1900-tal...

Minnestein over Bernt Askevold

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 31.10.2001
Author: Hermund Kleppa
Like ved kyrkja på Askvoll står ein nær 3 meter høg minnestein over Bernt Askevold. På baksida er innhogge: "Venner paa begge sider av havet reiste de...

Geita fyr

Folk og samfunn
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
På Inste Geita, ei lita øy i Buefjorden, mellom Aralden og Værlandet, ligg Geita fyr. Inste Geita er ei av tre øyar; Ytste Geita, Medgeita og Inste Ge...

Gjestgjevarstaden Sauesund

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
I likskap med mange andre losjistader ligg Sauesund ved eit sund. Den gamle gjestgjevarstaden ligg på Atløy, i Askvoll kommune, med utsikt over det sm...

Handelsstaden Kjempenes

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Bulandet ligg ytst mot havet i Askvoll kommune, og omfattar ti små øyar. Handelsstaden Kjempenes, der gjestgiveriet og kremmarleiet var, ligg på Musøy...

Askvoll i vikingtida

Slag / Battle
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Askvoll ligg sentralt til i skipsleia og området ikring var åstad for fleire sjøslag i vikingtida. Det kan sagalitteraturen fortelje meir om....

Kjøsnesstova

Middelalderhus / Medieval house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Jølster har mange gamle stovehus. Eit av dei største er Kjøsnesstova, også kalla Bydalsstova, i dag eitt av mange freda hus i Jølster. I si tid var ho...

Vevring kyrkje - snikkar Lars Gjelsvik

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 27.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Vevring kyrkje var i minste laget då ho stod ferdig i 1846. Ei omfattande utviding var på tale rundt 1900, men arbeidet tok ikkje til før i 1944. Arbe...

Om Andreas Tansø og frakteskuta «Fresvik»

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Nyhende på førstesida til avisa Sogn og Fjordane, måndag 4. august 1963: «Andreas Tansø gjekk ned då «Fresvik» forliste». Ei tragisk hending, og ein s...

Kumle bedehus - vigsla 1963

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Måndag 20. april 1961 handsama kommunestyret i Askvoll søknad frå byggjenemnda for bedehus på Kumle om tilskot på 10 000 kroner. Byggjearbeidet var go...

DS «Fiskeren» forliste ved Stabben fyr 1890

Næring og handverk
Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Stabben fyr ligg ved innseglinga til Florø. Opp gjennom åra har mange fartøy havarert tett attmed fyret eller like ved. Natt til 26. september 1890 gr...

Dampbåten «Engøy» – minesprengd i Frøysjøen år 1943

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Ståle Sørbotten Hermund Kleppa (red.)
Laurdag 6. mars 1943 var fartøyet «Engøy» med ein liten båt på slep i leia nord for Florø. I bygda Botnane var folk i gravferd. Dei blei brått vitne t...

Jekt «Norma» forliste vest av Alden 1898

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Jægten kantrede Mandag Morgen Kl. 7 tvers af Alden. Et Mandskab omkom. En engelsk Lastedamper bjerget os igaarmorges (Tirsdag) Kl. 5 ½.». Dette stod ...

«Paa visit hos – Fyrvogter Hess, Kinnesund.» 1907

Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Året 1867 er fyrhistorisk merkeår i Sogn og Fjordane. Om hausten lyste dei to første fyra i fylket; det eine på skjeret Stabben ved innseglinga til Fl...

Vimpel i Bulandet frå fiskebåten «Leikaren»

Næring og handverk
Båt / Boat
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1975-1976 var Magnus Waage, fødd i Hyllestad, ein tur til Hebridene. I Stornoway kom han tilfeldig i kontakt med skipperen på båten «Asco». B...

Minnestein over Johannes Haarklou

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 04.12.2001
Author: Hermund Kleppa
Johannes Haarklou (1847-1925), fødd på Hårklau i Haukedalen, er ein av dei mest allsidige komponistane Norge nokon gong har hatt. Han studerte m.a. i ...

Far og son Bakke - framståande venstremenn frå Holmedal

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
I andre halvdel av 1800-talet gjekk det føre seg ei storstila oppblomstring av norsk nasjonalkultur og åndsliv, og i brodden for dette stod den tids "...

Det store hamskiftet i Stongfjorden

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
Stongfjorden var ein av dei første industristadene her i fylket, med den første aluminiumsfabrikken i Skandinavia....

Gruvene i Grimelia

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
I juni 1759 fekk "Grimmeliens Kobberværk" kongeleg privilegium til å drive gruvedrift innanfor ein radius på om lag 20 kilometer. Dette omfatta også S...

Trollefos Uldvarefabrik

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Gaute Losnegård
I over tretti år forsynte Trollefossen ved garden Engjabøen i Holmedal ein ullvarefabrikk ved same namn med straum, fram til bygningane brann ned i 19...

Helle Teglverk

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Frå 1890-åra til kring 1920 var gamle Fjaler kommune best forsynt med industriell aktivitet i Sogn og Fjordane. To teglverk vart dei største tiltaka f...

Minnestein over lærar og klokkar Gjert Aarnæs

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
Gjert Aarnæs frå Viksdalen var lærar i Viksdalen frå 1876 til han døydde i 1910. Han var folkeopplysar, politikar, fråhaldsmann, målreisar og misjonsv...

Sunnfjord Museum - Guddal skulehus

Busetnad, bygd, by
Skulehus / School building Skule / School
Publisert: 04.12.2007
Author: Otto Huseklepp Hermund Kleppa
Etter at bygdetunet i Movika - no Sunnfjord Museum - opna i 1950-1951, var Sunnfjord Sogelag på leiting etter eit gamalt skulehus. I 1958 fann dei eit...

Ei grav - Fredrikke Sophie Christensen

Busetnad, bygd, by
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
"Liti og kroki" minnest Tryggve Rishovd, fødd 1916, at Sophie Christensen i fylkesmannsgarden var. Ho budde hjå sonen, fylkesmann I.E. Christensen. "I...

Bedehuset i Tyssedalen

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 19.11.2007
Author: Hermund Kleppa
Tyssedalen i Dalsfjorden går sørover frå gardane Leitet og Tysse til Tyssedalsvatnet. Tyssedal var eigen skulekrins. Skulehuset stod kring 2 km sør i ...

Island - Minnesmerke over Ingolv Arnarson i Rivedal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
I åra 1955-1961 hadde Sogn og Fjordane tre store besøk frå Island. I 1955 var president Asgeir Asgeirsson framom under ei reise i Noreg, i 1957 var 30...

Då Osen bru ramla i elva

Busetnad, bygd, by
Ulukke / Accident
Publisert: 04.01.2008
Author: Svein Ove Nistad Hermund Kleppa
Gaula renn ut inst inne i Dalsfjorden. Osen bru ligg nesten ved utløpet. Den 30. april 1959 stod ei heller uvanleg kunngjering i Firda: "Fylkesvegen m...

Minnesmerke på Island - over falne nordmenn

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.01.2008
Author: Hermund Kleppa
På ein kyrkjegard i Reykjavik står eit minnesmerke over nordmenn som fall på Island under verdskrigen 1939-1945. Ein av dei var Odd Batalden frå Florø...

Michael Sars: En uimodstaaelig Lyst til Naturens Studium

Folk og samfunn
Publisert: 05.06.2020
Author: Anne Helene S. Tandberg og Luis Martell
Det finnes mange grunner for å velge seg et yrke. Michael Sars valgte å bli prest så han kunne fordype seg i zoologien og havets «mærkelige levende dy...

Hestadgrend bedehus og Hestadgrend indremisjon

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 09.04.2008
Author: Albert Kirkeli
"Hestadgrend Indremisjon og Hestadgrend bedehus heng nøye saman". Det skreiv Arne Kirkeli i 2008 i ei utgreiing om bedehuset i Hestadgrend. Han la ved...

Ingeborg Grytten - salmediktar frå Sunnfjord

Folk og samfunn
Musikkverk / Musical work Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 14.04.2008
Author: Hermund Kleppa Kvinnestemmer.net
Nordlandspresten Petter Dass er den ruvande skikkelsen i norsk salmedikting på 1600-talet. To vestlands-kvinner er mellom dei andre som skreiv salmar ...

Minnestein over lekpredikanten Anders Redal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 17.01.2002
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden ved Vevring kyrkje står ein gravstein til minne om haugianaren og lekpredikanten Anders Redal. Steinen vart avduka hausten 1935. I tal...

Gravferd i Bygstad 1903

Gravferd / Funeral
Publisert: 17.04.2008
Author: Hermund Kleppa
I 1901 kom engelskmannen Charles Thomas-Stanford til Bygstad for å fiska laks. Seinare kom han årvisst. Kona hans Ellen Thomas-Stanford var og med. Ho...

Island - Presidentbesøk i Rivedal i 1955

Busetnad, bygd, by
Besøk / Visit
Publisert: 11.01.2008
Author: Hermund Kleppa
I åra 1955-1961 hadde Sogn og Fjordane tre store besøk frå Island. I 1955 var president Asgeir Asgeirsson framom under ei reise i Noreg, i 1957 var 30...

Bygstad gamle kyrkjegard II

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 22.04.2008
Author: Hermund Kleppa
Kyrkja og kyrkjegarden i Bygstad ligg eit stykke frå kvarandre på Eide. Tidlegare låg kyrkja og kyrkjegarden på garden Bygstad. I 2008 er den gamle gr...

Med fembøringer til Island i 1974

Reise / Travel
Publisert: 26.05.2008
Author: Arne J. Rødsand
I 1974 feira Island 1100-årsjubileum for det første landnàmet. År 874 vert rekna som året då Ingolv Arnarson frå Rivedal i Sunnfjord busette seg på Is...

Viking - Førde si gamle storstove

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 17.06.2009
Author: Arne Aasland
I eit omskifteleg bysentrum er huset Viking ein av bygningane som har halde stand i opphavleg form, frå 1927. Huset rommar framleis Førde Ungdomslag. ...

Om namnet Jølster

Kommune / Municipality
Publisert: 17.06.2009
Author: Arne Aasland
Både i Ryghs Norske gaardnavne (1918) og Eivind Vågslids Stadnamntydingar 2 (1974) finn vi tilløp til forklaring av namnet Jølster. Dei knyter seg til...

Minnestøtte på Bringelandsåsen over allierte flygarar

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 22.06.2009
Author: Hermund Kleppa
Fredag 9. februar 1945 gjekk ein alliert flystyrke til åtak på tyske skip i Førdefjorden. Mange allierte fly blei skotne ned og 14 av dei allierte fly...

Stadnamn i Jølster

Folk og samfunn
Stadnamn Dal / Valley
Publisert: 24.06.2009
Author: Arne Aasland
Stadnamn er kulturminne, men samstundes ord i full dagleg bruk. Frå den rike namnefloraen på Jølst (i Jølster) tar denne teksten fram dei viktigaste d...

Botnafossen kraftlag - typisk grendeverk på 1900-talet

Industri, energi og naturressursar
Kraftstasjon / Power plant
Publisert: 01.07.2009
Author: Hermund Kleppa
Artikkelen handlar om eit grendekraftverk i Eldalsdalen i Gaular som var i drift i perioden 1946-1964. Det er lagt vekt på å seia noko om dei spora - ...

Gjestgjevarstaden Hellevik

Næring og handverk
Grend / Hamlet
Publisert: 14.02.2002
Author: Anders Gjerde
Garden Hellevik ligg ved Stongasundet like nord for Stavang i Flora kommune. Frå slutten av 1600-talet til sist på 1800-talet vart det drive gjestgive...

Minne om motstandsmannen Atle Svardal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 04.11.2009
Author: Hermund Kleppa
Tysdag 13. mars 1945 fall løytnant Atle Svardal i skotveksling med Gestapo-menn og tyske soldatar. Han var vaktmann på ein illegal radiosendar i fjell...

Rebekka-krukke i Bulandet bedehuskapell

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 12.02.2009
Author: Hermund Kleppa
Boka "På kyrkjeferd i Sogn og Fjordane" omtalar kunst og inventar i Bulandet bedehuskapell, men eitt interessant inventarstykke er ikkje med: Ei særs ...

Svædene (Sveen) – gjestgiveri og sorenskrivarbustad

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 17.03.2009
Author: Jan Anders Timberlid
Den Trondhjemske Postvei gjennom Sogn og Fjordane blei bygd i åra 1780-1806. På strekninga Bygstad-Dale måtte post og reisande skyssast med båt. På ga...

Folkestad bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 11.05.2009
Author: Hermund Kleppa
"eit av dei finaste (...) bedehusa i vide krinsar." Det skreiv Brynjulv Lunde i ein avisartikkel om Folkestad bedehus då huset runda 50 år i 1963. I 1...

Gammal meieribygning på Vassenden

Meieri / Diary
Publisert: 26.05.2009
Author: Hermund Kleppa
På Vassenden i Jølster står det eit lite hus som skil seg ut frå dei andre. Det ligg tett attmed vegen på den smale stripa mellom E39 og Jølstra. Det ...

Mula - gard med samansett næringsgrunnlag

Gardsbruk / Farm
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Det er ikkje store bilturen frå Førde til Mula på sørsida av Førdefjorden. Men ein er komen langt frå forretningsbyen når ein står i sjøsprøyt nede i ...

Landabryggja - jektebryggje i Førde sentrum

Kai / Quay
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Hafstad på sørsida av Jølstra utfordra Sjøahola som handelsplass sist på 1700-talet. Men ”funnet” av ei eldre jektebryggje på Hafstad i 2007 kan tyde ...

Brulandsfossen - ein arbeidshest for Førde

Foss / Waterfall
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Brulandsfossen i Jølstra er største fossen nær Førde sentrum og ein arbeidshest for Førdebygda. Frå jul 1914 leverte fossen elektrisk straum til Førde...

Jølstra, Anga og Halbrendselva

Elv / River
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Desse tre elvane prydar Førdebygda, men kva tyder namna? Til Halbrendselva høyrer og elva Hundsrasta, som ligg i den "bymarka" Førde har fått seg bak ...

Bruene i Førde

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 16.06.2009
Author: Arne Aasland
Førdehistoria handlar om bruer. Langebrua er så å seie føresetnaden for at Førde kunne bli ein tettstad. Dagens sentrale Førde er bunde saman av sju b...

Holsen bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 13.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Bedehuset i Holsen står tett attmed riksvegen på garden Fleten om lag ein kilometer utom kyrkja. Huset stod ferdig i 1908. Det var eit eldre skulehus,...

Minnestein om brøytestikka

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 18.11.2008
Author: Hermund Kleppa
På rasteplassen Svidalsneset attmed Jølstravatnet står det ein minnestein om "den første brøytestikka i Noreg". Det var vegoppsynsmann John G. Aase fr...

Speglbåt frå Svanøy på Norsk Sjøfartsmuseum

Båt / Boat
Publisert: 30.12.2008
Author: Hermund Kleppa
"Nu hvil deg min båt, du har det fortjent." - Det var i 1961 at ein staseleg speglbåt på Svanøy gjorde si siste ferd, til Norsk Sjøfartsmuseum på Bygd...

Gravminne på Kinn - fyrbetjent på Ytterøyane

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
Kyrkjegarden på Kinn har eit gravminne knytta til fyret på Ytterøyane. Det er ei liggjande smijernsplate attmed kyrkjegardsmuren i vest. Gravminnet bl...

Finnlandsplaketten - eineståande premie i langrenn?

Plakett / Plaque
Publisert: 16.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I Haukedalen har dei ein langrenn-premie kan henda ingen andre har maken til: ein Finlands-plakett, - eit vandreskjold Haukedalens Idrottslag vann til...

Haukedalen forsamlingshus

Bedehus / Chapel
Publisert: 17.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I Haukedalen kallar dei bedehuset sitt Forsamlingshuset. Det signaliserer brei bruk, eit hus der folk kjem saman. Ordet samlingshus har óg vore brukt,...

Florø sin diktar - Magnus Thingnæs

Person / Person
Publisert: 18.07.2008
Author: Randi Melvær
Magnus Thingnæs vart fødd i 1912 i Florø. Foreldra var Gustav Andreas Thingnæs, fødd i 1878 på Tingnes i Vevring og Nele Larina Madsdtr. Skorpa frå Fl...

The Ladder - Laksetrappa i Osen

Laksetrapp / Salmon ladder
Publisert: 22.07.2008
Author: Charles Thomas-Stanford
Om "den som kan få to aks ut av eit korn, eller grasstrå til å gro der det før berre vaks eitt" fortener hyllest av folket, så er ikkje han som fylte ...

Hermetikkfabrikken på Grytøyra

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 23.01.2002
Author: Finn Borgen Førsund
Det starta med produksjon av krabbehermetikk, men etter kvart vart sardinproduksjonen viktigast. Etter omstruktureringa innanfor hermetikkindustrien v...

Sogn og Fjordane-Irland: Potts på Osen gard i Bygstad

Person / Person
Publisert: 07.10.2008
Author: Hermund Kleppa
På slutten av 1800-talet var irlendarar med namnet Potts i Bygstad og fiska laks. William Trumperant Potts var med då dei kring 1870 bygde laksetrappa...

Tysklandsbrigadens Veteranforbund - Sogn og Fjordane

Foretak / Association
Publisert: 07.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I åra 1947-1953 var norske styrkar med i den allierte okkupasjonen av Tyskland. Norske soldatar skulle vera med på å tryggja og byggja freden. På 1980...

Krossteinen på Bell

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Det finst fleire krossforma steinar i Sogn og Fjordane. Dei er minne om då kristendomen vart innførd i Noreg, rundt rekna tida 950-1050. Ein funksjon ...

Med Kongsberg-knekk i Ormhaugbakken

Sportsanlegg / Sport installation
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
- Det var vel helst den stilen som blei kalla Kongsberg-knekk det gjekk på, fortalde Gunnar Jan Gjerland då han i 2008 var med og synte kvar haukedøle...

Steintreet - monument til minne om Martin Luther Storm

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Di meir han hadde studert Storm, di meir hadde han sett det vonlause i å avbilde han berre i som ein byste. I staden måtte minnesteinen også tale om ...

Norsk rosemåla kiste i England

Kiste / Coffin
Publisert: 14.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Herskapshuset Preston Manor i Brighton høyrer med til musea i byen. Mr. og Mrs. Thomas-Stanford var dei siste som residerte der på 1930-talet. Eitt mø...

Bautastein på Følling i Eldalsdalen

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 14.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Sogn og Fjordane har eit halvt hundre bautasteinar arkeologane omtalar som fornminne, det vil seia at dei truleg er meir enn rundt rekna 1000 år gamle...

Markeringsstein for Vakre vegars pris på Værlandet

Samferdsle
Monument / Monument
Publisert: 06.06.2008
Author: Hermund Kleppa
I 2003 vart øysamfunna Værlandet og Bulandet knytte saman med veg. To år seinare vart den nye vegen tildelt Vegdirektøren sin Vakre Vegars Pris. Prise...