Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 475 resultater

Minnestøtte ved Bremanger kyrkje over falne

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Ved Bremanger kyrkje på Bremangerlandet står ei minnestøtte over dei falne i andre verdskrigen frå tidlegare Bremanger kommune. Alle var med i kampen ...

Bautasteinen i Ålfoten

Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Eit kort stykke nedanfor kyrkja i Ålfoten står ein 4,5 m høg stein til minne om soldatar frå Ålfoten som var med i krigen 1807-1814. Bygdefolket omtal...

Minnestein over sokneprest Løvoll

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Kyrkjelydane i Eid og Stårheim har reist gravminne på to av sokneprestane sine. Den fyrste var Niels Nielsen Dahl, prest i Eid 1852-1854, den andre Ar...

Overlege H. C. Wennevold - byste ved Nordfjord Sjukehus

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I 1936 opna Nordfjord Sjukehus, bygd av det amerikanske ekteparet Singer. Den fyrste overlegen var Hans Christian Wennevold. På 85-årsdagen heidra ven...

Minnestein på Åsebønakken

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Frå Spjuteneset på Nordsida av Hornindalsvatnet går det ein rygg opp mot Åsebønakken. Her var det vete og vetestove i eldre tider. Staden var eit punk...

Bautastein på Nordfjordeid over falne i krigsåra 1807-1814

Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I krigsåra 1807-1814 vart fleire hundre nordfjordingar innkalla til militærteneste. Mannskapa frå ytre Nordfjord gjorde teneste i sjøforsvaret. Soldat...

Bautasteinen på Austrheim

Museum, natur- og kulturvern
Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
På Austrheimssteinen er truleg den yngste av jarnalder-helleristningane i Nordfjord. Den innrista skipsfiguren er datert til kring år 400 e.Kr., overg...

Prestegarden på Vereide

Tru og livssyn
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Olav Sigurd Gundersen
Gjennom 1000 år har det budd prestar på Vereide. Dei første var nok sterkt knytte til stormannsætta som budde her frå før 900, og var nærast som gards...

Minnestein over Anna Vereide - søndagsskulearbeidar i Nordfjord

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Året 1895 var ein merkedag på garden Tystad i Gloppen. Då samlast born for fyrste gong til søndagsskule i Nordfjord. Anna Vereide var ei av fleire bak...

Minnestein om vegen til Myklebustdalen i Breim

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Laurdag 3. september 1994 var det høgtidleg opning av vegen til Myklebustdalen, nøyaktig 100 år etter at vegen var ferdig. Samstundes vart det avduka ...

Minnestein over bygdesogegranskaren Jacob Aaland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jacob Aaland (1865-1950) er ein av dei tre store bygdebok-klassikarane i Sogn og Fjordane. Dei to andre er Albert Joleik (Sunnfjord) og Jon Laberg (So...

Stabbur på Føleide - tømra hus frå før år 1350

Gardshus / Farm house
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
På Jobruket på Føleide står eit stabbur som truleg er frå før år 1350. Huset står fritt og fint, med utsikt mot "Innfjorden" og mot Eidsdalen som føre...

Nordfjord folkemuseum

Museum, natur- og kulturvern
Museum / Museum
Publisert: 07.07.1999
Author: Sverre Folkestad
Nordfjord folkemuseum er nordfjordingane sitt eige kulturhistoriske museum. Det ligg i Jølet, på Sandane, og omfattar friluftsmuseum, utstillingsbygni...

Runestein på Barmen

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På Barmen står ein runestein "sød i stranda". Runene er frå den eldre runerekkja med 24 teikn. Ein har tidfesta innskrifta til tida 400-450 e. Kr. Run...

Minnestein over falne frå Selje

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Atten menneske frå Selje kommune omkom som følgje av andre verdskrigen. Mange var sjøfolk. Folket i Selje reiste minnestein over dei i 1947, og mellom...

Gardstunet på Osmundneset i Hyefjorden

Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Garden Osmundnes ligg midt inne i Hyefjorden, på austsida, eit stykke innafor garden Kleppenes. Tunet er føreslege freda....

Minnesmerke i Måløy over omkomne fiskarar

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I åra 1756-1955 kom i alt 84 fiskarar frå Sør-Vågsøy kommune bort på havet. I 1957 vart det avduka eit minnesmerke over dei attmed kyrkja i Måløy....

Krigsgrav ved Nord-Vågsøy kyrkje - Ragnvald og Arthur Torheim

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Brørne Ragnvald og Arthur Torheim miste livet i andre verdskrigen som følgje av krigshendingar. Begge ligg gravlagde i same grava på kyrkjegarden ved ...

Fiskarminnesmerke ved Nord-Vågsøy kyrkje

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Ved Nord-Vågsøy kyrkje står eit minnesmerke over bortkomne fiskarar på havet. Det var bygdefolket som reiste det, i 1998....

Måløyraidet - Minnesmerket over falne allierte

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
52 allierte miste livet i Måløyraidet 27. desember 1941. Minnesmerket over dei falne i den allierte angrepsstyrken vart avduka 30. august 1970. Det st...

Minnestøtte over falne på torget i Måløy

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Tidlegare Sør-Vågsøy kommune hadde 17 falne under andre verdskrigen. 16 sette livet til ved krigshandlingar på sjøen, ein i tysk krigsfangenskap. 17. ...

Minnestein over falne ved Nord-Vågsøy kyrkje

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sju menn frå tidlegare Nord-Vågsøy kommune fall under krigen 1940-1945. Søndag 16. september 1945 var det minnegudsteneste og 17. mai året etter samla...

Minnestein over allierte flygarar på Moldøen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Den 24. april 1945 gjekk 49 allierte fly til angrep på krigsmål i Måløy. Eitt fly vart skote ned og eitt styrta før det kom fram. Fire flygarar omkom....

Minnesmerke over Johan A. Berge i Etnedalen

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Soldat Johan A. Berge frå Oppstryn fall i kampane mot tyske invasjonstyrkar i Valdres 24. april 1940. Han vart gravlagd ved Bruflat kyrkje. Forfattare...

Minnestein i Ørsta over bandsmiar frå Loen

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Dei kalla han Band-Anders eller berre Banden. Anders Hoffrening frå Loen kom til Ørsta i 1870-åra og vart etter kvart fastbuande der. Han var ein av d...

Minnestein i Nord-Norge over eidalæraren Ivar Hyldmo

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Ivar Hyldmo var et strålende menneske, en fremragende lærer, og en stor offiser, en mann med helstøpt karakter, en personlighet av høyeste moral." Me...

Kvernhusa på garden Å i Hyen

Mølle / Mill
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Tett ved fylkesvegen til Ommedal, nokre hundre meter sør-sørvest for gardstunet på Å i Hyen, står fire kvernar i særs god stand. Dei vart restaurerte ...

Krutfabrikken på Byrkjelo

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes Solbjørg Ulvestad
Gabriel Ludvikson Bjørnereim vart fødd på "Ludvikbruket" på Bjørnarheim i 1876. Som 17 åring utvandra han til USA der han m.a. gjekk på bergverksskule...

Gloppen Mølle

Industri, energi og naturressursar
Mølle / Mill
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Gloppen Mølle kom i drift i 1917. Ho var ei av dei første større handelsmøllene på Vestlandet, og den første bygdemølla i Sogn og Fjordane. Mølla var ...

Gåsemyr transformatorkiosk på Sandane

Kraftoverføring / Power transmission
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Gåsemyrkiosken, ein transformatorstasjon frå 1918, står i bakken bak Sandane hotell, tidlegare Firdaheimen. Bygningen er - sett frå avstand - både fir...

Notabua i Selvågane på Sandane

Busetnad, bygd, by
Sjøbu / Sea house
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Sandanebukta vert avgrensa mot sør av Selvågane. Her stikk ei fjelltunge ut i fjorden mot vest. På Klubben, den ytste pynten av berget, står Notabua. ...

Nilsstova og Bua på Nesholmen leirstad i Hyen

Busetnad, bygd, by
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
På Nesholmen leirstad i Hyen står det to gamle hus som begge er flytte dit frå Eimhjellen, nemleg Nilsstova og Bua. Nilsstova vart bygd i 1816 - 1817,...

Holvikejekta

Båt / Boat
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
I 1997 vart Holvikejekta kåra til kulturminne for Gloppen kommune. Det var eit godt og rett val, for båthistorisk sett er Holvikjekta ein nasjonalskat...

Russehola - gøymestad for russiske krigsfangar

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Hausten 1944 rømde fire russarar frå ein tysk fangeleir på Sandane. Med dristig innsats frå lokale hjelparar vart dei samla i Russehola. Gøymestaden l...

Eika på Eikenes

Planteliv
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
På Gardneset, der Hyefjorden munnar ut i sjølve Nordfjorden, tronar Eika på Eikenes. Den gamle kjempa har nok gjeve garden Eikenes det namnet han har ...

Gravrøysene på Botnane

Folk og samfunn
Gravplass / Cementery Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Årstein Svihus
På fastlandssida av Bremanger, ned mot Flora kommune, ligg Botnane med gardane Øvrebotnen, Sørbotnen og Nordbotnen. I dag finn ein åtte gravrøyser på ...

Minnetavle over falne på Firda vidaregåande skule

Plakett / Plaque
Publisert: 28.01.2003
Author: Hermund Kleppa
Firda Gymnas (frå 1985 Firda vidaregåande skule) opna hausten 1922. Ved 25-årshøgtida i 1947 vart det avduka ei minnetavle over falne som hadde vore e...

Vetvik - storgarden som vart fråflytta

Folk og samfunn
Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Årstein Svihus
På nordvestsida av Bremangerlandet - ut mot det opne storhavet, finn ein den fråflytta grenda Vetvik. Her budde det folk før, eit heilt lite bygdesamf...

Handelsstaden Rugsund

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Omkransa av vakker natur ligg den gamle handelsstaden Rugsund på austspissen av Rugsundøya. Rugsund, sundet mellom Rugsundøya og fastlandet, er snøggv...

Handelsstaden Smørhamn

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Heilt sør på Bremangerlandet ligg den gamle gjestgjevarstaden Smørhamn. Innseglinga frå vest er trong, ein må halda seg nær øya Rota. Aust for staden ...

Sjøhusmiljøet i Kalvåg

Bygd / Village
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Godt i ly for storhavet ligg Kalvåg på innsida av øya Frøya. Gjennom mange hundre år var dette ei god hamn for fiskarane, på jakt etter sild og torsk....

Fiskarstovene på Liset

Folk og samfunn
Fiske / Fishing Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Årstein Svihus
Tek ein turen til vestsida av garden Liset i Bremanger vil ein finne ein fredeleg stad. Berre gamle grunnmurar står att og vitnar om tidlegare hektisk...

Myklebustsætra i Ålfoten

Folk og samfunn
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Årstein Svihus
På vegen mellom Ålfoten og Svelgen ligg Myklebustdalen med Myklebustsætra plassert rett attmed Sætravatnet. Her ligg ei av dei få setrane i Sogn og Fj...

Ålfoten kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Ålfoten kyrkje er ei langkyrkje i lafta tømmer som står i bygda Ålfoten i Bremanger kommune. Kyrkja, som har 100 sitjeplassar, vart bygd på 1600-talet...

"Knut" og to andre sekskeipingar

Samferdsle
Båt / Boat Transport / Transport
Publisert: 07.07.1999
Author: Årstein Svihus
Ein gong var sunnfjordbåten den vanlege båttypen i Sunnfjord, men alt for 150 år sidan var dei i ferd med å tape terreng for ei modernisert utgåve av ...

Minnestein over diktarpresten Claus Frimann

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Claus Frimann, fødd 1746, var prest i Davik i 42 år. Han er omtala som diktarpresten i Nordfjord, best kjend for boka Almuens sanger, og særleg visa D...

Kraft og industri i Svelgen

Industri, energi og naturressursar
Bygd / Village
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
I Bremanger gav kraftrikdomane grunnlag for oppbygginga av industristaden Svelgen. Det tok tid før det vart etablert industri som kunne nytte krafta, ...

Kystfortet på Tangane

Folk og samfunn
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Hausten 1940 starta den tyske marinen bygginga av eit kystfort på Tangane. Byggeleiinga var tysk, men store deler av arbeidet vart utført av norske en...

Krigsminne på Ospeneset

Folk og samfunn
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
Hausten 1941 var tyske offiserar på synfaring på Ospeneset. Ved nyttår 1942 måtte folk i området flytte frå gardsbruka sine, og like etter starta bygg...

Krigsminne på Gottraneset

Folk og samfunn
Krigsplass / War site Minne / Reminder
Publisert: 07.07.1999
Author: Kjell-Ragnar Berge
I 1942 måtte grunneigaren av Gottraneset flytte frå garden, og inn til Berle. Året etter flytta tyskarane kanonane sine frå Berle og ut i nye stilling...

Handelsstaden Vågsberget

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
På sørsida av Vågsøy, ved innløpet til Vågsfjorden ligg den gamle handels- og gjestgjevarstaden Vågsberget. Handelsstaden, med gjestgiveriet, ligg vak...

Steinhuset på Åsnes

Gardshus / Farm house
Publisert: 19.02.2001
Author: Gunnar Urtegaard
På Åsnes mellom Bryggja og Lefdal står det eit steinhus mura i to etasjar like til mønet. Malvin J. Aasnes åtte bruket her, og han byrja tidleg å mura...

Brannen i Refvika i 1872

Brann / Fire
Publisert: 21.02.2001
Author: Gunnar Urtegaard
Bygda Refvika ligg mellom Refviksanden i nordvest og Refvikvatnet i søraust. Fram til 1872 budde alle folka på garden i same tunet, og husa stod tett ...

Lokale eventyr og segner - Solveigsæter-segna i Nordfjord

Sagn / Legend
Publisert: 21.02.2001
Author: Rigmor Navekvien (1935 - ) Hermund Kleppa
Fylkesgrenser og kommunegrenser har aldri vore stengsle og gjerde mellom folk. Til alle tider har folk hatt hopehav over grensene, - meir eller mindre...

Kulissene i Bygdetun

Måleri / Painting
Publisert: 21.02.2001
Author: Gunnar Urtegaard
Då gamle Bygdetun vart opna på Bryggja i 1935, kunne folk også gleda seg over vakre kulisser måla av nordfjordkunstnaren Erling Solheim. Då nytt Bygde...

Gardfjøs med bjørnesikring på Kleivane

Gardshus / Farm house
Publisert: 21.02.2001
Author: Rigmor Navekvien (1935 - ) Hermund Kleppa
Ein snau kilometer frå Totland (RV 15) på vegen opp til garden Fagerlia ligg Kleivane. I eldre tider hadde dei fleste brukarane på Totland gardfjøsar ...

Minnesmerke ved Breim kyrkje over falne i krigen 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 20.03.2001
Author: Hermund Kleppa
Fire menn frå den tidlegare kommunen Breim i Nordfjord sette livet til under krigen 1940-1945. I 1942 vart det reist ein minnestein over to av dei ved...

Kråkenes fyr

Busetnad, bygd, by
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
I 1906 vart det bygt fyrstasjon på Kråkenes etter påtrykk frå Kristiansund skipperforeining. Fyret ligg lenger vest enn Stad og er det mest vêrharde p...

Fiskeværet Torskangerpollen

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
På vestsida av Vågsøy, i den inste delen av Kvalheimsvika, som smalnar av og vender sørover, ligg fiskeværet Torskangerpollen. Frå midten av 1800-tale...

Landingsplassar på Kråkenes

Plass / Spot
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Folk på Kråkenes har til alle tider slite med dårlege landingsplassar. Det var fem kjende plassar: Storehola, Keila, Stiksvika, Bleke og Synstestøa. I...

Stølsdrift i Skogadalen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Fram til i 1920-åra hadde Allmenningen og Eldevika felles seter i Skogadalen i dåverande Davik kommune. I 1920-åra bygde brukarane i Eldevik eigne sel...

Arresten på Bryggja

Fengsel / Prison
Publisert: 07.07.1999
Author: Rigmor Navekvien (1935 - )
Omringa av gamle ærverdige tre ligg det gamle Lensmannstunet på Bryggja. Eitt av husa vert kalla Arresten....

Den gamle kvelvingsbrua på Maurstad

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Natt til 11. oktober 1984 ramla den over 100 år gamle kvelvingsbrua på Maurstad ned. Eit veghistorisk kulturminne var brått borte. Men hausten 2000 va...

Gamlevegen mellom Rimstad og Berstad

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Mellom gardane Rimstad og Berstad gjekk det i gammal tid ein veg. Denne har vore nytta både av pilgrimar, postførarar og bygdefolk. Det er mange synle...

Minnesmerke om kyrkjestaden på Silda

Folk og samfunn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
På Silda hadde dei kyrkje frå ca. 1320 til 1580. Det var ei kapellkyrkje under Selje prestegjeld. Ho vart nedlagd etter at det vart bygt ny kyrkje på ...

Losane på Silda

Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
På øya Silda budde det losar i eldre tid. Nordre hamn var ventehamn for skip som skulle nordom Stad. I dårleg vêr kunne dei her liggja trygt å venta o...

Handelsstaden Osmundsvåg

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Osmundsvåg ligg på halvøya mellom Ulvesundet og Sørpollen, med Sildegapet i nord. Lengst nord på denne halvøya stikk ein liten våg sørover og inne i d...

Handelsstaden på Måløyna

Næring og handverk
Hamn / Port
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Skipsleia langs kysten har alltid gått gjennom Ulvesundet, sundet mellom Vågsøya og fastlandet. Sentralt i dette sundet ligg Måløyna med den gamle han...

Handelsstaden Bryggja

Næring og handverk
Bygd / Village
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Bryggja ligg på nordsida av fjorden like aust for innløpet av Nordfjord. Staden vart skilt ut frå garden Runnshaug i 1838. Frå gamalt har Bryggja hatt...

Alfred Maurstad - frå Tuftene i Maurstadgrenda

Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Skodespelaren Alfred Maurstad (1896-1967) vart fødd og voks opp på Bryggja i Ytre Nordfjord. Barndomsheimen hans på småbruket Tuftene ligg i skråninga...

Rystestøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Rystestøylen er gammal støl for bruka på Raudeberg. På det meste kunne det vera 40 kyr her om sommaren. Jenter frå bruka hadde ansvaret for mjølkinga,...

Steingardane på Kvalheim

Steingjerde / Stone fence
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Kvalheimsbygda ligg nord i Kvalheimsvika på vestsida av Vågsøya. Her budde det 188 menneske i 1900. På Kvalheimsgardane er det kilometervis med steing...

Måløyraidet - Martin Linge-monumentet

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Martin Linge, skodespelar og offiser, fall i det britisk-norske raidet mot Måløy 3. juledag 1941. Han vart gravlagt under full tysk honnør på kyrkjega...

Kannesteinen - ein særmerkt steinformasjon

Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Kannesteinen er ein særmerkt steinformasjon ved Kvalheimsvika på Vågsøy. Steinen som er av omdanna eklogitt står ved garden Nord-Oppedal og er ein av ...

Todørshelleren - møtestad for motstandsfolk

Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Spesielt siste krigsvåren, i 1945, føregjekk det meir dramatisk verksemd i bygdene våre enn folk flest var klar over. Todørshelleren var ein av dei vi...

Den Trondhjemske Postvei gjennom Breim

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Der den gamle vegen mellom Bergen og Trondheim nådde Re i Breim, var det eit vegskilje. Herfrå var det to vegtrasear som begge førte til kaupang-stade...

Den gamle Årdalsvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Årdalen i Breim ligg 200 - 300 meter over Breimsvatnet, på søraustsida, ca. 8 km frå senteret i tidlegare Breim kommune, Re. Før 1880 var grenda heilt...

Kvelvingsbrua over Hopselva

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Magnar Heimset
Kvelvigsbrua i Hopsdalen, på riksveg 615 mellom Straume og Heimseta, er eit vakkert stykke ingeniørkunst. Ho vart bygd i 1934 som bruløysing over Hops...

Vereidesletta - største gravfeltet på Vestlandet

Arkeologi
Gravplass / Cementery Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Vereidesletta ligg på nordsida av Gloppefjorden. Eit frodig jordbrukslandskap pregar området. Her ligg det største gravfeltet frå førhistorisk tid på ...

Karnilstunet og Karnilshaugen

Museum, natur- og kulturvern
Gardsbruk / Farm Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Karnilshaugen, også kalt Tinghaugen på Hauge....

Bautastein ved gardstunet på Åsebø

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 02.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På Åsebø står ein bautastein tett attmed gardstunet på ein stad dei kallar "oppå Dala". Etter tradisjonen skal han vera oppsett på gravhaugen til ei f...

Minnestein ved Minde i Innvik

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I Innvik sentrum står ein merkeleg stein. Han er ein snau meter høg. Oppå er der ein rund stein på storleik med ein fotball. Det er hogge inn fleire b...

Minnestein over Johannes P. Qvamme

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.10.2000
Author: Hermund Kleppa
I øvre Oldedalen står to minnesteinar over to menn som begge gjorde ein stor innsats for folket i Indre Nordfjord i trengselåra kring 1700. Den eine v...

Bronsealderrøysa på Kvitenes

Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Garden Kvitenes ligg på neset der Gloppefjorden og Hyefjorden møtest, og vert rekna i gruppa av yngre gardar i Gloppen. Eigedommen har fått namnet sit...

Vereide kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Olav Sigurd Gundersen
Vereide kyrkje er hovudkyrkje i Gloppen prestegjeld. Ho er einaste steinkyrkja i Nordfjord, og vert ofte omtala som Nordfjorddomen. På det geografisk ...

Den gamle kyrkjestaden på Reed

Tru og livssyn
Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Breim kyrkje på Reed vart innvigd 9. juli 1886. Den gamle kyrkja stod kring 500 meter lenger nord, heilt nede ved Breimsvatnet. Ho vart riven i 1887. ...

Kyrkjebautaen på Bakken i Hyen

Tru og livssyn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Magnar Heimset
Hyen hadde kyrkje i mellomalderen - Kirkia i Hya. Ho stod på Bakken i Hope, rett opp frå Kyrkjevika. Ein reknar med at ho vart til nedfalls i tida ett...

Minnestein over flysersjant Erling Julin Olsen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden i Midtgulen står ein minnestein over Erling Julin Olsen. Steinen vart reist i 1947 av folket i Svelgen ved Svelgen turn- og idrettsfor...

Markeringsstein for Tall Ships Races i Måløy

Monument / Monument
Publisert: 09.01.2007
Author: Hermund Kleppa
Den 15. mai 2005 vart det avduka ein markeringsstein for ei maritim storhending i Måløy sommaren 2008. Byen er endepunkt på første "leg" i gigantregat...

Minnestøtte om slaget ved Berby 1808 og Jo Lothe-visa

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
I ufredsåra 1807-1814 var mannskap frå Sogn og Fjordane utkommandert til krigsteneste på Austlandet. Ein bergenhusisk grenaderbataljon kom til Østfold...

Minnestein over lege Einar Djuvstein - omkom ved Irma-forliset 1944

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Under andre verdskrigen vart hurtigruteskipet "Irma" og lastebåten "Henry" torpederte på Hustadvika av to norske torpedobåtar under norsk kommando. Ei...

Minnestein om utvandring frå Stryn

Historier om migrasjon
Monument / Monument Utvandring / Emigration
Publisert: 10.12.2000
Author: Hermund Kleppa
25. juni 2000 var ein stor "utvandringsdag" på Fjelli. Fleire hundre menneske var tilstades. Det var urframføring av eit utvandringsspel ved Sølvbergn...

Biletveverska Brita Lund

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Solfrid Otterdal Lien
Biletveverska Brita Lund var fødd 24. juni 1886 på garden Lund på Grodås i Hornindal. Ho var den eldste av fem sysken. Foreldra var nyrydningsfolk. De...

Hornindal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Hornindal kyrkje er ei langkyrkje i tre og er bygd på garden Kyrkhorne sin grunn. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar, vart vigsla 30. november 1856 av p...

Kvelvingsbruer i Hornindal

Bru / Bridge
Publisert: 07.07.1999
Author: Siri Gausemel
Langs Riksveg 60 gjennom Hornindal vil ein passere fleire vakre kvelvingsbruer, som kan vere verd å legge merke til. Etter å ha kryssa møregrensa vil ...

Krigsgrav i England - Martin Flo, Stryn

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 09.02.2001
Author: Hermund Kleppa
På ein gravstad i Greenwich i London er eit felt for norske graver. Mange av gravene har same type gravstein; dei er alle krigsgraver frå verdskrigen ...

Gjestgjevarstaden Furesund

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Garden Furesund ligg på Furøy like sørvest for Florø. Sjølve sundet ligg mellom Furøy og Ausa. Farvatnet er djupt og reint, slik at forholdsvis store ...

Minnestein over skulestyrar Elias Ryssdal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.02.2003
Author: Hermund Kleppa
Firda vidaregåande skule på Sandane byrja som Firda gymnas i 1922. Den fyrste styraren var Elias Ryssdal. Ved 25-årshøgtida reiste elevar ein minneste...

Gardfjøs på Mannset

Gardshus / Farm house
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
På Mannset i Remmedalen står murane etter ein gardfjøs. Det var Guttorm Mannset som sette opp fjøsen på Steinane, i skiljet mellom innmarka og utmarka...

Heksemonumentet på Anda

Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Søndag 10. juni 2002 vart det avduka ein skulptur på Anda til minne om hekseforfølgjingane. Minnesmerket, som har tittelen Heksemonumentet, er laga av...

Minnestein over oberst Rasmus Hatledal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Den 5. oktober 1991 vart det avduka ein minnestein over oberst Rasmus Hatledal ved ungdomshuset i Markane. Hatledal var generalstabssjef ved krigsutbr...

Minnestein ved Oppstryn kyrkje over falne 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Fem menn frå Oppstryn sette livet til i kampen for freden og fedrelandet i krigsåra 1940-1945. 17. mai 1946 vart det avduka ein minnestein over dei ve...

Utegris under hedler på Helset

Dyreliv
Gardshus / Farm house
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Helset heiter garden på austsida av Loenvatnet, om lag 5 km frå Vassenden. Gardstunet ligg tett attmed vegen, på nedsida. På oppsida ligg ein overhend...

Steinkrossen i Loen

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Attmed kyrkja i Loen står ein vel to meter høg steinkross. Turistar og andre stoggar av og til, - tek han nærare i augesyn og les på ei informasjonsta...

Singersteinen på Hildeneset i Innvik

Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Tysdag 23. juni 1936 var ein stor dag i indre Nordfjord med kongevitjing og opning av vegen Olden-Innvik. Vegen kunne opnast takka vere forskottering ...

Minnestein over Hugleik Tungøen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Øvst oppe i Oldedalen står det ein 3 meter høg minnestein tett i vegen attmed brua til garden Åbrekk. BONDEFØRARER HUGLEIK TUNGØEN DØD ÅRET 1706 står ...

Minnestein over Per Faleide

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Minnesteinen over soldaten Per Faleide står på grava hans ved Innvik kyrkje. Han var ein av åtte frå Sogn og Fjordane som fall under kampane i Valdres...

Minnesmerke om Lodalsulukkene 1905 og 1936

Folk og samfunn
Monument / Monument Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Lodalsulukkene i 1905 og 1936 kravde 135 menneskeliv. Begge gongene rasa det veldige steinmassar frå Ramnefjellet ned i Lodalsvatnet som skapte enorme...

Minnestein over stortingsmann Sigmund K. Aarnes

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Sigmund K. Aarnes frå Stryn var bonde og lensmann. Han vart tidleg med i politisk arbeid og hadde ei rekkje verv i kommunen og fylket, og han var stor...

Steinsmia på Austrheim

Næring og handverk
Smie / Forge
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Ved elva som skil gardane Hauge og Austrheim, finn vi ein særprega og sjeldsynt steinbygning. Huset står på bruk nr. 11 på garden Austrheim, og ligg n...

Minnestein på Vangberg

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På haugen ovanom det eldste våningshuset på Markusbruket i Stryn står det ein «bauta», ein prismeforma stein med innskrift. Steinen vart avduka sommar...

Minnestein over Jon Fridtun

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jon Fridtun (1867-1914) frå Flogrenda i Stryn døydde berre 47 år gamal. Han var ein føregangsmann i målreisinga i Nordfjord, i den frilynde ungdomsrør...

Minnestein i Randabygda over bygdesoge-granskaren Jacob Aaland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jacob Aaland (1865-1950) er ein av dei tre store bygdebok-klassikarane i Sogn og Fjordane. Dei to andre er Albert Joleik (Sunnfjord) og Jon Laberg (So...

Minnestein over Rasmus og Gyda Sindre

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Tett attmed kyrkja i Innvik står ein minnestein over bonde og stortingsmann Rasmus Sindre og kona Gyda. Han døydde i 1908, ho i 1946. Sambygdingar rei...

Byggmeister Lars N. Sølvberg

Næring og handverk
Person / Person
Publisert: 07.04.2003
Author: Anders Gjerde
Ved førre århundrekskiftet vart Lars Nilsson Sølvberg (1861-1910) frå Utvik mykje brukt som byggmeister og arkitekt i Nordfjord. Sølvberg bygde mange ...

Bygningsmiljøet ved kaia på Hestnesøyra

Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Eikenes
Bygningsmiljøet ved kaia på Hestnesøyra vitnar om handel og samferdsle gjennom mange generasjonar. Den siste butikken stengde dørene i 1985 og rutebåt...

«Katt» i stadnamn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
«Katt» er eit mykje brukt ord i stadnamn. Men korleis har dette listige og smidige dyret kome inn i mange stadnamn? Det er nemleg ganske få forklaring...

Stolen, Preikestolen, Brurastolen og Svarvestolen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Når namnet Preikestolen vert nemnt, tenkjer dei fleste på klippa Preikestolen i Lysefjorden i Rogaland. Den har blitt eit svært populært turistmål, kj...

Ålfotsaka

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Ålfotsaka er kjent som den økonomiske hengemyra fylkeskommunen og fleire kommunar i Sogn og Fjordane hamna i etter å ha starta eit interkommunalt kraf...

Samferdsle på Hornindalsvatnet - D/S Dølen og M/B Honndølen

Dampbåt / Steamer
Publisert: 06.02.2024
Author: Annette Langedal Holme
"Dølen" ferda over Hornindalsvatnet frå 1880 til 1950, og i 1952 tok "Honndølen" over rutene. Båtane vart drifta av gamle Hornindal kommune frå 1909....

Gamla – lydbøye og lysbøye på Stadhavet

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Ved Gamla, Furnes, pr. Statt, er utelagt en orgelbøie. (…) Bøiens farve er rød». Det stod i «Bekjendgjørelse fra Fyrdirektøren, nr. 16, år 1916. Sein...

Yksnebjør, Yksnelvane og Uksen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Vi skal i denne artikkelen sjå nærare på bruken av «ukse», «okse» og «yksne» i stadnamna. Husdyret «ukse» vert i Sogn og Fjordane stort sett uttale me...

Ullsheim, Ullaland og Ullevål

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Då det flotte fylkesanlegget for skiskyting og langrenn stod ferdig i Markane i Stryn i 1990-åra, fekk det namnet Ullsheim. Dette var resultatet av ei...

Amanda Igland - Fiskarkone, pensjonatvertinne og organisasjonsmenneske

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Amanda Igland (1917-2002) var ein pioner i arbeidet for kystkulturen og for å tryggje fiskarfamiliane sine kår. Som takk for den store innsatsen fekk ...

Fiskarkvinnelag i Sogn og Fjordane

Folk og samfunn
Foretak / Association Minne / Reminder
Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Etter den andre verdskrigen organiserte kvinnene på kysten seg i eigne lag med mål om å betre fiskarane sine kår. Dei første varige fiskarkvinnelaga i...

Samuline Seljeset - felespelar før pietismen

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Felespelar Samuline Seljeset (1804-1872) levde livet sitt i Hornindal og reiste rundt og spelte i bryllaup. Historiane skal ha det til at ho ofte kom ...

«Burmavegane» : Dei næraste Burmavegane ligg på Nordfjordeid og i Førde

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Vegen frå Mogrenda på Nordfjordeid til Leivdalen heiter offisielt Leivdalsvegen. Men på folkemunne brukar dei og eit anna namn: Burmavegen. Det er spe...

Fiskebåten «Petrel» - sterkt «ramponeret» inn på Bremangerpollen år 1888

Næring og handverk
Båt / Boat
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
NTB-telegram, datert 28. november 1888: «Smakke «Petrel» af Lerwick til Lyngvær [på veg til Lyngør] er indkommet til Bremanger, Søndfjord, i sterkt ra...

Statensnaustet i Selje – landbase for Gamla lyd- og lysbøye

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Heilt nord i Sørpollen, ikkje langt frå Flatraket, står eit stort raudmåla og godt bardunert naust. Folk kallar det Statensnaustet. Det var Fyrvesenet...

Kong Olav V i Sogn og Fjordane – bispedømmejubileum i Selje 1968

Jubileum / Anniversary
Publisert: 06.02.2024
Author: Torkjell Djupedal Hermund Kleppa
Spør du folk i Selje om kva som var den største hendinga i bygda i løpet av dei vel 50 åra sidan krigen slutta, er sjansen stor for at dei vil seie ju...

Harald Langø – var med i illegalt arbeid og Shetlandsfarten

Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Ståle Sørbotten
«på alle måtar ein staut sjømann og ein kjernekar. So mang ei fårefull ferd har han hatt på sjøen, i all slags vêr og i mine-fårlege distrikt. Då gjek...

«Smør-» i stadnamn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Smør er primært noko konkret – og til alle tider har det vore verdifull mat. I middelalderen var smør betalingsmiddel, oftast vart skyld og skattar be...

Hoven – Sleipner's footprint?

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Fjellet Hoven i Loen har fått mykje merksemd dei siste åra. Årsaka er sjølvsagt utbygginga av gondolbana Loen Skylift, som skal ta folk frå fjorden op...

Gald, Gadden, Galdane og Gold

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Frå mange av støylane i Indre Nordfjord får vi ei uvanleg fin utsikt over fjord og fjell. På Nordsida er det ei storarta utsikt innover fjorden frå Ga...

Livet på Nigardsøyna i Ytre Bremanger

Publisert: 06.02.2024
Author: Randi Melvær
Nigardsøyna er ei lita øy, ytst ute mot havet i vest i Ytre Bremanger. Mot vest ligg det opne havet, i aust ligg Havrøyna og Håøyna, i sør Værøyna. Øy...

Stadnamna Breim og Breng

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Bygdenamnet Breim i Gloppen kommune og turistattraksjonen Breng i Lodalen er språkleg i svært nær slekt. Ein reknar med at begge namna har vore tidleg...

Fjellnamnet Hornelen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det kjende fjellet i Ytre Nordfjord, Hornelen, er eit svært kjent landemerke for dei som reiser med båt langs kysten vår. Med sine 860 moh. er ho den ...

Loga, Bjørnalogen og Innlogane

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
«Log(e)» er eit interessant ord. I norrønt språk brukte dei både «logr m» og «laug f», det første ordet i tydinga «stilleståande eller rennande vatn, ...

Elvenamn i Oldedalen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I Oldedalen renn det mange elvar ned dei bratte fjellsidene. Om sommaren gjer synet av desse fossande elvane stort inntrykk på turistane. Då har elvan...

Høgdegarden Segestad

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Gunnar Urtegaard
Garden Segestad ligg på ei fjellhylle lengst heime i Glomsdalen. Garden vart truleg teken i bruk noko før år 1000. I 1980-åra var garden til nedfalls,...

Gravrøysene i Sølvbergstranda

Folk og samfunn
Stadnamn Plass / Spot
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Den som tek turen vestover langs Nordfjorden ved Sølvbergsnausta, vil nær sjøen kunne finne restar av 3 gravrøyser. Det er visst litt usikkert kor gam...

Myljåbetnaven og Navdalen - dei nava før i tida og

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I mars 2012 dukka ordet «å nave» opp i media. Det vart då brukt i tydinga «å drive dank på statens rekning, leve på trygd». Altså litt negativt. Det k...

Hjellevongja og Gudvangen

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
På garden Hjelle i Oppstryn ligg ei stor og vid flate med dyrka mark med namnet Hjellevongja. Uttalen er /jellevångja/, med palatalisering av g-en. Ho...

Stader der folk og krøtter går eller trakkar

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Slike stader vert ofte kalla Gota, Troda, Geila eller Teina, to av orda ofte i fleirtal: Gotene eller Geilane. Desse 4 grunnorda har svært mykje til f...

Då Hengesteingjølet vart til Henrikgjølet

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Mange av stadnamna våre har fått namnet sitt frå hendingar, at noko skjedde akkurat her. Det kunne vere ei hending frå det daglege arbeidet, men som o...

Kristina Skryppen - brend for trolldom

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Kristina Skryppen (fødd om lag i år 1600) vedgjekk i 1663 å ha vore på heksesabbat på Hornelen. Saman med fire andre, førte dette til at ho vart brend...

Eksersisplassen på Nordfjordeid

Ekserserplass / Drill ground Historisk hending / Historical event
Publisert: 06.02.2024
Author: John Olav Vereide (1958 - )
Eksersisplassen på garden Osnes på Nordfjordeid var i bruk omtrent 300 år, frå ca. 1650 til 1976. Eid kommune inngjekk då makebyte med Forsvaret, som ...

Malene Sandved – den fyrste styraren ved husmorskulen i Stryn

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Malene Sandved var den første styraren ved husmorskulen i Stryn. Ho var føregangskvinne for eit godt og sunt kosthald i heimen, og heldt mange frukt- ...

Malla Moe – misjonspioner i Swaziland

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjerstin Risnes
Malla Moe (1863-1953) frå Hafslo var ei av dei mange kvinnene som braut ut av det tradisjonelle kjønnsrollemønsteret gjennom livet som misjonær i ei t...

Vegsamband mellom Måløy og Raudeberg i 1924

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 16.10.2007
Author: Hermund Kleppa
Fredag 19. oktober 2007 var det vegfest i Vågsøy. Folk feira opninga av ny veg mellom Måløy og Raudeberg. Laurdag 1. mars 1924 var óg ein veghistorisk...

Høvdinggården på Eide, Gloppen

Arkeologi
Nordfjord
Publisert: 16.12.2024
Author: Søren Diinhoff
 Sommeren 2000 gjennomførte Universitetsmuseet i Bergen en arkeologiske flateundersøkelse på Mona terrassen på Eide i Gloppen. Det var spor etter...

Tsunami på Vestlandet i steinalderen

Publisert: 14.03.2025
Author: Knut Andreas Bergsvik
Et ras i Nordsjøen påvirker steinalderfolket i Nordfjord En høstdag for omkring 8150 år siden gikk det et gigantisk undervannsras i Nordsjøen. Ma...

Fallossteinar og kultsteinar i Stryn

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Steinar finst det overalt i naturen, særleg der vi er omgitt av fjell og hamrar. I tusenvis av år har steinar ramla ned frå fjellsidene, til stor fare...

Korte gardsnamn som endar på -e

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Mange gardsnamn vert i dag både skriftleg og munnleg brukte i ei «stivna» dativform, som er blitt namnet si hovudform i skrift. Dette viser at namna –...

Om dampbåten «Faleide»

Dampbåt / Steamer
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa Edvard Langeland Faleide
Sommaren 1891 skjedde noko viktig i indre Nordfjord. Folk på Faleide tok til med lokal dampskipsfart. Dei hadde kjøpt seg ein liten brukt båt i Hordal...

Stadnamn på Lote frå «eksistida» - og litt til

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Lote er ei grend som ligg på nordsida av Nordfjord. Ferjeleiet Lote-Anda ligg her, der E39 kryssar Nordfjorden. Fram til 1992 høyrde Lote til Gloppen ...

Historia om Helje Bagge, fut og drapsmann

Folk og samfunn
Stadnamn Plass / Spot
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
På garden Heggdal i Innvik i Stryn har det i tre hundre år butt ei ætt, Bagge-ætta. Det lever enno mange segner om denne ætta, som skal ha vore ei ade...

«Det er min Sjæl en frydfuld Trang at gjæste Norges Dale»

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Dalar finst det overalt, det er ein av dei mest typiske naturformasjonane i det norske landskapet. «No ser eg atter slike fjell og dalar», song Aasmun...

Sara Cold Frimann - godhjarta presteenkje

Folk og samfunn
Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Sara Cold (1714-1800) vart fødd på Romedal i Hedmark, og vart etter kvart prestefrue i Selje. Etter 14 år i ekteskapet vart ho enkje. Trass den vanske...

Om dampbåten «Duen» på Hornindalsvatnet

Samferdsle
Dampbåt / Steamer
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Opplysningane vi har om ”Duen” er heller få, og (…) særs vanskelege å kontrollere», står det i heftet "Båtferdsla på Hornindalsvatnet" (semesteroppgå...

Busstur Nordfjord-Sogn-Nordfjord i 1939

Transport / Transport
Publisert: 19.03.2007
Author: Hermund Kleppa
Lodalen vart hardt ramma av ras i 1905 og 1936. Over hundre menneske miste livet og dei materielle skadene var enorme. Begge gongene miste Lodalen Dam...

Minnestein på Åsebønakken - smeden som laga innskrifta

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 28.01.2007
Author: Elna H. Tømterud Hermund Kleppa
Åsebønakken ligg på nordsida av Hornindalsvatnet. Her var det vetestove og vete i eldre tider. Staden var eit punkt i det eldgamle landsdekkjande syst...

Prestesteinen - mellomalder-gravminne i Innvik

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 21.02.2007
Author: Hermund Kleppa
I Innvik står det oppsett ein høg stein attmed hovudinngangen til kyrkja. Kva slags stein er det? Ein gamal bautastein? Nei, det passar ikkje med form...

Innskrift om skogplanting på Hanekammen

Plakett / Plaque
Publisert: 15.03.2007
Author: Thorleif Iversen Hermund Kleppa
I 1937 heldt dei fest på Hanekammen, fjellet på austsida av Ulvesundet ved Måløy. Det var ein fest til ære for skogsaka - arbeidet med å planta skog p...

Meisterspelemannen Anders Reed

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Anders Reed (1849-1924) var frå Breim og var meisterspelemann på vanleg fele. Han var i si tid den mest nytta spelemann i bryllaup og ved andre høve, ...

Meisterspelemannen Jon Rosenlid

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Jon Rosenlid (1891-1974) var frå Fjelli i Nordfjord, men budde mesteparten av tida i Bergen. Han er kjend for drivande dansespel og for mange gode slå...

Spelemannen Per Støyva

Folk og samfunn
Musikk / Music Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Spelemannen Per Støyva (1896-1988) frå Breim tok vare på og levde for musikken, og var det siste bindeleddet mellom den gamle Breimsmusikken og yngre ...

Selje prestegard

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Borgny Dam-Nielsen
Prestegarden i Selje har tradisjonar attende til middelalderen og er nemd i skriftlege kjelder fyrste gong kring 1350. Det gamle namnet på garden var ...

Selje kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Selje kyrkje er ei langkyrkje i tre som står nord om Seljesanden i Selje kommune. Kyrkja, som har 500 sitjeplassar vart vigsla 13. mai 1866 av biskop ...

Leikanger kyrkje i Selje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Leikanger kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Leikanger på austsida av Stadtlandet i Selje kommune. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar, vart ...

Minnekapellet i Ervik og "Sanct Svithun"-tragedien

Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Hausten 1943 vart hurtigruteskipet D/S "Sanct Svithun" bomba av allierte fly i skipesleia ved Stad. Meir enn 50 menneske omkom. Folk i Ervik utførte e...

Kyrkjegarden i Ervik

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
"Mange bleiv og får aldri kvile i vigsla jord. Og havet er utrøytteleg (..) ingen veit kven som vil falle havet i vald. Men like ved det frådande stor...

Fiskarmonumentet i Bremanger

Folk og samfunn
Fiske / Fishing Monument / Monument
Publisert: 06.12.1999
Author: Hermund Kleppa
I 1962 kasta Amanda Igland i Bremanger Fiskarkvinnelag fram tanken om å setja opp ei minneplate over omkomne på havet ved kyrkja på Hauge. Tanken feng...

Skog og minnestein på Ersholmen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Borgny Dam-Nielsen
På Ersholmen mellom fastlandet og Selja vart første freistnaden på skogplanting i Selje gjort av sokneprest Johan Daniel Stub Landmark i 1876....

Kyrkjestaden Bø på Selja

Tru og livssyn
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Borgny Dam-Nielsen
Bø er namnet på ein gard på innsida av Selja. Bø er eit av dei eldste gardsnamna i Norge og indikerer alltid ein sentral og stor gard som ligg ope til...

Dragseidet

Tru og livssyn
Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal
Dragseidet er kjend i norsk historie for ei stor hending, kristningstinget i år 997, då kong Olav Tryggvason samla stormenn frå fire fylke til ting me...

Myrmennene på Stadlandet

Foretak / Association
Publisert: 07.07.1999
Author: Borgny Dam-Nielsen
Etter røysterettsreglane frå 1814 var røysteretten på landsbygda avgrensa til embetsmennene og jordeigarane. Lova sette ikkje krav til storleiken av e...

Kunstmålaren Bernt Tunold

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Borgny Dam-Nielsen
Kva tid er du fødd, spurde journalisten som intervjua Bernt Tunold i 1934. I 1577, svara Tunold. I 1577, undra journalisten. Det som hende for 3-400 å...

Kunstmålaren Isak Ræfsnes

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Borgny Dam-Nielsen
Isak Refsnæs (1852 - 1928) frå Stadlandet var både landskaps- og portrettmålar. Mest kjend er han likevel som marin-målar og tolkar av den vestnorske ...

Eidestøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 02.06.2000
Author: Torgny Ueland
Eidestøylen ligg ca. 500 m o.h., og er brukarane på garden Eide, gard nr. 76, sin støl. Gamle hustufter skal vera frå den tida at garden Evebø også st...

Ryggjastøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Ryggjastøylen sommarstøl ligg ca. 320 m o.h. Han ligg fremst i Traudalen og er støl for dei tre bruka på Grov (gnr. 11) og dei ti bruka på Rygg (gnr. ...

Dalsbøen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Stølen Dalsbøen, ca. 340 m o.h., ligg innanfor Traudalsvatnet. Innanfor vatnet ligg og Flætene, som var ein viktig beite- og mjølkeplass. Dalsbøen og ...

Åstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Åstøylen (sommarstøl) ligg ved Sletteelva som renn ut frå Dalevatnet. Den ligg ca. 400 m o.h. og høyrer til oppsitjarane på Å, gnr. 17. Stølen er plas...

Ommedalsstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland Sivert Jan Ommedal
Ommedalsstøylen ligg ovanfor tuna ved Tverrelva ca. 550 m o.h., og høyrer til bruka på Ommedal, gnr. 18. Støylsbøen er romsleg og graskledd og med opn...

Gjengedalsstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Gjengedalsstøylen (sommarstøl) ligg i nedre del av Storevatnet ca. 485 m o.h. Alle brukarane på gnr. 19, Gjengedal, har sin støl her bortsett frå bnr....

Dalen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Dalestøylen (sommarstøl) ligg kring 150 m innanfor Dalevatnet i ei høgd på ca. 510 m o.h. Dei fleste brukarane på Gjengedal, gnr.19, stølar på Gjenged...

Mjelleimsstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Mjelleimsstøylen (Fjellstølen) ligg i Nobbedalen bakom Mjelleimsegga i ei høgd på ca. 555 m o.h. Den var sommarstøl for Mjelleim, gnr. 20, i Gloppen. ...

Rongkleivstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Rongkleivstøylen (Neritunstøylen) høyrer til gard nr. 21, Rongkleiv, bnr. 1, og ligg ved Langevatnet i ei høgd på ca. 345 m o.h. Her er nyrestaurert s...

Oppitunsstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Oppitunsstøylen høyrer til gard nr 21, Rongkleiv, bnr. 2, og ligg noko opp for Nedste Skårevatnet i ei høgd på ca. 465 m.o.h. Det gamle selet er no bo...

Røyrvikstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Røyrvik, gnr. 22, har sin støl på eit graskledd nes i det vakre Røyrvikstøylsvatnet. Høgd ca. 555 m o.h. Her er fire velhaldne sel av ulik alder, og e...

Vikastøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Vikastøylen ligg fint til ved Rambergvatnet i ei høgd på ca. 420 m o.h. Dette var sommarstølen til bruk nr. 5, 6, 8 og 15 på garden Eimhjellen. Her er...

Vassenden

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Stølen Vassenden ligg i nedre enden av Eimhjellevatnet. Tidlegare hadde alle bruka vårstøl her bortsett frå bnr 6 som var på Sørenstøylen, noko lenger...

Solheimsstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 05.06.2000
Author: Torgny Ueland
Solheimsstøylen, Bruna, var støl for bruka på Solheim, gard nr. 25. Tidlegare hadde garden mange stølar spreidde inn- og nordover fjellområda. I dag e...

Breistøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 06.06.2000
Author: Torgny Ueland
Breistøylen er den stølen Hope, gard nr. 27, har i dag. Den ligg fint til i dalen litt ned for Skilbreidvatnet i ei høgd på ca. 145 m o.h. Dei fleste ...

Straumsbotnen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 06.06.2000
Author: Torgny Ueland
Straume, gard nr 28, har to stølar: Straumsbotnen, som ligg inst ved Skilbreidvatnet ca. 175 m o.h, og Skilbreia, som ligg lenger framme på sørsida av...

Skilbreistøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 06.06.2000
Author: Torgny Ueland
Skilbreistøylen høyrer til garden Straume, gard nr. 28. På Skilbreistøylen er sel og fjøs. Stølen ligg ca. 175 m o.h. Begge husa kan vere frå kring 19...

Eikenesstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 06.06.2000
Author: Torgny Ueland
Eikenesstøylen ligg på ein romsleg avsats i ei høgd på ca. 345 m o.h. Stølen høyrer til gard nr. 32, Eikenes. Det er tett skog i den bratte lia nedanf...

Skjerdalsstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 06.06.2000
Author: Torgny Ueland
Skjerdal, gard nr. 35, er ein veglaus gard ved Hyefjorden med store fjell-, skog- og beitevidder som er lite påverka av tekniske tiltak. Frå tunet går...

Hyenesstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 06.06.2000
Author: Torgny Ueland
Hyenesstøylen ligg ovanfor tuna på andre sida av fjellhøgda mot Skjerdalen i ei høgd på ca. 420 m o.h. Stølen høyrer til gard nr. 36, Hyenes. Stølen l...

Føleidsstøylen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 06.06.2000
Author: Torgny Ueland
Føleidsstøylen ligg i skoglia aust for tuna ca. 395 m o.h. Den er støl for Føleide, gard nr. 52 i Gloppen. I sørvestre enden, med berre eit gjerde som...