Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 290 resultater

Den Trondhjemske Postvei i Gaular

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
Oppretting av vekefast og direkte postrute mellom Bergen, Molde og Trondheim i 1786, og bygging av postveg mellom byane, batt dei to stiftsbyane tetta...

Minnestein på grava til jordbruksskulestyrar Martin Luther Storm

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.02.2003
Author: Hermund Kleppa
Martin Luther Storm, f. 1836, er ein av dei store i landbrukssoga til Sogn og Fjordane. Då fylket la ned landbruksskulen på Mo i 1870, kom Storm inn s...

Sunnfjord folkehøgskule - minnestein over skulestyrar

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
På framsida (eller baksida) av den eldste bygningen på Sunnfjord Folkehøgskule står det ein bautastein. Steinen vart reist i 1933 til minne om Rasmus ...

Sunnfjord Folkehøgskule - minnestein om brannulukke

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Minne um ulukka paa Solvang" står innhogge på ein stein på kyrkjegarden ved Førde kyrkje. Det var mellom klokka 1 og 2, natt til laurdag den 3. septe...

Minnestein over Erik Kjøsnes

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Erik Kjøsnes frå Jølster var under krigen 1940-1945 busett i Bergen. Han kom med i motstandsrørsla, vart arrestert i 1941 og seinare send til Tyskland...

Minnesteinen over Audun Hugleikson

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Namnet Audun Hugleikson rita i norsk gråstein for all framtid." Det var overskrifta i Firda på reportasjen frå avdukinga av minnesmerket på Ålhus i 1...

Veg og bru over Kjøsnesfjorden

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Frå Vassenden strekkjer Jølstravatnet seg vel to mil austover, og ved gardane Sunde og Kjøsnes på sørsida, går den kring fem kilometer lange Kjøsnesfj...

Minnestein over Johannes K. Årseth

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Den 23. april 1940 fall Johannes Årseth frå Gaular i nærleiken av huset til Nordsinni Ungdomslag i Nordre Land. Han vart gravlagd ved Nordsinni kyrkje...

Tønnefabrikk på Kviteneset

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
Ei av dei mest typiske næringane i Dalsfjord-området var bøkringa. Medan bøkringa før 1900 i hovudsak fann stad omkring på gardane, skjedde det rundt ...

Minnesmerke over Gulbrand Lunde

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 19.04.2001
Author: Hermund Kleppa
Gulbrand Lunde var ein av dei mest sentrale mennene i Nasjonal Samling si politiske verksemd. Han omkom i ei drukningsulukke på Nordmøre hausten 1942 ...

Bygstad kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Bygstad kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Eide i Gaular kommune. Kyrkja, som har 300 sitjeplassar, vart vigsla 2. november 1845 av pros...

Meieriet på Hjelmeland

Industri, energi og naturressursar
Meieri / Diary
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
Meieriet på Indre Hjelmeland var i drift til sentralmeieriet i Bygstad stod ferdig i 1952. I staden for at dette skulle forfalle, greidde eldsjeler å ...

Storbrann på Vikøyri i 1838

Brann / Fire
Publisert: 20.02.2001
Author: Arne Inge Sæbø
Det har vore to store brannar på Vikøyri, det var i 1838 og 1922. Brannen 16. juni 1838 var den verste....

Bygstad gamle kyrkjegard I

Tru og livssyn
Gravplass / Cementery
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
På garden Bygstad ligg ein nedlagd kyrkjegard som har status som kulturminne frå mellomalderen....

Steinstolpen i Bygstad

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald Jarl Runde
Ved Liagjerdet i Bygstad er ein stein brukt som telegrafstolpe. Det er ikkje noko uvanleg i og for seg, tilsvarande finn ein fleire stader rundt om i ...

Skysstasjon på Langeland

Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
I samband med at Den Trondhjemske Postvei vart etablert i 1780-åra, vart det også behov for skysskifte. Langeland var ein av desse mange skysstasjonan...

Minnestein over Dannebrogsmann i Årdal

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.10.2000
Author: Hermund Kleppa
Jølster har to Dannebrogsmenn, Nils Olsson Årdal og Per Kleppe. Dannebrogsmenn var soldatar som var med i "Svenskekrigen" 1807-1814 og som vart dekore...

Årstal i stein i Tundalen

Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Somme minnesteinar kan "stå" langt utanom allfarveg, og dei kan vera så anoyme, at ein må vita særskilt om dei. Som oftast er slike minnesmerke knytta...

Minnestein over Peter Andreas Blix

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
Arkitekt og ingeniør Peter Andreas Blix (1831-1901) berga i 1880-åra Hove steinkyrkje og Hopperstad stavkyrkje frå å bli nedrivne. Blix var ein av pio...

Minnestein på Sande over falne i krigen 1940-1945

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
To ungdommar frå Gaular miste livet i kampane mot dei tyske invasjonsstyrkane ved Flå og ved Dokka. Dei fall same dagen, 25. april 1940. Begge blei gr...

Minnestein over Leo Aarseth

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 03.12.2000
Author: Hermund Kleppa
12. juni 1940 var Leo Aarseth frå Vevring lettmatros på tankskipet "Orkanger" på veg frå Abadan til Malta. Skipet vart torpedert, men mannskapet berga...

Minnestein over soldat Hans Elvheim

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
10. april 1940 reiste 23 menn frå Fresvik til Bømoen på Voss for å vera med og forsvara landet mot den tyske okkupasjonsmakta. Hans Elvheim var ein av...

Krigsgrav i Feios - matros Odd Hove

Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
"Signe dykkar minne!" står skrive på gravsteinen til Alv og Odd Hove på kyrkjegarden i Feios. Grava er ei krigsgrav. Odd Hove segla under heile krigen...

Minnestein over Ingvald Vangsnes

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 11.10.2000
Author: Hermund Kleppa
To menn frå Balestrand kommune mista livet i kamp mot dei tyske invasjonsstyrkane våren 1945. Den eine var Ingvald Vangsnes frå Vangsnes, den andre Ge...

Minnesmerke over prestedottera Inga Houge i Vik

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 11.10.2000
Author: Arne Inge Sæbø Hermund Kleppa
På kyrkjegarden ved Hopperstad stavkyrkje står det eit rikt ornert smijerns-gravminne på grava til prestedottera Inga Houge som døydde berre 16 år gam...

Hurtigruteskipet DS «Finmarken i tida april-juni 1940

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Tysdag kveld, 7. mai 1940, styrde hurtigruteskipet DS «Finmarken» ut Nordfjord etter å ha lege gøymt i Hyen frå 12. april, - «med syv manns besetning,...

Har fjellnamnet Kabusen namn etter eit gammalt klesplagg?

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
I Haukedalen i Førde ligg eit 980 m høgt fjell med namnet Kabusen. Det er eit merkeleg namn mange lurer på tydinga av. Men namnet er ikkje eineståande...

Slagskipet HMS «Rodney» i Vik 1932

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Utenlandske marinefartøier til Vest-Norge. (…) 40 000-tonneren «Rodney» vil anløpe Vik i Sogn 10. ti 15. juni, …». Det melde Bergens Tidende og fleir...

Om dampskipet «Vangsnæs»

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Våren 1904 byrja det privateigde dampskipet «Vangsnæs» rutefart Bergen – Sogn. Båten var ny og tilhøyrde eit aksjeselskap. I tida 1904-1926 gjekk «Van...

Storm på Sognefjorden i 1909

Folk og samfunn
Ulukke / Accident
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Dramatisk oppslag i avisa 1ste Mai, fredag 24. desember 1909, med kjelde «Bergen igaarkveld: «OMKOMMEN KOMMUNELÆGE? (…) Kommunelæge Adolf Heiberg, Lei...

Jens Andreas Friis – «opptegnelser» i dagbok 1841

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
På kyrkjegarden ved Førde kyrkje i Sunnfjord kan kyrkjegardsvandrarar sjå eit gravminne over sokneprest Søren Hjelm Friis og «hustru» Charlotte Lovise...

Finden og Finnafjorden

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Om lag midt inne i den lange Sognefjorden går det ein fjordarm mot sør med namnet Finnafjorden. Der ligg dei veglause gardane Finden og Finnabotnen. I...

Marte i Movika - husmannskone og byamme

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Marte og mannen Nils var dei siste husmennene i Movika. Ein kan sjå husmannsplassen dei budde på ved Sunnfjord museum enda. Rett etter dei vart gifte ...

Audhild Viken – pioner for marknadsføring og omsetnad av husflidsvarer

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Audhild Viken (1915-2000) ville ta vare på det tradisjonelle i ei tid då mange vende ryggen til dei norske husflidstradisjonane. Etter kvart organiser...

Songheftet Fædrelandssange 1906

Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
FÆDRELANDSSANGE er tittelen på eit lite songhefte Kyrkje- og undervisningsdepartementet gav ut hausten 1906, og i ny utgåve 1914. Heftet inneheld 11 s...

Synnøve Finden - bondejenta som vart gründer i hovudstaden

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling
Publisert: 06.02.2024
Author: Kvinnestemmer.net
Synnøve Finden, opphavskvinna bak osten med same namn, kom frå Finnafjorden i Vik. Som 17 åring reiste ho på meieriskule i Stavanger, og i 1928 starta...

Gustav Indrebø - ein av dei store innan stadnamn- og målarbeid

Folk og samfunn
Publisert: 01.07.2024
Author: Randi Melvær
Sogn og Fjordane har fostra ein av dei store innan stadnamn- og målarbeid: Gustav Indrebø. Han var ein intelligent og stillfarande mann som i periodar...

Pernille Caroline Pedersdotter Strand - ei emigranthistorie

Folk og samfunn
Slekt / Family Utvandring / Emigration
Publisert: 21.02.2025
Author: Anett Ytre-Eide
Pernille Caroline Pedersdotter Strand står på Festningskaien i Bergen med fire av døtrene sine, dei skal til Amerika. Det er den 22. februar 1901.&nbs...

Jensine Angedal: ei føregangskvinne i Førde heradsstyre

Folk og samfunn
Person / Person Kvinner og likestilling Politikk / Politics
Publisert: 07.03.2025
Author: Aurora Myro
Det skulle ta 100 år frå formannskapslovene vart vedtekne, og det kommunale sjølvstyret vart innført til den første kvinnelege representanten vart val...

Dakotabakkane, Gosen, Egypten og Sionsdalen ligg i Stryn! På ein gard i Luster kan du gå frå Jerusalem til Jeriko

Folk og samfunn
Plass / Spot Stadnamn
Publisert: 06.02.2024
Author: Kristian Solvang
Det er faktisk ganske vanleg at stader som treng eit namn, får eit namn som har vore brukt før. Slike stadnamn vert kalla oppkallingsnamn, eit sekundæ...

Folkemusikk i Gaular

Musikk / Music
Publisert: 27.08.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Gaular har i den seinare tida sett seg på folkemusikk-kartet med at det har vakse fram eit levande folkemusikkmiljø. Gaular spelemannslag har vorte ei...

Likdansen

Religion / Religion
Publisert: 22.01.2007
Author: Nikolai Astrup Hermund Kleppa
Den gamle skikken med å vaka over ein død person, likvake, går tilbake til førhistorisk tid. Skikken heldt seg i mange hundre år etter at kristendomme...

Olav den heilage - Skulptur frå Fresvik

Kyrkjekunst / Church art
Publisert: 28.01.2007
Author: Hermund Kleppa
Olav Haraldsson fall i slaget på Stiklestad 29. juli 1030. Eitt år seinare vart kongen gjort til helgen og seinare kjend som Olav den heilage. Etter k...

Anders Viken - nyskapar i folkemusikken

Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Anders Viken (1898-1977) var spelemann og komponist frå Jølster, og komponerte kring 500 slåttar. Han fekk òg utvikla ei hardingfele som fekk namnet I...

Paulen-spelemennene i Jølster

Musikk / Music Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
"Paulsmusikken" er eit omgrep i folkemusikken i Sogn og Fjordane. Denne tittelen skriv seg attende til garden Paulen i Jølster, der ein syskenflokk ta...

Spelemannen Nils Furnes

Folk og samfunn
Musikk / Music Person / Person
Publisert: 28.09.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Nils Furnes hadde sin speletradisjon mest etter farbroren Ola Nos frå Gaular. Seinare var Furnes ein av dei som flytte til Bergen og var med og skipa ...

Hopperstad stavkyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Hopperstad stavkyrkje i Vik vart bygd i andre halvdel av 1100-talet. Fortidsminneforeininga kjøpte kyrkja i 1880 for å redda ho. Historia om Hoppersta...

Hove steinkyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Få bygder i Noreg har både ei stavkyrkje, ei steinkyrkje og ei nyare kyrkje slik som i Vik. Historia om steinkyrkja er like dramatisk som den om stavk...

Høgdegarden Grønsberg

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
På høgdegarden Grønsberg i Vik, 450 m over havet, har der vore drive jordbruk på gamlemåten heilt fram til 1990-talet. All innmark er svært bratt, og ...

Rambervarden

Varde / Cairn
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Rambera er nest høgste fjelltoppen i Vik, 1624 m.o.h. Fjellet ligg i austlege delen av Vik, mot Fresvikbreen. Rambervarden er eit vanleg turmål i Vik....

Gravhaugfeltet Moahaugane

Arkeologi
Historisk monument / Historical monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Moahaugane er namnet på eit stort gravhaugfelt på Hove i Vik. Dette er dei mest kjende gravhaugane i bygda....

Muravassdemninga på Vikafjellet

Demning / Dam
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I Endredalen på Vikafjellet er det bygd ei kjempedemning av stein. Denne demninga vart bygd under kraftutbygginga på Vikafjellet i åra 1962-73. I dagl...

Gamalost frå Vik Meieri

Meieri / Diary
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Mange meieri er vortne nedlagde dei siste åra, men Vik Meieri har overlevd. Ein av grunnane til det er at meieriet har spesialisert seg på produksjon ...

Vikøyri

Busetnad, bygd, by
Bygd / Village
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Vikøyri er namnet på området mellom elvane Vikja og Hopra i Vik. Her budde det mykje folk på eit lite område. Folka vart kalla strandsitjarar....

Kyrelvi i Vik

Landskap
Elv / River
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Kyrelvi er namnet på elva som renn nedover fjellsida like før ein kjem til Vik frå Vangsnes. Elva kastar seg utfor den bratte fjellsida og kan haust o...

Storesvingen i Vik

Landskap
Utsiktspunkt / Viewpoint
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Storesvingen heiter eit kjent utsiktspunktet på vegen Vik-Voss. Svingen ligg ovanfor garden Tistel der oppstiginga til Vikafjellet byrjar. Frå Storesv...

Kristianhus Båtmotormuseum

Museum, natur- og kulturvern
Museum / Museum
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
På Vikøyri ved Sognefjorden like ved elva Vikja ligg Kristianhus Motormuseum. Museet vart opna i 1997. Dette er eit museum fyrst og fremst for båtmoto...

Borgstova i Vik

Busetnad, bygd, by
Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Borgstova er eit restaurert hus på Sjøtun i Vik som vert nytta til kulturarrangement, møte og ymse slag tilstellingar. Huset frå 1864 er det eine av t...

Lensmannsgarden i Bø

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Lensmannsgarden i Bø i Vik er vorte kalla meisterverket til bergenssnekkaren Jan Lund. Denne bygningen vart ført opp i 1840-åra av lensmann Christoffe...

Øen-huset i Vik

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Øen-huset er eit toetasjes våningshus i sveitsarstil som ligg like ved riksveg 13 i Flatbygdi i Vik. Huset har fått namnet etter lensmann Anfin Øen (1...

Gamlehusa på Tistel

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I gardstunet på Tistel står tre gamle bygningar som er restaurerte, det er stovehus, bu og stabbur. Desse husa vitnar om byggje- og bumåte i eldre tid...

Hopstock motell og mannen bak

Folk og samfunn
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Sommaren 1957 vart eit av dei fyrste motella i Noreg teke i bruk i Vik i Sogn. Det var hotelleigar Mons Thorsen, som hadde vore i Amerika og sett mote...

Vassreguleringsanlegget på Nummedalsstølen

Industri, energi og naturressursar
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Harald Nummedal bygde i 1930 eit sjølvregulerande anlegg for vasstilførsel på Nummedalsstølen. Anlegget gav jamn tilførsle av vatn til gardane i Numme...

Skulehuset på Seljedalen

Skulehus / School building
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
På Seljedalen i Vik står eit lite skulehus, ei typisk skulestove frå siste halvdel av 1800-talet. Skulen er for lengst lagd ned, og vert nytta som gre...

Seljedalsbotnen i Vik

Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Inst i Seljedalen ligg Seljedalsbotnen. Her var det tidlegare støl med godt beite. No er det mykje tilvakse med skog. Det er eit nokså "vilt" område s...

Fengselet i Vik

Fengsel / Prison
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Det er berre eitt fengsel i Sogn og Fjordane, og det ligg i Vik. Fengselet vart bygt i 1864....

Vikjahalli - ungdomshuset i Vik

Folk og samfunn
Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Vikjahalli vart bygd i 1910 og teken i bruk i januar 1911. Ungdomshuset er eit av dei største ungdomshusa i fylket, med 600-700 sitjeplassar....

Talkmølla i Framfjorden

Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I Framfjorden var det rike førekomstar av talk, og i 1907 tok dei til med talkproduksjon i bygda. I 1984 tok førekomstane slutt, og eventuell utvinnin...

Gruvedrift i Framfjorden

Gruve / Mine
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Råstoffet til talkmølla i Framfjorden fann ein i bygda, og på Le og Dale har det vore stor gruvedrift. Gruvedrifta er det slutt på fordi førekomstane ...

Le i Arnafjorden

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Garden Le er ein bratt høgdegard, 300 moh, som merkjer seg ut med eit svært rikt kulturlandskap. Her har gamle driftsmåtar vore nytta heilt til vår ti...

Finnabotnen

Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Finnabotnen, inst i Finnafjorden på sørsida av Sognefjorden, er ei fråflytta og veglaus grend. Finnabotnen er eit ynda mål for båtturistar og andre so...

Gamle Tennevegen i Arnafjorden

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Ein eldgamal buføre- og kløvjeveg, som er intakt, finst i Arnafjorden. Ingen veit kor gamal vegen er, men vegen er i god stand og eignar seg godt til ...

Alrekstølen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Alrekstølen ligg i Stølsheimen, like ved grensa til Høyanger kommune og Hordaland. Stølen er grundig oppmålt og nedteikna, og stølshusi er restaurerte...

Fridtjov-statuen på Vangsnes

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
På Vangsnes står det ein kjempestatue av Fridtjov den frøkne. Denne statuen er ei gåve frå keisar Wilhelm II av Tyskland og vart avduka 31. juli 1913....

Gjestgivargarden på Vangsnes

Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Det har truleg vore gjestgiveri på Vangsnes heilt frå 1600-talet. På gjestgivarstaden er det att ei gamlestove og eit nyare hus. Husa representerer kv...

Vangsnes som jektesenter

Bygd / Village
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Vangsnes var eitt av hovudseta for jektefarten i Sogn, rundt 1890 var det 17 sognejekter heimehøyrande på Vangsnes....

Løytnantstova i Feios

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Løytnantstova ligg på garden Fedje i Feios. Dette er eit stovehus frå fyrste halvdel av 1700-talet....

Bergheim i Feios

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Bergheim er fremste garden i Åfetdalen i Feios. På garden er det mange gamle hus, og kornbrotet har ein særmerkt byggjemåte....

Astridstova i Feios

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I bakkane ovanfor butikken i Osen i Feios står det ei gamal stove som vert kalla Astridstova. I denne stova har det budd folk som vart kalla strandsit...

Steinhuset på Lunde i Feios

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
På Lunde i Feios er det eit stovehus som er bygt av stein. Det er einaste stovehuset av stein som finst i Vik kommune....

Otterhjell i Fresvik

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Garden Otterhjell i Fresvik har mange gamle bygningar, og på garden er det ei stor samling av gamalt verktøy og gamle reiskapar. Dei gamle tinga er av...

Fangstanlegg i Fresvikfjella

Steingjerde / Stone fence
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
På Handadalseggi, 1400 m o.h., er der fangstanlegg for rein. Anlegga har store dimensjonar. Her finn ein dyregraver, bogstille, bægje, murar, skremmes...

Notanaustet i Fresvik

Sjøbu / Sea house
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I Fresvik står eitt av dei få notanausta som er att i Indre Sogn. Det tilhøyrde Bøtun notlag og var i bruk til 1960-talet. I 2000 var det planar om å ...

Jordalsvegen - stølsveg

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Jordalsvegen er gangvegen frå Fresvik til Jordalen, der fresvikjene har fjellstøl. Å komma dit er ein svært lang tur, det går 6-7 timar og avstanden e...

Bautasteinen ved Fresvik kyrkje

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Ved kyrkja i Fresvik står det ein høg bautastein som vart reist 17. mai 1913. Bautasteinen vart reist til minne om dei 10 frå Fresvik som var med i kr...

Tjørehjellar i Fresvik

Jordbruk / Farming
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I Fresvik har tjørebrenning vore ei viktig attåtnæring, i bygda finst det spor etter ca. 40 tjørehjellar....

Snøskred tok to liv

Skred / Avalanche
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I 1914 omkom ein far og sonen hans etter å ha vorte tekne av ei snøskreda ved Klepp i Fresvik, då dei var på veg til støls med materialar....

Tolleiv-grava i Grønlid

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Tolleiv i Grønlid var ein einebuar og rudningsmann. Han grov grav til seg sjølv på Fresvikåsen. Seinare er det sett opp minnestein over han der....

Storskreda på Nese i 1811

Folk og samfunn
Skred / Avalanche
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
2. desember 1811 var det ei stor skredulukke på Nese i Arnafjorden. Skreda kravde 45 menneskeliv....

Vikafjellsvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I 1957 vart vegen mellom Vik og Voss opna. Det var ein lang og hard kamp før det vart veg over Vikafjellet....

Fyrste skulehuset i Vik

Skulehus / School building
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Eitt av dei fyrste skulehusa som vart bygde på landsbygda i Noreg, vart reist i Vik i 1741. Det var presten Anders Daae som for eigne pengar bygde sku...

Det fyrste kraftverket i Vik

Kraftstasjon / Power plant
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Fyrste kraftverket i Vik vart bygt i Refsdal i 1913. Vik var då mellom dei fyrste bygdene i fylket som fekk kraft til allment bruk. Kraftverket i Vik ...

Vik hermetikkfabrikk - Sardinen

Næring og handverk
Fabrikk / Factory
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Vik Hermetikkfabrikk starta i 1920 og var i drift til 1966. Sysselsettinga kunne vera opp mot 60 personar i sesongen....

Arkeologen Anders Nummedal

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Anders Nummedal (1867-1944) frå Vik var ein kjend forskar og arkeolog. Det var han som oppdaga Fosna- og Komsakulturen. Han avdekka også fleire steina...

Kartografen Ivar Refsdal

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Ivar Refsdal (1866-1939) frå Vik i Sogn var ein kjend kartograf, - "en kartograf av Guds nåde", kalla professor Edvard Bull han. Atlasa til Refsdal va...

Biletvevaren Kjerstina Vangsnes

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Aud Ross Solberg
Kjerstina Vangsnes (1867-1915) vart eit kjent namn i kunstnarkretsar her i landet, på slutten av 1800-talet. Som kunstveverske vart ho oppfatta som ei...

Olav Hoprekstad - lærar og forfattar

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Olav Hoprekstad (1875-1965) var lærar, forfattar og bygdebokskrivar. Han er ein av dei nynorske dramatikarane som har fått flest stykke oppførte på te...

Løparkongen Mensen Ernst

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Mensen Ernst, eller Mons Monsen Øyri (1795-1843), var ein husmannsgut frå Fresvik som har vorte kalla løparkongen og den største langdistanseløparen g...

Ekserserplassen Viksmoen

Busetnad, bygd, by
Ekserserplass / Drill ground
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I Vik var det ekserserplass frå 1726 til 1898, i 172 år. I 1898 vart Viksmoen lagt ned, og ny ekserserplass vart Bømoen på Voss....

Målstriden i Vik

Språk og kunst
Strid / Strife
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Målstriden i Vik var uvanleg hard, kanskje hardare enn i noka anna bygd i Sogn og Fjordane. Striden varte frå rundt 1890 til kring 1930, men hardaste ...

Siste avrettinga i midtre Sogn

Historisk hending / Historical event
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Laurdag 5. april 1845 kl. 10.00 på førmiddagen fann den siste halshogginga i midtre Sogn stad, i Fresvik. Det var Ingeborg Olsdotter Grønlien som vart...

Liktvorane - vaktpost under krigen

Folk og samfunn
Krigsplass / War site
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Liktvorane ligg der Vikjabukti tek til, og staden vart nytta som vaktpost både av nordmenn før og av tyskarar under siste verdskrig....

Hauglum - Sagi

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I 2000 er det lite att av det gamle Fresvikgodset. Garden Hauglum ligg der godset var,- garden vert og kalla Sagi sidan der frå gamalt av har vore eit...

Klyngetun i Vik

Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
I Vik som andre stader låg husi i klyngetun før utskiftingane i siste halvdel av 1800-talet. Det er att restar av klyngetun nokre stader i Vik, det gj...

Storbrann på Vikøyri i 1922

Brann / Fire
Publisert: 07.07.1999
Author: Arne Inge Sæbø
Siste storbrannen på Vikøyri fann stad 20. januar 1922, då 39 hus strauk med....

"Verdens lengste kraftledningsspenn"

Kraftoverføring / Power transmission
Publisert: 07.06.2000
Author: Hermund Kleppa
Sognefjordspennet er namnet på fire høgspentkablar som kryssar Sognefjorden like aust for Hermansverk. I låg kveldssol er dei svære kabelbogane godt s...

Minnesmerke over Spania-kjemparen Martin Schei

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Denne artikkelen greie for to minnesmerke Martin Schei er med på – utanom heimfylket hans....

Fylkesbaatane – MS «Atløy» på historisk ferd i Førdefjorden 1991

Fylkesbåtane
Publisert: 06.02.2024
Author: Leiv Sølvberg Hermund Kleppa
Fylkesbaatane overtok ms «Atløy» i 1931 og hadde båten i rutefart i heile fylket til 1974; dei siste åra i lokalruter i Førdefjorden. Frå 1983 har «At...

Johannes Holsen

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Spelemann frå Viksdalen, busett i Førde, med alderdomelege hardingfeleslåttar og svingande dansespel....

Knut L. Sandal

Folk og samfunn
Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Hardingfelepelemannen Knut L. Sandal (1913-1964) frå Jølster var busett i Bergen, og lydinnspelingar vitnar om ein flott ambassadør for det særmerkte ...

Nils Furnes

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Hardingfelespelemann Nils Furnes (1901-1990) kom frå Bygstad i Gauler, men var busett i Bergen....

Slåttespel i Sunnfjord

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
"Når det gjeld slåttane i Sunnfjord er dei gjerne noko stutte, men rytmisk, karakteristisk og tonefriske; stundom naive, men jamnt friskdæmde og humør...

Vegsperring ved Dregebø nord for Vadheim

Samferdsle
Publisert: 06.02.2024
Author: Kjell-Ragnar Berge
I Vadheim dreier hovudvegen E39 nordover gjennom Ytredalen, og rundt 4,5 km nord for Vadheim passerer vegen Dregebø i ein ny parsell gjennom ei stor f...

Lærar for livet

Person / Person Skule / School
Publisert: 06.02.2024
Author: Sigrun Espe
Den 7. oktober 1849 vart 15 år gamle Kornelius Lunde frå Gaular konfirmert. Kornelius var odelsgut på garden Lunde, men var også ein skarp gut med aka...

The Norwegian barn i England – bygd i Vik 1908

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
30. mai er ein dato engelske riksaviser gjerne hentar fram ei hending i 1960: innbrotet hjå Sophia Loren og ranet av juvelar verdt tre millionar krone...

Jens Høgheim

Musikk / Music Musikkverk / Musical work
Publisert: 06.02.2024
Author: Synnøve S. Bjørset
Jens Høgheim (1817-1886) frå Fresvik blir i folkemusikkhistoria oftast nemnd for Jens Fresvik eller «Skrangle-Jens», og ulike kjelder vitnar om at han...

Fotografen Olai Fauske (1887-1944): Modernist og norskdomsmann

Person / Person
Publisert: 06.02.2024
Author: Asbjørn Tyssen
Kva var det som fekk ein ung gut, fødd og oppvaksen på ein litt avsidesliggande gard i Sunnfjord kring siste hundreårskiftet, til å bli fotograf i hei...

Laksetrappa i Osfossen i Gaula – om bygningsmenn og årstal

Laksetrapp / Salmon ladder
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Osfossen ligg ved utløpet av det vidgjetne Gaula-vassdraget i Sunnfjord. Laksetrappa ved denne fossen er kjend som den første i landet, bygd av ein ir...

Kristian Eikås

Publisert: 06.02.2024
Author: Per Olav Bøyum
Kristian Eikås var drivkrafta bak opprettinga av Heimeyrkeskulen i Jølster, og stod sentralt i fornyinga av handverk og formgjeving i bygda....

Connie Henden-leskuret frå Førde Sementvare sidan 1974

Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Leskur, venteskur, busskur – tre ord om det same; liten bygning oppsett på buss-stopp. Det finst fleire slags leskur langs vegane, men i Sogn og Fjord...

Nei til «bautastein» – i Naustdal

Gravstein / Gravestone
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Anders Hamre frå Naustdal (1878-1934) var pressemann og samfunnsaktør av stort format. Kort tid etter at han døydde, vart det i Naustdal gjort opptak ...

Lokale eventyr og segner - Sølvbordet i Risevatnet

Sagn / Legend
Publisert: 30.08.2007
Author: Hermund Kleppa
Lokale eventyr og segner er ofte knytte til landskapet. Dei underjordiske skapningane, som tussar og troll og huldrer, budde i fjell og hamrar og haug...

Kjøsnesstova

Middelalderhus / Medieval house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Jølster har mange gamle stovehus. Eit av dei største er Kjøsnesstova, også kalla Bydalsstova, i dag eitt av mange freda hus i Jølster. I si tid var ho...

Vevring kyrkje - snikkar Lars Gjelsvik

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 27.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Vevring kyrkje var i minste laget då ho stod ferdig i 1846. Ei omfattande utviding var på tale rundt 1900, men arbeidet tok ikkje til før i 1944. Arbe...

Nasjonal Samling på valturne i Sogn og Fjordane 1936

Folk og samfunn
Politikk / Politics
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
Den 3. juli 1936 melde Sogns Tidend at Nasjonal Samling (NS) hadde halde fleire møte i Oslo. Men det hadde ikkje berre gått fredeleg føre seg. «Politi...

Telefonlinjene over Vikafjellet

Telefonline / Telephone line
Publisert: 15.06.2001
Author: Harald Jarl Runde
Fyrste telefonlinjekursen over Vikafjellet vart bygt hausten 1892. Telefonsambandet mellom Vik og Voss vart offisielt opna 21. oktober same året. Init...

Hestad kapell

Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Jan Anders Timberlid
På ein idyllisk holme ved Hestadfjorden ligg det vesle Hestad kapell. Det har røter attende til mellomalderen....

Gamalost-bautaen i Vik

Monument / Monument
Publisert: 28.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Folk som kjem køyrande ned frå Vikafjellet mot Vik, treffer øvst i bygda på eit skilt som ynskjer velkomen til, "-heimstaden til det einaste gamalost-...

Minne om Justismordet i Gaular

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 29.06.2001
Author: Hermund Kleppa
Ved Viksdalen kyrkje står ein gravstein som skil seg ut frå alle dei andre. Ikkje i materiale eller form, men ved innskrifta: "MIKAL G. HETLE (---) Sk...

Gamle Sande sentrum

Bygd / Village
Publisert: 14.08.2001
Author: Jan Anders Timberlid
Fram til andre verdskrigen låg alle sentrumsfunksjonane på Sande nord for elva, det vil seie at både offentlege og private tenesteytingar låg på Skage...

Minnestein om dødsulukke i Fresvik

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 12.09.2001
Author: Hermund Kleppa
I 1904 skjedde ei stygg arbeidsulukke i Fresvik. Anna Thorkildsen fekk ei tung grasrodde (ein rund høyball) over seg som kosta henne livet. Ei tid ett...

Jorddyrking i Stardalen

Gardsbruk / Farm
Publisert: 25.09.2001
Author: Finn Borgen Førsund
I den halvtanna mil lange Stardalen, på mellom 280 til 300 m o.h., var det i 1920-åra 37 gardsbruk. Mykje av innmarka vart årvisst overfløymt. Opptakt...

Sparebanken i Jølster

Bank / Bank
Publisert: 25.09.2001
Author: Finn Borgen Førsund
Sparebanken i Jølster kom i siste fase av sparebank-etableringa i Sogn og Fjordane. Banken vart opna i Årdalen i 1901. Banken vann seg snøgt ein solid...

Minnestein over Johannes Haarklou

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 04.12.2001
Author: Hermund Kleppa
Johannes Haarklou (1847-1925), fødd på Hårklau i Haukedalen, er ein av dei mest allsidige komponistane Norge nokon gong har hatt. Han studerte m.a. i ...

Minnestein over romanifolk (taterar) i Vik

Folk og samfunn
Publisert: 06.02.2024
Author: Hermund Kleppa
«Heidra dei reisande» står som overskrift i Sogn Avis på oppslag om avduking av ein minnestein på Vikøyri, laurdag 20. august 2016. «dei reisande» ell...

Minnestein over lærar og klokkar Gjert Aarnæs

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 04.12.2007
Author: Hermund Kleppa
Gjert Aarnæs frå Viksdalen var lærar i Viksdalen frå 1876 til han døydde i 1910. Han var folkeopplysar, politikar, fråhaldsmann, målreisar og misjonsv...

Ei grav - Fredrikke Sophie Christensen

Busetnad, bygd, by
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 03.01.2008
Author: Hermund Kleppa
"Liti og kroki" minnest Tryggve Rishovd, fødd 1916, at Sophie Christensen i fylkesmannsgarden var. Ho budde hjå sonen, fylkesmann I.E. Christensen. "I...

Per Ivarson Undi

Historier om migrasjon
Utvandring / Emigration
Publisert: 28.05.2025
Author: Per Christian Underhaug
Familien var dei fyrste som utvandra frå Sogn....

Huldafossen i Fresvik

Busetnad, bygd, by
Foss / Waterfall
Publisert: 15.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Huldafossen i Fresvik er rekna som ein av dei viktigaste fossefalla innanfor Nærøyfjorden Verdsavområde. Fossen ligg i Huldabotnen, aust for Fresvikbr...

Madonnaskulpturen frå Hove kyrkje i Vik

Tru og livssyn
Middelalder
Publisert: 19.03.2025
Author: Alf Tore Hommedal
Hovemadonnaen kopieres etter originalen Mellom all den gamle kyrkjekunsten ved Universitetsmuséet i Bergen er Hovemadonnaen ei av framstillingane...

Bygda Fresvik

Arkeologi
Bygd / Village
Publisert: 12.11.2007
Author: Trude Knutzen Knagenhjelm
Kjerringholet er ei lita hole som ligg ni meter over havet på nordsida av Blomvågen, på garden Blom i Øygarden kommune. Funn kan tyda på at hola var i...

Då Osen bru ramla i elva

Busetnad, bygd, by
Ulukke / Accident
Publisert: 04.01.2008
Author: Svein Ove Nistad Hermund Kleppa
Gaula renn ut inst inne i Dalsfjorden. Osen bru ligg nesten ved utløpet. Den 30. april 1959 stod ei heller uvanleg kunngjering i Firda: "Fylkesvegen m...

Indre Sogn Automobilselskap

Billag / Bus company
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 1916 vart det første ruteselskapet skipa for rutekøyring i kommunane Sogndal, Hafslo, Luster og Jostedalen. I byrjinga var bilrutene mynta på turist...

Vadheim - Sandane: Frå hesteskyss til rutebiltransport

Billag / Bus company
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Då bilen kom tidleg på 1900-talet, var det stor skepsis til "automobilkøyring" i heile fylket. Dei fleste kommunane nekta bilkøyring grunna for dårleg...

Haukedalen og vegutløysing til fjorden

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Haukedalen var rekna som ei svært lovande jordbruksbygd med store område dyrkbar jord. Men dalen var nærmast avstengd frå omverda. Alt på 1800-talet k...

Minnestein over vegbyggjar Per A. Sægrov

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1975 reiste Jølster kommune ein minnestein på Kjøsnessanden. Dei ville heidra mannen som bygde den fyrste køyrevegen langs nordsida av Kjøsne...

Minnestein over Eystein Gjelsvik

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 25.02.2011
Author: Hermund Kleppa
”Han var den fremste strateg og utøvar av bureisingsarbeidet i si tid.” Eystein Gjelsvik, jordbruksmann, fødd i Vevring, leiar for bureisingsselskapet...

Lundegrend bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 02.03.2011
Author: Hermund Kleppa
Gaular kommune er ein av dei store kommunane i Sogn og Fjordane rekna etter bedehus. Frå Bjørvikstranda i vest til Viksdalen i aust finn me sju. Fem a...

Folkemusikk i Naustdal

Musikkinstrument / Musical Instrument Musikk / Music
Publisert: 07.07.1999
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Naustdal har rike tradisjonar i tradisjonsmusikk. Kor langt attende desse går er det ingen som veit i dag. Ein finn skriftlege kjelder tilbake til slu...

Vegopprør i Gaular

Samferdsle
Strid / Strife
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Mot slutten av 1700-talet vart det stilt krav til eit betre vegnett. Det skuldast ei fastare ordning med postføringa. Bøndene vart tvinga til å byggja...

Naustdal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Naustdal kyrkje er ei langkyrkje i tre som ligg i Naustdal sentrum. Kyrkja, som har 650 sitjeplassar, vart vigsla 9. september 1891 av biskop Fredrik ...

Vevring kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Vevring kyrkje er ei langkyrkje i tre som ligg i bygda Vevring, langt ute på nordsida av Førdefjorden. Kyrkja, som har 225 sitjeplassar, vart vigsla d...

Handel og gjestgiveri i Friishuset

Næring og handverk
Hotell / Hotel Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Eit stykke vest for kyrkja ligg den gamle handels- og gjestgjevarstaden i Naustdal. Hovudhuset vert kalla Friishuset etter mannen som bygde det på 184...

Tingneset - eit sentrum i Ytre Førdefjorden

Folk og samfunn
Grend / Hamlet
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald Jarl Runde
Ved Vevring på nordsida av Førdefjorden stikk eit særmerkt nes ut i fjorden. Det er Tingneset. Frå gammalt var garden Vevring med Tingneset eit sentru...

Simlenes - interessant stad ytst i Aurlandsfjorden

Plass / Spot
Publisert: 24.05.2011
Author: Arne Inge Sæbø
Lengst aust i Vik kommune ligg Simlenes, om lag ein times køyring frå Vik, og ein stad der mange vikjer nok ikkje har vore. Dei fleste tykkjer at sist...

Sperrestova på Jonstad

Busetnad, bygd, by
Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Joar Stegane
Det er enno nokre att av dei gamle sperrestovene. På garden Jonstad i Naustdal har vi ei av dei, bygd kring 1890....

Steinstova på Reiakvam

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Joar Stegane
Steinstova på Reiakvam er frå gammal tid og bygd av stein, og er ikkje heilt vanleg. Ho er dessutan den einaste steinstova vi veit om i Naustdal, og d...

Eilivane i Naustdal

Person / Person
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald Jarl Runde
I mellomalderen kom ei av dei mektigaste ættene i Noreg frå Naustdal. Rett nok har fagfolk drøfta om dei "Dei tre Eilivane" kom frå Naustdal i Sunnfjo...

Heimevernet – skulptur på Skei

Monument / Monument
Publisert: 15.05.2013
Author: Hermund Kleppa
I 1990 flytte Heimevernet, distrikt 10 Fjordane, frå Bergen til Skei i Jølster. Tre år etter overtok HV 10 ny fane og reiste ein skulptur ved stabskva...

Den svarte fredagen - luftslaget over Førdefjorden 9. februar 1945

Folk og samfunn
Slag / Battle
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald Jarl Runde
Fredag 9. februar 1945 rasa eit stort luftslag mellom allierte fly og tyske fly- og sjøstridskrefter over Førdefjorden og området rundt. Dette skal ha...

Bautasteinen på Bervellene i Naustdal

Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Joar Stegane
I Naustdal vart det i 1914 reist to bautasteinar til minne om dei frå bygda som var med i Napoleonskrigane 1807-1814. Den eine steinen står på Bervell...

Bautasteinen på Antonshogen

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 07.07.1999
Author: Harald Jarl Runde
I Naustdal vart det i 1914 reist to bautasteinar til minne om dei soldatane frå Naustdal som var med i krigen 1807-1814. Den eine steinen står på Berv...

Gravrøysene på Horne

Arkeologi
Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Lengst vest i Naustdal kommune, på grensa til Flora, ligg garden Horne. Her ligg tre gravrøyser frå bronsealderen. Sommaren 1990 vart to av dei rydda ...

Steinalderbuplass i Engjabøvika

Arkeologi
Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Garden Engjabøen ligg på nordsida av Førdefjorden like innanfor garden Vevring. Her er dei eldste spora etter menneske i heile Naustdal kommune funne....

Varden i Varddalen

Varde / Cairn
Publisert: 10.10.2013
Author: Hermund Kleppa
Varddalen heiter staden eit par-tre kilometer i sørvestleg retning frå Espesetstølen i Gaular. Det står ein varde der, på ein bergknatte like før dale...

Den Trondhjemske postvei frå Førde til Skei

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Den Trondhjemske Postvei mellom Førde og Førs i søndre enden av Breimsvatnet var rekna som eit av dei betre vegstykka på postvegen tidleg på 1800-tale...

Vadheim til Førde - frå postveg til stamveg

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Då Fylkesbaatane vart skipa i 1858, kom det faste båtruter langs kysten og inn i fjordane. Postrutene vart mange stader flytta frå land til sjø, slik ...

Minnestein over dannebrogsmann Anders Ølmheim Flete

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 28.05.2002
Author: Hermund Kleppa
Anders Ølmheim frå Sogndal prestegjeld var med i krigen mot Sverige i 1808. I trefninga ved Berby i Østfold 12. september, viste han slikt "Mod og Con...

Grunnlovsjubileum – 1814 i Jølster prestegjeld

Jubileum / Anniversary
Publisert: 13.11.2014
Author: Per Olav Bøyum
1814 – merkeår i Noregssoga: Kielfreden, prins Christian Frederik midtpunkt for norsk sjølvstenderørsle, stormannsmøtet på Eidsvoll, særskild bededag ...

Vegutbygging i Gaular: Osen-Sande-Viksdalen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Mot slutten av 1800-talet vart det bygt mange kilometer veg i Gaular kommune i høve til mange andre kommunar. Osen-Viksdalsvatnet fekk Stortingsløyvin...

Grunnlovsjubileum - 1814 i Vik prestegjeld

Jubileum / Anniversary
Publisert: 26.05.2014
Author: Randi Melvær
Kva skjedde lokalt i Vik i 1814? Val til grunnlovsforsamlinga på Eidsvoll starta i prestegjeldet med val av to valmenn til det samla amtsvalet som gje...

Naustdalsvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Naustdal kommune hadde mange vegkrav rundt 1900. Eit av dei høgast prioriterte krava var ny veg i Naustdalen. Naustdalsvegen vart påbyrja i 1903, men ...

Veg mellom Førde og Naustdal

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Vegsambandet mellom Førde og Naustdal vart påbyrja i 1911. Små løyvingar gjorde at vegen først var ferdig i 1936. Vegen var første del i vegsambandet ...

Naustdalstunnelen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Dårleg vegstandard og lange reiseavstandar har vore eit problem i Sogn og Fjordane. Byggjinga av den 6 km lange Naustdalstunnelen korta ned reisetida ...

Under Jostedalsbreen frå Fjærland til Skei

Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Den 17. april 1975 vedtok Stortinget at Fjærland skulle få vegutløysing til Skei i Jølster. Det endelege linevalet vart utsett for å utarbeida nødvend...

Førde hotell

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal
Førde Hotell er i dag nummer 2-hotellet i Førde, men har lengst tradisjonar. På gamle foto frå Førde er hotellet nesten alltid med, både sidan det låg...

Sorenskrivargarden Volden

Busetnad, bygd, by
Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal
Sorenskrivargarden Volden er den einaste embetsmannsgarden i Førde som framleis husar ein embetsmann, men no er det presten som bur her. Kontorbygning...

Førde kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Førde er ei langkyrkje i tre som ligg på garden Skei sin grunn i Førde sentrum. Kyrkja, som har 600 sitjeplassar, vart vigsla 1. oktober 1885 av bisko...

Haukedalen kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Haukedalen kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Gjerland i Haukedalen i Førde kommune. Kyrkja, som har 120 sitjeplassar, vart vigsla 8. ju...

Holsen kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Holsen kyrkje er ei langkyrkje i tre som ligg på Holsen i Førde kommune. Kyrkja, som har 200 sitjeplassar, vart vigsla 11. desember 1861 av prost Joha...

Førdehuset

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Førdehuset representerte eit pionertiltak i norsk kulturliv då det vart opna i 1976. Her er det ei rekkje kulturelle tilbod og aktivitetar. Eit større...

Grunnlovsjubileum 2014 – Velfylt «sognestabbur» på jubileumsutstillinga 1914

Jubileum / Anniversary
Publisert: 30.01.2014
Author: Hermund Kleppa
I 1914 markerte Noreg 100-årsjubileet for grunnlova på mange måtar. Den store jubileumsutstillinga i Kristiania skulle visa næringslivet, hus og heim,...

Vegutløysing for Fresvik

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Sjølv om det var ei massiv vegutbyggjing i etterkrigstida, gjekk det likevel seint å få vegutløysing til alle bygdene i fylket. På 1970-talet var fram...

Futegarden på Bruland

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal
Futegarden på Bruland er rekna som eit av dei best bevarte døma på ein vestlandsk embetsmannsgard. Hovudbygningen i seinbarokk stil er frå 1750-talet,...

Kirkevollen

Bolig / Residence
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal
Kirkevollen er eit av dei to freda embetsmannshusa i Førde - Futegarden på Bruland er det andre, og ligg vakkert til ved Løken med kyrkja i ryggen. De...

Stabburet på Fletene

Busetnad, bygd, by
Gardshus / Farm house
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Med årstalet 1524 rissa inn på ein stokk, har vi eit handfast haldepunkt for alderen til dette vesle huset på Fletene i Holsen. Mest truleg har vi her...

Kapteinsgarden

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal
Kapteinsgarden Ytre Skei er den av gardane på Skei som har lengst samanhengande busetnad av embetsmenn, heile 250 år, dei fleste militære. Hovudbygnin...

Gamlebanken

Busetnad, bygd, by
Administrasjonsbygning / Administrative building Bank / Bank
Publisert: 07.07.1999
Author: Finn Borgen Førsund
Gamlebanken er det folkelege namnet på huset Førde Sparebank bygde i 1901 og tok i bruk i 1902. Det ligg i Kyrkjevegen 9, og er eit særmerkt bygg i Fø...

Prestegarden i Førde

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal
Prestegarden i Førde har truleg alltid lege på staden der den gamle prestebustaden framleis står, 350 m søraust for kyrkja på kanten av ein terrasse. ...

1905 - Førde kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Kjerstin Risnes
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

1905 - Gaular kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Snorre Dag Øverbø
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Minnestein over falne i Vik sentrum

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.05.2005
Author: Hermund Kleppa
I Vik sentrum står ein minnestein over tre ungdommar som fall i 2. verdskrigen. Den eine var frå Arnafjord sokn, dei to andre frå Vik. Minnesteinen va...

Om kalender og folkeleg tidsrekning

Tilbehøyr / Accessory
Publisert: 27.09.2005
Author: Gunnild Systad
Frå dei tidlegaste tider må mennesket ha søkt etter hjelpemiddel for å fastsette tid. Me veit at alt for fleire tusen år sidan hadde både India, Egypt...

1905 - Vik kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Hermund Kleppa
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

1905 - Stortingsmann Gjert Holsen

Unionen oppløses 1905
Person / Person Politikk / Politics Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 06.12.2004
Author: Hermund Kleppa
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

1905 - Stortingsmann Anfin Refsdal

Unionen oppløses 1905
Person / Person Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 06.12.2004
Author: Hermund Kleppa
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Arbeidarane på Gaularfjellsvegen organiserer seg

Samferdsle
Strid / Strife
Publisert: 22.03.2005
Author: Kristin Ese
Vegarbeidarane følte tidleg at det var trong for å organisera seg. Arbeidstilhøva var lite regulerte i høve til dagens forhold, og fleire gonger var d...

Striden for veg over Gaularfjellet

Samferdsle
Strid / Strife
Publisert: 22.03.2005
Author: Kristin Ese
Gaularfjellsvegen sto ferdig i 1938. I nær hundre år hadde det vore eit krav om vegsamband mellom Sunnfjord og Sogn. Ein ny stamvegplan for heile land...

Vegarbeid på Gaularfjellsvegen 1936-1938

Samferdsle
Vegarbeid / Road work
Publisert: 22.03.2005
Author: Kristin Ese
Vegarbeid før krigen var krevjande og hardt. Mykje av arbeidet føregjekk med handemakt, og det var farefullt og vanskeleg. Gaularfjellsvegen, som vart...

Minnestein på krigsgrav i Naustdal - Halvdan Ottar Sæla

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 29.03.2005
Author: Hermund Kleppa
Tretten soldatar frå Sogn og Fjordane miste livet under felttoget i Valdres i slutten av april 1940. Halvdan Sæla fall 28. april. Han vart gravlagd i ...