Søkeresultat

Tøm filter
Distanse
less than  km
from 

Man kan per nå kun bruke opp til 3 filter samtidig

Viser 200 av 740 resultater

Tangarås

Språk og kunst
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Frå loftsglaset sitt i doktergarden på Tangarås hadde den unge Hans Ernst Kinck utsyn til fjorden og Maurangerfjella. Fjordbygdene på Vestlandet gjord...

Nes

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Nes like innanfor Mundheim ligg på eit skogkledd nes ut i fjorden mellom Mundheimsvika og Bondesundet; ein gard med eit innbydande og velstelt ...

Drikkestein i Dalsdalen

Plass / Spot
Publisert: 18.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Dalsdalen går nordover frå Dale i Luster. I eldre tider var dalen spisskammeret til gardane nede ved sjøen. Her var gode slåttemarker og beite, og rik...

Vik

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Vik i Jondal må ha vore ein av dei tidleg busette gardane i Jondal; ein god og grøderik gard aust for elva. Gamle segner vil vita at det har bu...

Vangen kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Vangen kyrkje er ei langkyrkje i stein som står på Aurlandsvangen. Kyrkja, som er i tidleg gotisk stil, er truleg bygd i to omgangar på 1200-talet. Ky...

Torsnes

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Leif Galtung
Då biskop J. Neumann var på visitasferd i Hardanger i 1825, vitja han også Torsnes, setegarden til Galtungslekta. Då var dei i ferd med å riva den gam...

Flåm kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Flåm kyrkje er ei langkyrkje i tre frå 1670. Kyrkja, som har 160 sitjeplassar, er bygd av byggmeister Magne Essen. Kyrkja erstatta ei kyrkje som vart ...

Altertavlemåleri frå 1911 i Norum kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkjekunst / Church art Måleri / Painting
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
I 1910 vart det bestemt at Norum kyrkje skulle få ny altertavle. Eit stort innramma måleri med motivet "Jesus velsignar læresveinane før himmelfarten"...

Svåsand

Busetnad, bygd, by
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Nede ved fjorden på Svåsand, like ved riksvegen, ligg ei lang naustrekkje; eitt av dei velhaldne eldre naustmiljøa langs Hardangerfjorden. Det er gard...

To drukningsulukker - Fresvik

Ulukke / Accident
Publisert: 22.01.2009
Author: Hermund Kleppa
Den har været Dødens Gjæst / den har seilt paa en Torden / Den er døbt i Rædsler vorden. Det er Henrik Wergeland som byrjar det vidgjetne diktet sitt ...

Undredal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Torkjell Djupedal Sigurd Vengen Anders Gjerde
Undredal kyrkje er ei stavkyrkje frå midten av 1100-talet. Kyrkja, som har 40 sitjeplassar, har sidan byrjinga av 1700-talet vore kledd med liggjande ...

Herand - Tveiti sag

Næring og handverk
Publisert: 22.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Sverre Haugen Amund Tveiten
Tveiti sag i Herand er truleg den siste vassdrivne oppgangssaga som har vore i ordinær drift heilt opp til vår tid. Det har stått oppgangssag her sid...

Botnen

Landskap
Publisert: 19.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Fyksesundet og Botnagrenda gjev ei fin oppleving av landskap og kulturhistorie; eit geografisk avstengt lokalsamfunn med vid kulturkontakt til omverda...

Ragnar Vigdal - berar av religiøs songtradisjon

Musikk / Music Musikkverk / Musical work Person / Person
Publisert: 22.01.2002
Author: Liv Fridtun (1970 - )
Ragnar Vigdal er mest kjend som folkesongar og som berar av det gamle lekfolket sin songtradisjon. Han representerer tradisjonen etter Hans Nielsen Ha...

Minnestein over Peder A. Mundal

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 20.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Langs kyrkjegardsgjerdet ved Hegge kyrkje i Austre Slidre står eit ti-tals gamle gravminne. Dei er tekne bort frå gravene dei stod på og sette til sid...

Minnestein over kompanisjef og kompani, 1807-1814

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 20.07.2008
Author: Hermund Kleppa
I mars 1808 kom Noreg i krig med Sverige. Militære mannskap frå Vestlandet vart sende til grenseområda på Austlandet for å forsvara landet. Leirdalske...

Viksdalen bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 21.07.2008
Author: Magnus Følling Hermund Kleppa
Bedehuset i Viksdalen ligg i Vik, tett attmed riksveg 13, på austsida av elveosen. Kyrkja ligg på hi sida av elva. Det er eit etter måten stort hus, b...

Øystese - Kvam bygdemuseum

Museum, natur- og kulturvern
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
KVAM BYGDEMUSEUM...

Norheim

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Norheim, «garden ved det tronge sundet», er nemnd i mellomalderdiplom og skifte. Det er ein av dei store gardane i Hardanger som høyrde til mellom dei...

Vikøy

Busetnad, bygd, by
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Hans Emil Lidén
Gjennom Adolph Tidemands detaljerte nærbilete frå røykstover i Kvam har prestegarden i Vikøy, der han budde på sine målarferder gjennom Hardanger, fåt...

Vangdal

Arkeologi
Publisert: 21.02.2013
Author: Svein Indrelid Nils Georg Brekke
Ved Salthamaren i Vangdalsberget skal det ein gong i tida ha vore brent salt, og djupe kollag i jorda syner at her har vore gjort opp eld mange gonger...

Feios bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 10.11.2008
Author: Hermund Kleppa
"Altfor mange bedehus står tomme på Vestlandet." Det var biskopen i Bjørgvin, Ole D. Hagesæter som sa frå om dette i nyttårsforedraget sitt 2007. Trul...

Berge

Næring og handverk
Publisert: 21.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Olav Tveiten
Nede ved fjorden, på garden Berge i Tørvikbygd, ligg Stekkavika – ei lun, austvend hamn, skjerma mot fjorden med nes og holmar, slik sjølve namnet for...

Sogn og Fjordane fylke - fylkesvåpenet

Fylke / County
Publisert: 12.11.2008
Author: Hermund Kleppa
Den 23. september 1983 fekk Sogn og Fjordane fylkesvåpenet sitt. Det skjedde ved kongeleg resolusjon, og ordlyden er: På sølv grunn tre blå spissar mo...

Bergensbanen

Samferdsle
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Aslak T.Helleve Atle Ove Martinussen
Alt i byrjinga av 1870-åra vart det sett fram krav om jernbanesamband mellom Bergen og Austlandet. Første strekninga frå Bergen til Voss stod ferdig i...

Frøystein

Busetnad, bygd, by
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Garden Frøystein ved Ulvikfjorden vert i dagleg tale kalla Fryste. I 1614 vart namnet skrive Frøstemb – ei tydeleg fordansking – og forma Frøsten vart...

Skogavarden - Noteringar og historie

Varde / Cairn
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Fin tur, 7 timar frå Marifjøra. Strålende ver, kafferast på høgste top." Det skreiv ein fjelltravar i ei lita notisbok sommaren 1935. Han var på Asbj...

På leit etter kunnskap om ei gardssag

Industri, energi og naturressursar
Gardsbruk / Farm
Publisert: 09.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Den fråflytte garden Rud i Leikanger ligg ein halv times gange opp frå ferjestaden på Hella. Det vart aldri bygd veg for traktor og bil til Rud. Dei m...

Amtmann og prest i nappetak om fattigprotokoll

Strid / Strife
Publisert: 10.07.2008
Author: Hermund Kleppa Berit Selseng
".. til eegenraadige (..) Amtmand Mons Teistes udødelige æreminde..", står det innført i protokollen for fattigkommisjonen i Leikanger år 1772. Det va...

Bjørnejakt i Sogn 1956

Jakt / Hunt
Publisert: 10.07.2008
Author: Hermund Kleppa
"Bjørnen skoten fredag. Det var ein stor og gamal hannbjørn." Dette var overskrifta på oppslaget i avisa Sogn og Fjordane 28. mai 1956. I fleire år ha...

Med knekkstil til 58 meter

Folk og samfunn
Idrettsarrangement / Sporting event Sport / Sport
Publisert: 11.07.2008
Author: Trude Risnes
Kring 1950 var honndølen Pål K. Seljeset ein av dei beste skihopparane i Nordfjord. I 1948 slo han til med eit hopp på 58 meter i Siklebakken. Utvikli...

Kong Sverre - Stadnamn og Fimreiteslaget I

Folk og samfunn
Historisk hending / Historical event Slag / Battle
Publisert: 13.07.2008
Author: Vilhelm Flugeim
Fredag 15. juni 1184 utkjempa kong Sverre og kong Magnus Erlingsson sjøslaget ved Fimreite. Over 2000 menn skal ha mista livet. I 1937 skreiv lærar Vi...

Kong Sverre - Stadnamn og Fimreiteslaget II

Slag / Battle
Publisert: 13.07.2008
Author: Per Arvid Ølmheim
Fredag 15. juni 1184 utkjempa kong Sverre og kong Magnus Erlingsson sjøslaget ved Fimreite. I 1937 skreiv lærar Vilhelm Flugeim eit stykke om gamle ba...

Garden Hylland

Gardsbruk / Farm
Publisert: 12.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Hylland ligg på vestsida av Nærøydalen kring 6 km frå Nærøyfjorden. Det er i dag to bruk på garden, eitt stort og eitt mindre, og på det størst...

Garden Skjerpi

Gardsbruk / Farm
Publisert: 12.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Skjerpi ligg på austsida av Nærøydalen kring 4 km frå Nærøyfjorden. Det var berre eitt bruk på garden like fram til 1870-åra, men då vart garde...

Garden Ramsøy

Gardsbruk / Farm
Publisert: 12.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Ramsøy ligg ved sjøen, på austsida av Nærøyfjorden, lengst i sør. Det gamle gardstunet ligg ved ein berghammar, kring 200 meter opp frå sjøen. ...

Garden Solbjørgo

Gardsbruk / Farm
Publisert: 24.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Solbjørgo ligg på vestsida av Nærøydalen, vest for gardane Hemri og Skjerpi, høgt oppi fjellsida kring 600 moh. Sjølve gardstunet ligg rett ova...

Garden Hemri

Gardsbruk / Farm
Publisert: 24.06.2008
Author: Åsmund Ohnstad
Garden Hemri ligg på vestsida av Nærøydalen kring 4 km frå Nærøyfjorden, men tunet og husa ligg på austsida av elva. Garden ligg fint til mellom fjell...

Holmen

Språk og kunst
Publisert: 15.02.2013
Author: Nils Georg Brekke
Holmen ligg nede ved fjorden, inst i Ulvikpollen. Opphavleg var dette ein liten husmannsplass eller strandsitjarstad under garden Håheim. Major Johan ...

Island - Torfæus-minnesmerket på Karmøy

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.06.2008
Author: Hermund Kleppa
I 1936 vart det reist minnesmerke over Tormod Torfæus (1636-1719), mannen som skreiv den fyrste noregssoga etter Snorre Sturlason si Heimskringla på 1...

Kong Olav i Sogn og Fjordane - Kronprinsparet sitt besøk i 1933

Besøk / Visit
Publisert: 02.07.2008
Author: Hermund Kleppa
HM kong Olav V var konge i åra 1957-1991. Som kronprins var han på tre offisielle besøk i Sogn og Fjordane: 1) i 1906 som treåring på kroningsreisa ti...

Æresminne i Bergen - Oberstløytnant Oscar Lunde

Plakett / Plaque
Publisert: 02.07.2008
Author: Hermund Kleppa
Oberstløytnant Oscar Lunde (1847-1926) vart betre kjend som pioner for turnsporten enn som militærmann. Bergens Turnforening heidra han med eit vakker...

Osa

Landskap
Publisert: 18.02.2013
Author: Nils Georg Brekke Espen Eide
I botnen av Osafjorden ligg eit kulturlandskap prega av store kontrastar; dei vide terrassane og elvedeltaet ved fjorden mot dei bratte liene i bakgru...

Grunnlovsjubileum 2014 - Eidsvollsmenn Bergen-Lærdal i vengebåt

Jubileum / Anniversary
Publisert: 28.01.2011
Author: Hermund Kleppa
1814. Merkeår i Noreggsoga med mange avsnitt: Kielfreden, unionen med Danmark oppløyst, notabelmøtet på Eidsvoll, Riksforsamlinga på Eidsvoll, grunnlo...

Ferjestaden Hella

Plass / Spot
Publisert: 03.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1956 gjekk Olav Hellen for presten. Han rodde frå Hella til Dragsvik og gjekk derifrå ut til kyrkja. I oktober same året gjekk det ferje for ...

Vikingperioden i Irlandssoga på frimerke

Frimerke / Stamp
Publisert: 08.02.2011
Author: Hermund Kleppa
Det irske postverket har tre frimerke-utgåver med tilknytning til vikingperioden i landet si soge, den eine i høve 1000-årsmarkeringa for Dublin i 198...

Fylkespolitikar på to minnesteinar - H. U. Sverdrup

Folk og samfunn
Person / Person
Publisert: 12.04.2010
Author: Hermund Kleppa
I boka" Sogn og Fjordane fylkekommune gjennom 150 år" står presten Harald Ulrik Sverdrup (1813-1891) omtalt som "den fremste fylkespolitikaren i ei år...

Grønlands apostel - medarbeidar fødd i Leikanger

Person / Person
Publisert: 26.04.2010
Author: Hermund Kleppa
Hans Egede - Grønlands apostel - reiste til Grønland i 1721 og var der til 1736. Gjennom heile perioden hadde han medarbeidarar i kortare eller lengre...

Vettisvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 28.05.2010
Author: Hermund Kleppa
Den snautt fem kilometer lange Vettisvegen går frå garden Hjelle opp dalføret Utladalen til dei to gardsbruka på Vetti. Vegen vart bygd i åra 1973-197...

Hervabua på Sognefjellet

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 09.08.2010
Author: Hermund Kleppa
Hervabua ligg ved Hervassdammen på Sognefjellet. Det er ei lita steinbu som går nesten i eitt med terrenget. Ho er eldgamal og vart sett opp som naudb...

Gamle bygningsmiljøer på Lærdalsøyri - arkiv

Bygd / Village
Publisert: 06.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Lærdal har mange attraksjonar. Eitt av dei er Gamle Lærdalsøyri, eit særs godt bevart bygningsmiljø på ein typisk strandstad. I 1970 vart det oppretta...

Ungdomshuset Rimskjold på Vindhella

Forsamlingshus / Assembly house
Publisert: 10.12.2010
Author: Hermund Kleppa
Staden Vindhella er stoppestad for mange turistar. Her står eit hus med veghistorisk utstilling. Her er oppsett ein minnestein om første bilturisten i...

Garden Horten

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Åsmund Ohnstad
Horten ligg på austsida av Aurlandsfjorden, kring 560 moh., om lag ein kilometer nord for Nedbergo. Ein kan gå frå fjorden opp til garden frå nordsida...

Fretheim hotell i Flåm

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Flåm er ein av dei mest populære turiststadene i Sogn og Fjordane fylke. Ikkje minst på grunn av Flåmsbana, som slyngjer seg oppover Flåmsdalen til My...

Nærøyfjorden

Fjord / Fjord
Publisert: 07.07.1999
Author: Anders Gjerde
Ved Beitelen deler Aurlandsfjorden seg i to fjordarmar. Den austlege fjordarmen er breiast og vert rekna som eit framhald av Aurlandsfjorden, medan de...

Sogn og Fjordane fylke - det første ”Statens Hus”

Administrasjonsbygning / Administrative building
Publisert: 29.12.2009
Author: Hermund Kleppa
Våren 2005 flytte Fylkesmannen i Sogn og Fjordane i det nybygde Statens Hus på Hermansverk. I åra 1939-2007 heldt fylkesmannen til i kommunen sine tin...

Vikingvang Hotel i Gudvangen

Næring og handverk
Losji / Accommodation
Publisert: 07.07.1999
Author: Åsmund Ohnstad
Historia til tettstaden Gudvangen tek til kring 1800. Då flytte gjestgjevaren i Arnehus i Dyrdal, Jens Knutsen Kappadal, inn til Gudvangen. Ferdsla på...

Baldisholteppet i Det Kvite Hus

Tekstil / Textile
Publisert: 13.01.2010
Author: Hermund Kleppa
Tysdag 8. juni 1926 tok fru president Calvin Coolidge imot ein delegasjon kvinner. Ærendet deira var å overlevere ei gåve: - ein kopi av det godt kjen...

Gamleskulen på Njøs i Leikanger

Folk og samfunn
Skulehus / School building
Publisert: 21.01.2010
Author: Randi Melvær
Dersom me går Njøsabakken opp frå riksvegen og innover flata på Nedre Njøs, kjem me til eit gult, eldre hus til venstre for vegen etter at vi har gått...

Årdal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.11.2002
Author: Oddvar Natvik
Årdal kyrkje er ei langkyrkje i tre og ligg på Årdalstangen. Kyrkja, som har 400 sitjeplassar, vart vigsla den 19. desember 1867 av prost Lauritz Andr...

Farnes kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.11.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Farnes kyrkje er ei arbeidskyrkje i raud teglstein og ligg på Farnes i Øvre Årdal. Kyrkja, som har om lag 700 sitjeplassar, vart vigsla 12. april 1970...

Solvorn kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Solvorn kyrkje er ei langkyrkje i tre som står høgt oppe i bygda Solvorn i Luster kommune. Kyrkja, som har 300, sitjeplassar, vart vigsla i juni 1883....

Hafslo kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Hafslo kyrkje er ei langkyrkje i tre som ligg i bygda Hafslo i Luster kommune. Kyrkja, som har 300 sitjeplassar, vart vigsla 4. desember 1878. Arkitek...

Veitastrond kapell

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Veitastrond kapell er ei langkyrkje i tre som står i bygda Veitastrond i Luster kommune. Kapellet har 120 sitjeplassar og vart bygt som bedehus i 1928...

Fet kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Fet kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på Fet i indre Hafslo i Luster kommune. Kyrkja, som har 220 sitjeplassar, vart vigsla 12. november 1894 av ...

Joranger kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Joranger kyrkje er langkyrkje i tre som står på Joranger i Luster kommune. Kyrkja, som har 85 sitjeplassar, vart truleg bygd på 1620-talet, men 1660 v...

Gaupne gamle kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Gaupne gamle kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i kommunesenteret Gaupne i Luster kommune. Kyrkja, som har 130 sitjeplassar, vart bygd i perioden ...

Gaupne kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Gaupne kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i kommunesenteret Gaupne i Luster kommune. Kyrkja, som har 230 sitjeplassar, vart vigsla 29. august 1907...

Jostedal kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Jostedal kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i Jostedal i Luster kommune. Kyrkja, som har 120 sitjeplassar, skal vera bygt kring 1660 av Hans Ottes...

Nes kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Nes kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Nes i Luster kommune. Kyrkja, som har 110 sitjeplassar, vart vigsla i 1836 av prost Wilhelm Chris...

Fortun kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 10.01.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Fortun kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Fortun i Luster kommune. Kyrkja, som har 230 sitjeplassar, vart vigsla i 1879. Arkitekt Erik Ped...

Stedje kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 07.07.1999
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Stedje kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på øvre Stedje i Sogndal kommune. Kyrkja, som har 600 sitjeplassar, vart vigsla 17. desember 1867 av bis...

Vangsnes kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 24.02.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Vangsnes kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Vangnes i Vik kommune. Kyrkja, som har 261 sitjeplassar, vart vigsla 24. oktober 1861 av prost...

Feios kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 24.02.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Feios kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Rinde i Vik kommune. Kyrkja, som har 220 sitjeplassar, vart vigsla 12. desember 1866 av biskop ...

Fresvik kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 24.02.2003
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Fresvik kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i bygda Fresvik i Vik kommune. Kyrkja, som har 200 sitjeplassar, vart vigsla 29. juni 1881 av prost Jac...

Storgarden Kvåle

Gardsbruk / Farm
Publisert: 07.07.1999
Author: Marit Anita Skrede
Garden Kvåle i Sogndal har vore ein stor og rik gard i mellomalderen (1030-1536/37) og seinare. Korleis kan me vita dette i dag? Ved å nytta historisk...

Skålgroper i berg ved Kjerringamyri

Naturformasjon / Natural structure
Publisert: 31.10.2002
Author: Hermund Kleppa
På stølsvegen frå Eggjane mot Grindsdalen er der fleire gamle leivningar etter menneskeleg verksemd i utmarka; restar av stølshus og utmarksløer, ein ...

Årdal kommune

Kommune / Municipality
Publisert: 06.11.2002
Author: Anders Gjerde
Årdal kommune hadde 5709 innbyggjarar 1. januar 2002. Kommunen har ei flatevidd på 978,7 km². Årdal prestegjeld er delt i dei to sokna Nedre og Øvre Å...

Sogns Tidend - lokalavis 1877-1947

Avis / Newspaper
Publisert: 06.06.2003
Author: Hermund Kleppa
Lokalavisa Sogns Tidend kom ut i åra 1877-1947, dei fyrste åra i Lærdal, frå 1903 i Sogndal. I Lærdals-perioden var det fleire redaktørar, medan ein m...

Minnesmerke over museumsmannen - godseigar G. F. Heiberg

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.11.2003
Author: Hermund Kleppa
Ved inngangen til De Heibergske Samlinger - Sogn Folkemuseum på Kaupangerskogen står eit minnesmerke over grunnleggjaren, godseigar G. F. Heiberg. Min...

Rebekkakrukker - i Jostedal og andre stader

Tru og livssyn
Kyrkjekunst / Church art
Publisert: 07.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Rebekkakrukke. Ordet finst ikkje i gjengse ordbøker og oppslagsverk. Men rebekkakrukker er reelle nok. I 1891 løyvde kommunestyret i Sogndal pengar ti...

Borgund kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 03.09.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Borgund kyrkje er ei langkyrkje i tre som står tett ved Borgund stavkyrkje på Borgund i Lærdal kommune. Kyrkja, som har 175 sitjeplassar, vart vigsla ...

Tønjum kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 03.09.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Tønjum kyrkje er ei krosskyrkje i tre som står i grenda Tønjum i Lærdal kommune. Kyrkja, som har 175 sitjeplassar, vart vigsla 30. september 1832 av b...

Hauge kyrkje

Tru og livssyn
Kyrkje / Church
Publisert: 03.09.2002
Author: Margrethe Henden Aaraas Sigurd Vengen Anders Gjerde
Hauge kyrkje er ei langkyrkje i tre som står i kommunesenteret Lærdalsøyri i Lærdal kommune. Kyrkja, som har 500 sitjeplassar, vart vigsla 6. mai 1869...

Ulvik

Publisert: 18.04.2012
Dei gode gardane ved Ulvikfjorden var eiga skipreide i mellomalderen. Sentralt i bygda ligg gardar i eit tusen år gamalt landskap, som Sponheim og Hak...

Hafslo bedehus

Tru og livssyn
Bedehus / Chapel
Publisert: 07.01.2004
Author: Hermund Kleppa
I 1964 reiv bedehusfolket på Hafslo bedehuset sitt, og bygde nytt. Det førti år gamle huset hadde eit svært uvanleg bedehuseksteriør og var bygd av re...

Vårstølen under Vettisfossen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 07.01.2004
Author: Bjarne Havro Hermund Kleppa
Vetti har hatt to fjellstølar, Fleksnosdalen/Fleskedalen og Vettismorki. Garden hadde òg ein vårstøl, ''oppunde fossen''. Sommaren 2003 var Morkagjeng...

Urvalmue - papaver radicatum subspecies relictum

Plante / Plant
Publisert: 14.01.2004
Author: Anders Gjerde
I rasmarka under fjellet Bleia i Lærdal kommune har urvalmuen sin eine av to vekststader i verda. Planta vart funnen fyrste gongen i 1936 av H.H.H. He...

Bruer over Leirdøla på Jostedalsvegen

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 14.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Brusambandet over Leirdøla på Jostedalsvegen er eit særs interessant stykke veghistorie. Her er to bruer, - ei betongbjelkebru av nyare dato og ei stå...

Minnetavle ved Austerdalsbreen

Plakett / Plaque
Publisert: 19.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Laurdag 13. august 1994 var ''heile bygda'' på Veitastrond oppe ved Austerdalsbreen for å vera til stades på avdukinga av ein minnevarde. Det var nest...

Bruene ved Viva i Sprongdalen

Bru / Bridge
Publisert: 22.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Ein gammal ferdselsveg frå Sogn og Fjordane til Gudbrandsdalen gjekk frå Jostedal over fjellpartiet Handspiki til Sotasæter og Skjåk. Ved kraftutbyggi...

Dei gamle stølsvegane til Stordalen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 22.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Folk og fe har i uminnelege tider ferdast til og frå Jostedal i nord, - til Gudbrandsdalen over fjellpartiet Handspiki, og til Nordfjord over storbree...

Hytta på Bandet (Skagastølsbu)

Busetnad, bygd, by
Hytte / Cabin
Publisert: 28.01.2004
Author: Hermund Kleppa
Fyrste delen av ruta frå Turtagrø Hotell til Store Skagastølstind går søraustover opp Skardstølsbotn til Skagastølsbandet på ca. 1730 m o.h. Her ligg ...

Landskapsmålar Tycho Christoffer Jæger

Folk og samfunn
Måleri / Painting Person / Person
Publisert: 02.02.2004
Author: Anders Gjerde
I 1850-åra flytte ein landskapsmålar frå Bergen til Feios og kjøpte seg hus på garden Rinde. Målaren heitte Tycho Christoffer Jæger, mest kjent for si...

Lærdal sjukehus

Sjukehus / Hospital
Publisert: 03.10.2002
Author: Anders Gjerde
Lærdal sjukehus kom i stand trass i stor motstand frå fylkespolitikarane. Sjukehuset vart skipa i 1902 etter initiativ frå distriktslækjaren i Lærdal....

Steindalsfossen

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: William Helland-Hansen Inge Aarseth
NATURKATASTROFEN SOM VART TIL TURISTATTRAKSJONØvsthusfossen, eller Steinsdalsfossen, som han blir kalla i dag, trekkjer til seg turistar i hopetal, og...

Skårsvatnet

Dyreliv
Publisert: 06.09.2015
Author: Stein Byrkjeland
I september 1901 kom ei last med gullvederbuk frå Preussen til Bergen for å bli sett ut i Nygårdsparken. Ein av initiativtakarane var den kjende lækja...

Fyksesundet

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: Inge Aarseth
«GYGRARÆVE»...

1905 - Lærdal kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Oddvar Natvik
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Fykse

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: Inge Aarseth
FJELLSKREDET PÅ FYKSE...

Stølsdalen

Dyreliv
Publisert: 28.10.2004
Author: Stein Byrkjeland
Gråorskogen ned mot elva i Stølsdalen er full av liv. Dei mange fuglane har det travelt med å skaffa seg nok mat frå ein dag til den neste – men den s...

1905 - Leikanger kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Hermund Kleppa
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Jonstein

Planteliv
Publisert: 06.09.2015
Author: Bjørn Moe
Då realskuleeleven Arne Handegard i 1962 samla planter til herbariet, visste han ikkje kva for ein raritet han hadde fått mellom permane. 30 år seinar...

1905 - Luster kommune - gamle Luster kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Kjerstin Risnes
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Hereiane

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: Haakon Fossen Bjørn Moe
På Hereiane kan ein på varme sommardagar gå berrføtt oppetter berget frå fjorden og heilt opp til 400 meters høgd. Det nakne og fura fjellpartiet vekk...

1905 - Sogndal kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 20.02.2005
Author: Berit Selseng
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Folgefonna

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: Endre Skaar Inge Aarseth Stein Byrkjeland
Breen er ikkje berre kvit – han er full av fargar. Fargane har fleire kjelder: Dei kjem frå bremjøl eller ørkenstøv, eller frå levande algar. Og lysbr...

1905 - Vik kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Hermund Kleppa
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Sålesnes

Berggrunn
Publisert: 06.09.2015
Author: Haakon Fossen, Nils Georg Brekke, Atle Sollesnes
I Jondal ligg landets eldste skiferbrot. Takheller har vore teke ut sidan slutten av 1700-talet, men steinbrotet er mykje eldre enn dette. Kvernurdi e...

Herand - geologi

Berggrunn
Publisert: 06.09.2015
Author: Øystein Jansen
SKULPTURAR I BERGET...

Oksen

Ver og klima
Publisert: 06.09.2015
Author: Endre Skaar
OKSEN – EIT VÊRMERKE...

Djønno

Dyreliv
Publisert: 06.09.2015
Author: Stein Byrkjeland
MAURLØVER...

1905 - Årdal kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Oddvar Natvik
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Husedalen

Planteliv
Publisert: 06.09.2015
Author: Bjørn Moe
GAMMAL FURUSKOGHardangervidda har knapt vakrare innfallsport for vandrarar enn Husedalen. Elva, fossane og det storfelte landskapet er velkjent; mindr...

Kinso

Dyreliv
Publisert: 28.10.2004
Author: Stein Byrkjeland
LAKSEN I KINSO...

1905 - Aurland kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Hermund Kleppa
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

1905 - Balestrand kommune

Unionen oppløses 1905
Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 19.02.2005
Author: Gunnar Urtegaard
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Mundheim

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: Inge Aarseth Bjørn Moe
Ved Mundheim er det ei farefull strekning langs riksvegen. Fjellet har rasa ut fleire gonger i dette området. Typisk nok skjer det om våren, når frost...

Froastad

Berggrunn
Publisert: 06.09.2015
Author: Haakon Fossen Villand Reutz
RÅSTOFF FOR MUSIKK – OG MOT MOSKITO...

Vesoldo

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: Haakon Fossen Bjørn Moe
Faldar finst overalt i restane etter den kaledonske fjellkjeda. Somme vart til under kollisjonen med Grønland, andre stammar frå tida då fjellkjeda se...

Aksnesholmane

Dyreliv
Publisert: 28.10.2004
Author: Stein Byrkjeland
MÅSEKOLONIEN PÅ AKSNESHOLMANEDet er ikkje spesielt mykje sjøfugl innover i fjordane på Vestlandet. Ikkje er det mange holmar heller, så om fuglane vil...

Kvamskogen

Berggrunn
Publisert: 06.09.2015
Author: Haakon Fossen
Dei ulike bergartseiningane som vart skuva inn over Hordaland i kambrosilurtida, vart liggjande att lag på lag, nærast som ei kake. Men på Kvamskogen ...

Rindarnemorenen

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: Inge Aarseth
MORENERYGGERRindarnemorenen er synleg frå den rette vegstrekninga i Eikedalen, mot Kvamskogen. Nordaust for Eikedalsvatnet viser han seg som ein skogk...

Tokagjelet

Landskap
Publisert: 06.09.2015
Author: Inge Aarseth Nils Georg Brekke
Det er ein brå overgang mellom den breie dalen på Kvamskogen og det tronge Tokagjelet. Overgangen er ikkje mindre dramatisk når vi kjem ut av dei krok...

Ulvikapollen

Dyreliv
Publisert: 12.08.2015
Author: Anders Lundberg Stein Byrkjeland Bjørn Moe
Då det frodige strandområdet inst i Ulvikapollen vart freda, var fuglelivet avgjerande. Like imponerande er planterikdommen. I Hordaland er slike stra...

Ulvik-bygda

Landskap
Publisert: 12.08.2015
Author: Inge Aarseth
Iskappa som dekte landet i kvar av dei 40 istidene i dei siste vel 2 millionar åra av jordhistoria, trykte kvar gong jordskorpa ned – som ein finger p...

Solskinstjørni

Publisert: 12.08.2015
Author: Arve Tvede
Solskinstjørni i Osa, like ovanfor garden Haugen i Norddalen, dukkar berre opp av og til, tilsynelatande alltid før ein godvêrsperiode. Så blir ho brå...

Osafjorden

Planteliv
Publisert: 12.08.2015
Author: Bjørn Moe
VARMEKJÆR FLORA...

Rallarvegen

Landskap
Publisert: 12.08.2015
Author: Haakon Fossen Inge Aarseth
Dei kviler der, alle som ein, dei tause vitna om Vestlandets skapingssoge: grunnfjellet, fyllitten og skyvedekka. Til slutt kom breane og skulpturerte...

Buadalsbrotet

Berggrunn
Publisert: 12.08.2015
Author: Haakon Fossen
OLTIDSRØYSA...

Bergensbanen - snømålingar

Ver og klima
Publisert: 13.08.2015
Author: Arve Tvede
Motstandarane av Bergensbana brukte snøargumentet for alt det var verdt. Under stortingsdebatten før vedtaket om trasévalet i 1894 vart det skremt med...

Vassfjøro

Berggrunn
Publisert: 13.08.2015
Author: Haakon Fossen William Helland-Hansen
TAKSKIFER TIL FJELLS...

Jomfrunuten

Landskap
Publisert: 13.08.2015
Author: Svein Olaf Dahl Atle Nesje
Frost og tining skaper prosessar som påverkar plantedekket, flyttar enorme blokker, strekkjer lange jordtunger, sprengjer fjell og lagar mønster av st...

Nordrenut

Dyreliv
Publisert: 14.08.2015
Author: Stein Byrkjeland
Det må ha teke lang tid for sniglane på Finse å komma seg til fjells, seks artar er funne så høgt som 1470 m oh. For dei snigleartane som har ytre ska...

Finse

Planteliv
Publisert: 14.08.2015
Author: Wenche Eide
Mange fjellplanter er godt rusta mot kulde og vind. Somme ville sikkert heller ha satsa på eit lettare liv i låglandet, men der når dei ikkje opp i ka...

1905 - Amtmannen i Nordre Bergenhus amt - John Utheim

Unionen oppløses 1905
Person / Person Politikk / Politics Unionsoppløysing / Union resolution
Publisert: 29.11.2004
Author: Hermund Kleppa
I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar...

Rasteplassen på Vatnasete i Sogndalsdalen

Plass / Spot
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 1994 vart siste delen i tverrsambandet mellom Sogn og Sunnfjord via Fjærland opna. To år seinare var rasteplassen på Vatnasete i Sogndalsdalen ferdi...

Hotlakaien - den gamle båtstoppestaden i Gaupne

Kai / Quay
Publisert: 06.02.2004
Author: Hermund Kleppa
Fylkesbaatane hadde stoppestad i Gaupne frå 1910 til 1966. Kaien - eller Hotlakaien som vart den vanlege nemninga - låg på austsida av fjordbotnen, på...

Spor etter menneske i fleire tusen år

Historisk plass / Historical site
Publisert: 07.07.1999
Author: Marit Anita Skrede
På flata der Sogn psykiatrisenter ligg på Rutlin i Sogndal, har det vore busetjing tilbake til bronsealderen (1800 - 500 f. Kr.) og jordbruk heilt til...

Den gamle ferdselsvegen frå Ormbergstøl til Vigdal

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 17.02.2004
Author: Hermund Kleppa
Jostedal hadde i eldre tider to vegar til omverda sør i kommunen. Den eine gjekk ned dalføret til Gaupne. Den andre tok opp frå Ormbergstøl til Vigdal...

Den gamle brua over Vetledøla

Samferdsle
Bru / Bridge
Publisert: 10.03.2004
Author: Hermund Kleppa
Frå Fåbergstølsgrandane i Storedalen (øvste delen av Jostedalen) går Sprongdalen nordaustover opp til Styggevatnet på vel 1100 moh. Ein dryg kilometer...

Stølen på Hompedalen

Busetnad, bygd, by
Støl / Mountain farm
Publisert: 16.03.2004
Author: Hermund Kleppa
På vestsida av Myklemyr skjer fleire trange gjel seg opp den stupbratte fjellsida. Eit gjel endar opp i den tronge og vanskeleg tilgjengelege Kvernada...

Gamlevegen over Haukåsen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 17.03.2004
Author: Hermund Kleppa
Ved det nedlagde småbruket Husøy kring 12 km oppe i Jostedalen, går det bru over det tronge Haukåsgjelet og veg opp til Vigdal. Jostedalsvegen held fr...

Sogndalsfjøra

Busetnad, bygd, by
Bygd / Village
Publisert: 07.07.1999
Author: Aage Engesæter
Sogndalsfjøra var namnet på det tettbygde område ved fjorden, på nordsida av Dalaelvi, som var ein gamal "landsby". No vert gjerne heile sentrumsområd...

Om klippfisk og tre matoppskrifter

Matoppskrift / Food recipe
Publisert: 20.03.2013
Author: Hermund Kleppa
«Klippfisk – og Saltsildretter» er tittelen på ei brosjyre som dukka opp i «ymse trykksaker»; - berre åtte små sider, utgjeven av Fiskeridirektoratet ...

Fyrlykta på Nornes i Sogndalsfjorden

Samferdsle
Fyrlykt / Lighthouse
Publisert: 10.04.2013
Author: Hermund Kleppa
«Fyret på Nornes» er den folkelege nemninga på Kystverket sitt «Lyktehus på underbygning» som står på ytste pynten på Norneset i Sogndalsfjorden. Det ...

Eventyr og segner – Futaspranget

Sagn / Legend
Publisert: 26.04.2013
Author: Hermund Kleppa
Gamlevegen opp Gildreskreda frå Årøy i Sogndal er ein mykje nytta turveg. Det knyter seg fleire segn både til vegen og elva. I 1998 gjennomførte eleva...

Strid om tverrsambandet mellom indre Sogn og Sunnfjord

Strid / Strife
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 1950-åra var det ein heftig debatt om kvar tverrsambandet mellom indre Sogn og Sunnfjord skulle gå. Tre alternativ peika seg ut: veg langs Sognefjor...

Esefjordvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Veg rundt Esefjorden byrja som eit ønskje om å få veg frå gardane i Ese til sentrum i Holmen. Seinare ville gardane på andre sida av fjorden ha veg ti...

Flåmsbana - bygd 1923-1940

Samferdsle
Jarnbane / Railway
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
10. juli 1908 vedtok Stortinget å byggja ei jernbaneline mellom Myrdal og Flåm. Arbeidet starta ikkje opp før i 1923, og først i 1946 var bana heilt f...

Vegen gjennom Flåmsdalen - anleggsveg og turistveg

Næring og handverk
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 1893 vedtok Stortinget at jernbana Oslo-Bergen skulle gå over Voss og Myrdal. Jernbanebygginga gjorde det nødvendig med ein anleggsveg mellom Flåm o...

Jostedalsvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Jostedalen var lenge eit svært isolert dalføre. Den store breelva går i tronge gjel, og det var vanskeleg å få farbar veg til sjøen. Rundt midten av 1...

Bautastein frå Nornes på Sogn Folkemuseum

Historisk monument / Historical monument
Publisert: 18.06.2002
Author: Hermund Kleppa
På Nornes i Sogndal stod det lenge fleire eldgamle bautasteinar. Biskop Neumann nemner tre fyrst på 1800-talet. I. C. Dahl festa ein til lerretet i 18...

Tyskarane bygde veg langs Årdalsvatnet

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Fleire tusen krigsfangar frå Europa var med på å byggja vegen mellom Årdalstangen og Øvre Årdal. I 1942 var eit provisorisk vegsamband ferdig. Det sku...

Betre framkomst frå Veitastrondi

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I lange tider var Veitastrondi ei av dei mest avsidesliggjande og avstengde bygdene i fylket. Det var langt og strevsamt å komma seg til nabobygdene, ...

Veg langs Lustrafjorden - frå Skjolden til Gaupne

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Indre del av "gamle" Luster kommune hadde i hovudsak båtsamband med omverda fram til 1917, då vegen mellom Nes og Røneid gjorde det mogeleg å ha lande...

Minnestein på kyrkjestad i Aurland

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 02.03.2011
Author: Hermund Kleppa
Aurlandsvangen har ein gammal kyrkjestad oppe på Rygg. Kyrkjetufta og kyrkjegarden er framleis godt synleg. Olsokdagen 1956 vart det reist ein bautast...

Uopna amerikabrev 1878

Historier om migrasjon
Litteratur / Litterature Utvandring / Emigration
Publisert: 11.03.2011
Author: Hermund Kleppa
”Eit mystisk brev”. Det var overskrift i eit nummer av Gula Tidend våren 1994. Avisa hadde lagt merke til førstesida i Fylkesarkivet sitt magasin Kjel...

Om Skotteferda 1612

Folk og samfunn
Historisk hending / Historical event Musikkverk / Musical work
Publisert: 11.03.2011
Author: Hermund Kleppa
Onsdag 26. august 1612 stod Slaget ved Kringen i Gudbrandsdalen. Bønder ”fra Vaage, Lessøe og Lom” knuste eit skotsk ekspedisjonskorps av leigesoldata...

Koppevaksinasjon på 1800-talet og ein attest

Helse / Health
Publisert: 23.03.2011
Author: Hermund Kleppa
I 1994 sende Turid Nåtedal ein koppeattest frå 1851 til Fylkesarkivet. Ho tenkte dette var ein litt artig attest å ha i arkivet. – Kanskje det ikkje f...

Simlenes - interessant stad ytst i Aurlandsfjorden

Plass / Spot
Publisert: 24.05.2011
Author: Arne Inge Sæbø
Lengst aust i Vik kommune ligg Simlenes, om lag ein times køyring frå Vik, og ein stad der mange vikjer nok ikkje har vore. Dei fleste tykkjer at sist...

Heirsnosvegen i Årdal

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Det første store vegprosjektet i Årdal var ein imponerande anleggsveg i luftige svingar opp til Heirsnosi på 1000 moh. I 1920 vart anleggsvegen bygd v...

Minnestein over dannebrogsmann Anders Ølmheim Flete

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 28.05.2002
Author: Hermund Kleppa
Anders Ølmheim frå Sogndal prestegjeld var med i krigen mot Sverige i 1808. I trefninga ved Berby i Østfold 12. september, viste han slikt "Mod og Con...

Slindebjørka

Plante / Plant
Publisert: 29.04.2002
Author: Hermund Kleppa
Den landskjende Slinde-bjørka gjekk over ende i ein hauststorm i 1874, men takka vere fleire målarar er ho framleis "i live". Thomas Fearnley sitt mål...

Frå ferje til bru over Loftesnessundet

Samferdsle
Sund / Strait
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Loftesnesbrua var det første bru- og vegprosjektet som vart bompengefinansiert i fylket. Brua sto ferdig i november 1958. I ein 20-årsperiode hadde de...

Den første brøytebilen på Hemsedalsfjellet

Lastebil / Lorry
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Før brøytebilen kom var høgfjellsovergangane stort sett stengde for bilkøyring om vinteren. Etter at bilrutene byrja å komma i Lærdalsområdet, vart de...

Sognefjellsvegen

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 1938 stod køyrevegen over Sognefjellet ferdig. Det var dei harde økonomiske forholda i 1930-åra med stor arbeidsløyse som var den direkte årsaka til...

Postvegen Bleiklindi - Styvi i Nærøyfjorden

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Dagens stamveg mellom Oslo og Bergen går mykje godt etter den same ruta som dei gamle postvegane gjorde. Men frå Lærdal følgjer dei ikkje lenger fjord...

Krigsminne i Gudvangen – forsvar av vegen mot Voss

Folk og samfunn
Krigsplass / War site
Publisert: 04.06.2012
Author: Kjell-Ragnar Berge
Dei første dagane etter krigsutbrotet 9. april 1940 var Gudvangen eit viktig trafikknutepunkt i Sogn og Fjordane. Frå denne bygda var det vegsamband t...

Kanalplanar i Årdal

Kanal / Canal
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Mot slutten av 1800-talet vart det lagt planar for å byggja ei båtrenne i Hæreidselvi i Årdal. Målet var å få dampskip til å gå opp elva, frå Sognefjo...

Jondal, frå 2020 del av nye Ullensvang kommune.

Publisert: 18.04.2012
Jondal eller Samla skipreide har hatt stabile grenser sidan mellomalderen. På Solesnes ligg eitt av dei store hellebrota, og både Jondal og Herand er ...

Malla Moe-minnesteinen på Hafslo

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 24.09.2012
Author: Hermund Kleppa
«Jo, min mening er at skal vi ære store menn og kvinners minne med en bautastein, bør Malla Moe ha sin. Og her bør Sogns kristne, og i første rekke un...

Jernbaneplanar i Sogn og Fjordane

Strid / Strife
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 1921 la Fylkestinget fram ein jernbaneplan som føreslo jernbaneutbygging i store delar av fylket. Det kom lite ut av planane. Flåmsbana var og er de...

Motstand mot Flåmsbana

Samferdsle
Strid / Strife
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Då Bergensbana vart lagt over Myrdal og Finse etter eit stortingsvedtak i 1883, gjekk fylkestinget i Sogn og Fjordane inn for at det skulle byggjast e...

Handel og gjestgiveri på Årdalstangen

Næring og handverk
Bygd / Village
Publisert: 29.05.2002
Author: Anders Gjerde
Lengst inne i Sognefjorden ligg Årdal kommune. Den gamle kyrkjestaden Årdalstangen ligg på eidet mellom Årdalsfjorden og Årdalsvatnet. I andre enden a...

”Forsvunne gardar” på Systrond

Gardshus / Farm house
Publisert: 29.10.2012
Author: Marit Anita Skrede
I jordeboka Bergens Kalvskinn frå midten av 1300-talet er det nemnt seks gardar på Systrond som me ikkje lenger veit kvar låg. Dette er Eldridajord, H...

Handel og gjestgiveri i Øvre Årdal

Næring og handverk
Bygd / Village
Publisert: 30.05.2002
Author: Anders Gjerde
Lengst inne i Sogn, ved Årdalsvatnet og med Jotunheimen like bak, ligg industristaden Øvre Årdal. Staden er den største tettstaden i Årdal kommune og ...

Sivlesteinen i Flåm

Monument / Monument
Publisert: 25.04.2002
Author: Hermund Kleppa
Det er reist fleire minnesteinar over diktaren Per Sivle, - på grava hans i Drammen, på Stalheim, på Voss og i Elverum. I Aurland står to minnesteinar...

The Steine - minnestein om vikingtida i Dublin

Folk og samfunn
Monument / Monument
Publisert: 27.04.2002
Author: Hermund Kleppa
I Dublin står minnesmerket The STEINE, ein bauta reist til minne om ein annan stein, ein "standing stone" som stod omtrent på same staden frå 900- ell...

Kvam

Publisert: 18.04.2012
Storkommunen Kvam, frå Ålvik til Hatlestrand, kryssar vikingtida si landskapsgrense ved Hårjono og Straumastein i Tørvikbygd. Utanfor låg Hordaland, i...

Leikanger-Hella og Vetlefjord-Dragsvik

Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
I 1939, etter at Gaularfjellsvegen var opna, vart det ferjesamband mellom Grinde på Leikanger og Vetlefjorden. Dette gav sommars tid raskare vegsamban...

Grunnlovsjubileum – 1814 i Hafslo Prestegjeld

Jubileum / Anniversary
Publisert: 29.07.2014
Author: Per Olav Bøyum
1814 – merkeår i Noregssoga: Kielfreden, prins Christian Frederik midtpunkt for norsk sjølvstenderørsle, stormannsmøtet på Eidsvoll, særskild bededag ...

Meiningar om vernehelgen på Veitastrondvegen

Samferdsle
Monument / Monument
Publisert: 26.09.2014
Author: Hermund Kleppa
St. Barbara - vernehelgen også for tunnellarbeidarar på Veitastrond...

Om Bøyabreen

Landskap
Bre / Glacier
Publisert: 10.11.2014
Author: Hermund Kleppa
Jostedalsbreen har vel tjue brearmar som strekkjer seg nedover i dalføre. Bøyabreen i Fjærland er den flest folk ser; frå bilvindauga i full fart på v...

Vegutløysing for Fresvik

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Sjølv om det var ei massiv vegutbyggjing i etterkrigstida, gjekk det likevel seint å få vegutløysing til alle bygdene i fylket. På 1970-talet var fram...

Samferdslerevolusjon i midtre og indre Sogn

Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Tida før 1940 må seiast å ha vore litt av ein samferdslerevolusjon i midtre og indre Sogn. Gaularfjellsvegen og Sognefjellsvegen og dei nye ferjesamba...

Frå rideveg til køyreveg - mellom Kaupanger og Sogndal

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Kaupanger har vore ein viktig historisk plass i Sogn. Staden står nemnd i sagalitteraturen og har vore marknadsplass, kyrkjestad, tingstad og sete for...

Gravminnet på grava til sårlege Jens Drægelid

Folk og samfunn
Gravstein / Gravestone Person / Person
Publisert: 06.06.2013
Author: Hermund Kleppa
Yrkestitlar på gravsteinar er ikkje uvanleg, helst då på eldre gravminne. Til dømes finn me på kyrkjegarden ved Leikanger kyrkje: bonde, sorenskriver,...

SS «St. Sunniva» - verdas første spesialbygde cruiseskip i Gudvangen

Samferdsle
Besøk / Visit Cruiseskip / Cruise ship Reise / Travel Turisme / Tourism
Publisert: 14.09.2013
Author: Hermund Kleppa
Sommaren 1892 ankra SS «St. Sunniva» opp i Gudvangen. Skipet var det første i verda bygd som cruise-skip. På stader båten ikkje kunne leggja til kai, ...

Vegutløysing for Årdal

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Vegutløysing for Årdal har vore eit mykje omdiskutert tema. Årdal fekk heilårsveg til Valdres i 1964, men spørsmålet om vegsamband til fylket stod enn...

Stamvegen - riksveg 5 - mellom Lærdal og Sogndal

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
18. juni 1992 vedtok Stortinget at stamvegen mellom Lærdal og Sogndal skulle få ein ny og kortare trase. Målet var å knyta indre Sogn nærare saman med...

Tverrsamband mellom Sogn og Sunnfjord om Fjærland

Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Alt i 1908 vart det føreslege eit tverrsamband mellom Sogn og Sunnfjord via Fjærland. Rettnok som jernbane, men tanken var sådd. Dei fleste såg på det...

Barneheimen på Leikanger

Barneheim / Orphanage
Publisert: 22.08.2002
Author: Hermund Kleppa
I 1891 bygde Sogns indremisjon barneheim på Leikanger. Sogn barneheim (også skrive Sogns barneheim) var i drift til og med 1974. Heimen hadde plass 20...

Stamvegen E16 gjennom Aurland

Samferdsle
Veg / Road
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Stortingsvedtaket frå 1975 stadfesta at stamvegen mellom Bergen og Oslo skulle gå over Filefjell og Lærdal. Første byggjesteg var Hordaland grense-Aur...

Lærdalstunnelen - verdas lengste vegtunnel

Samferdsle
Tunnel / Tunnel
Publisert: 07.07.1999
Author: Kristin Ese
Arbeidet med verdas lengste vegtunnel er det største einskildoppdraget som nokon sinne er gjort i Sogn og Fjordane. Heile anlegget kom på ein milliard...

Veghistorisk kulturminne ved Aurlandsfjorden

Samferdsle
Monument / Monument
Publisert: 17.10.2013
Author: Hermund Kleppa
På veg inn Aurlandsfjorden informerer ekspressbåten Bergen-Flåm passasjerane om fossefall, høgdegarden Stigen og, om bygda Undredal, kjend for geitost...

Grunnlovsjubileum 2014 – Bededagstalen i Lærdal

Publisert: 07.12.2013
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 – eit merkeår i Noregssoga: Kielfreden, Frederik VI avstod Noreg til kongen av Sverige, prins Christian Frederik midtpunkt for norsk sjølvst...

Odda, frå 2020 del av nye Ullensvang kommune.

Publisert: 18.04.2012
Den idylliske turiststaden i botnen av Sørfjorden fekk ei rivande utvikling etter 1900, då hotella måtte vika for fabrikkar som på få år omskapte Odda...

Fylkesbaatane – John Hærum, mannskap på same båt i førti år

Fylkesbåtane
Fylkesbaatane Rederi / Shipping company
Publisert: 07.12.2013
Author: Hermund Kleppa
«..en sammenhengende tjenestetid av 40 år om bord i ett skip, (…) er vel det eneste som kan oppvises i Norges sjøfartshistorie ..» Det skreiv los Bend...

Grunnlovsjubileum 2014 – eit 1814-brev frå Bergen til Sogndal

Jubileum / Anniversary
Publisert: 14.01.2014
Author: Hermund Kleppa
Året 1814 – eit merkeår i Noregssoga: Kielfreden, prins Christian Frederik midtpunkt for norsk sjølvstenderørsle, stormannsmøtet på Eidsvoll, særskild...